CZ nói về khả năng chịu áp lực, ứng biến và động lực suốt đời:尽人事，听天命，尽力而为，顺其自然

Nguồn bài viết: Chương trình podcast "Meanders"

TL;DR:

Trò chuyện tại Bhutan, CZ nói rằng anh không còn là người bận rộn nhất, nhưng hễ thấy tin nhắn là trả lời ngay; không quản lý tiến độ, chỉ giữ lại những người tự chủ động thúc đẩy công việc, trong đầu chỉ chứa ba đến năm việc mình cần tự làm.

Nếu làm lại một sàn giao dịch toàn cầu: Ngay từ ngày đầu tiên sẽ không đụng đến người dùng Mỹ; hợp đồng tương lai và các sản phẩm tài chính sẽ ra mắt sớm hơn, đầy đủ hơn, đồng thời chặn hoàn toàn một số khu vực. Điều mà cuốn sách "Cuộc đời Binance" không thể viết rõ là tâm trạng lúc bấy giờ.

Hai khoảng thời gian áp lực nhất: Giá token ICO lao dốc ngay khi mở cửa giao dịch, và hơn mười tháng bị kẹt tại Mỹ — thứ thực sự đè nặng là sự bất định. Cách chống áp lực là tách biệt mọi việc, không đặt mục tiêu tài sản, tin vào thuyết mô phỏng: đã cố gắng hết sức thì nghe theo số phận. Nhà sáng lập thường đánh giá thấp độ khó, còn cần phải linh hoạt, phải đam mê; sự chăm chỉ chỉ để tự trấn an bản thân thì có thể không làm.

Anh vẫn tin Bitcoin có giá trị, nhưng thanh toán và xác thực quyền sở hữu trên chuỗi chưa đạt được như tưởng tượng ban đầu; RWA, stablecoin là những thứ mãi sau này mới hiểu rõ. Vẫn còn làm việc, vì giúp được người khác sẽ thấy vui — Học viện Giggle từ hơn mười vạn trẻ em đầu năm đến nay đã đạt khoảng 1,2 triệu.

CZ xuất hiện trong chương trình podcast "Meanders", chia sẻ về khả năng chịu áp lực, sự thích ứng và động lực sống lâu dài. Dưới đây là toàn văn cuộc trò chuyện giữa người dẫn chương trình Hán Dương và CZ:

Bận rộn hay không, cách trả lời tin nhắn, cách quản lý công việc

Hán Dương: Tôi có một câu hỏi nhỏ, bây giờ anh có mệt không?

CZ: Cũng tạm, hơi mệt một chút, vẫn ổn.

Hán Dương: Anh có nghĩ mình là một trong những người bận rộn nhất thế giới không?

CZ: Không, chắc chắn không phải. Tôi nghĩ vài năm trước có thể là một trong những người khá bận rộn, nhưng hai năm nay thì không bận bằng.

Hán Dương: Từ lúc tôi quen anh đến giờ cũng đã 3 năm rồi. Dù tôi nhắn tin cho anh lúc mấy giờ, anh đều trả lời, khiến tôi có cảm giác như anh không có múi giờ vậy.

CZ: Tôi hễ thấy tin nhắn là trả lời. Nếu thấy mà tôi không trả lời, lát nữa tôi sẽ quên mất. Sau khi họp xong, tôi sẽ dành vài phút xem tin nhắn và trả lời. Sáng dậy tôi xem, tối trước khi ngủ tôi cũng xem. Đang trò chuyện với bạn bè một lúc, tôi cũng sẽ xem. Nhưng nếu tôi đang làm việc gì đó rất tập trung, tôi sẽ không xem trước. Tin nhắn của anh trả lời nhanh, nên tôi trả lời trước, không thì quên mất.

Hán Dương: Anh có nghĩ một ngày mình trả lời được 500 tin nhắn không?

CZ: Có, chắc chắn có, chắc chắn vượt qua con số đó. Đôi khi vừa trả lời xong một tin nhắn, tôi lại phải tìm lại một tin nhắn đã trả lời trước đó, phải vuốt xuống rất lâu. Trong vài phút tôi có thể trả lời rất nhiều tin nhắn.

Hán Dương: Vậy tôi có thể tưởng tượng anh phải xử lý rất nhiều việc cùng lúc. Làm thế nào anh đảm bảo đầu óc mình theo kịp từng việc? Việc này đang ở bước nào, việc kia lại đến đâu rồi.

CZ: Hiện tại tôi vẫn có rất nhiều việc linh tinh, và khi còn làm CEO cũng có rất nhiều việc linh tinh, nên khả năng theo dõi của tôi không tốt lắm. Khi người khác đến gặp tôi, tôi nói họ cần làm gì đó, sau đó tôi sẽ không chủ động theo dõi họ sau một ngày hay một tuần. Điều này tôi thường không làm. Vì vậy những người làm việc cùng tôi cần rất chủ động, họ cần tự thúc đẩy bạn tiến về phía trước. Nếu ngày mai cần họp lại, ngày kia cần họp nữa, họ cần tự sắp xếp lịch, chứ không phải tôi đi tìm họ vào ngày mai. Nếu bất kỳ ai làm việc với tôi mà cần tôi phải hỏi họ dự án đang tiến triển thế nào, thì người đó tôi thường không giữ lại. Và thường trong trường hợp này, dự án đã có vấn đề. Vì vậy tôi mong người đó sau một ngày hoặc một tuần có thông tin cập nhật, họ nhắn cho tôi, tôi sẽ nhớ ra. Tôi cần những người rất tự chủ động, kiểu người proactive. Những người xung quanh tôi đều khá chủ động. Ngoài ra, điều rất quan trọng với tôi: trong đầu bạn có thể nhớ ba đến năm việc quan trọng, nhưng ba đến năm việc đó là những việc tôi cần tự làm, còn những việc còn lại là việc của họ, họ cần chủ động báo cáo với tôi.

Nếu mang kinh nghiệm hôm nay làm lại một sàn giao dịch toàn cầu

Hán Dương: Nói đến ba đến năm việc, câu hỏi thứ hai của tôi cũng liên quan đến điều này. Trước đây tôi từng viết về Binance, đã tra rất nhiều phát ngôn công khai của anh. Ấn tượng khá sâu là khoảng năm 17, 18 anh thường nhấn mạnh ý tưởng chính về Binance là mong muốn nó trở thành một công ty nhanh hơn, thân thiện với người dùng hơn và an toàn hơn. Nhưng nhìn vào năm 25, đặc biệt là phát ngôn năm nay, anh lại nhấn mạnh rằng hồi đó anh có thể đã đánh giá thấp vấn đề pháp lý, tuân thủ và chính trị ở một mức độ nào đó. Giả sử hôm nay anh mang tất cả kinh nghiệm hiện tại, quay lại năm 2017, thành lập lại một sàn giao dịch tiền mã hóa toàn cầu, anh sẽ đặt cho mình vài điều lệ bất di bất dịch, hay nói cách khác là những quy tắc tuyệt đối không thể thay đổi?

CZ: Dù sao nhìn lại từ hiện tại thì đó là hindsight, nhìn rõ hơn rất nhiều. Tôi nghĩ điều đầu tiên là: đừng đụng đến người dùng Mỹ. Ngay từ ngày đầu tiên, đừng đụng đến người dùng Mỹ. Định nghĩa của họ về nền tảng tài chính tập trung là: nếu bạn đụng đến người dùng Mỹ, bạn cần chịu sự quản lý của Mỹ, cần có giấy phép tại Mỹ. Họ cũng không phải 100% thực thi điều này, nhưng họ có quyền và có khả năng làm vậy. Ngoài ra, nhìn lại bây giờ, một số việc chúng tôi thực hiện vẫn chưa đủ nhanh. Hôm qua còn có người trên mạng hỏi tôi rằng, hai điều này không mâu thuẫn sao? Anh muốn cẩn thận hơn hay nhanh hơn? Nếu có thể nhìn lại, có kinh nghiệm hôm nay làm lại, thì có những việc ngược lại sẽ không do dự, có những việc ngược lại sẽ không làm nữa.

Hán Dương: Anh có thể cho một ví dụ không? Việc gì nếu làm lại lần nữa anh sẽ không do dự?

CZ: Rất nhiều tính năng sản phẩm nhỏ nhặt. Hợp đồng tương lai có thể tôi sẽ làm sớm hơn. Thậm chí một số sản phẩm tài chính khác, có thể sẽ ra mắt sớm hơn, phạm vi sản phẩm tài chính sẽ bao phủ đầy đủ hơn. Nhưng sẽ chặn hoàn toàn một số khu vực. Ngoài ra, việc giao tiếp với cơ quan quản lý, có thể sẽ làm kỹ hơn. Khoản này thứ nhất là tôi không giỏi, thứ hai là chúng tôi không ở một quốc gia, chúng tôi phải giao tiếp với hơn 100 quốc gia, không thể giao tiếp hết được. Vì vậy khoản này có thể cũng sẽ làm nhiều hơn.

Hán Dương: Nhưng từ góc nhìn của bên thứ ba, Binance đã là một trong những sàn giao dịch giao tiếp với cơ quan quản lý nhiều nhất rồi.

CZ: Binance chắc chắn là nhiều nhất, thậm chí không có "một trong".

Hán Dương: Nhưng anh vẫn cảm thấy chưa đủ?

CZ: Độ bao phủ vẫn hơi chưa đủ. Và việc này nếu thực sự làm thì chi phí rất cao. Không chỉ là vấn đề tiền bạc, bạn cần tuyển người giỏi, tốn rất nhiều thời gian, tốn rất nhiều thời gian quản lý việc này. Khi tuyển một nhóm lớn người toàn làm việc này, CEO trong công ty có thể phải dành rất nhiều thời gian để xem xét việc này. Đây đều là chi phí. Bạn làm việc này, có thể sản phẩm sẽ ít hơn. Vì Binance bao phủ toàn cầu, số quốc gia cần giao tiếp rất nhiều. Đa số công ty thường chỉ cần làm việc với một cơ quan quản lý. Kỳ vọng của cơ quan quản lý là: đa số công ty truyền thống dành 30% thời gian cho tôi, họ cũng kỳ vọng bạn dành 30% thời gian cho họ. Nhưng bạn phải dành hơn 100 lần 30% thời gian như vậy, rất khó. Vì vậy việc này không chỉ là thêm người. Bạn không thể để người ở mỗi nơi hoàn toàn tự hành động, họ vẫn phải báo cáo lên trên, và có rất nhiều quyết định cần đưa ra, nên cấp cao sẽ tốn rất nhiều thời gian. Khoản này có thể có phương pháp khác làm tốt hơn.

Những điều khó diễn tả khi viết "Cuộc đời Binance"

Hán Dương: Trước đây tôi đọc "Cuộc đời Binance" của anh và có một cảm nhận rất lớn. Đôi khi viết về quá khứ, người ta rơi vào cảm giác không biết phải làm sao. Có những chuyện quá phức tạp, đến mức không biết kể cho người khác nghe thế nào. Có việc gì mà bây giờ nhìn lại anh thấy nó rất quan trọng hồi đó, người ta hiện tại thực sự đánh giá thấp nó, nhưng anh với tư cách tác giả cũng rất khó truyền tải cho độc giả?

CZ: Chắc chắn có cảm giác đó. Có những lúc, tâm trạng lúc đó không thể diễn đạt được. Ví dụ năm 19 có một lần bị hack, cả tuần đó không thể rút token, nhưng giao dịch vẫn tiếp tục, toàn bộ hệ thống nâng cấp. Bảy ngày đó gần như không ngủ, tôi ngủ chập chờn ở chỗ này chỗ kia, các kỹ sư về cơ bản bảy ngày, ba năm ngày không ngủ. Áp lực lúc đó trong sách tôi cảm thấy diễn đạt chưa đủ rõ. Còn với cơ quan thực thi pháp luật của một số rất ít quốc gia. Có những cơ quan thực thi pháp luật rất vô lý, thậm chí họ vi phạm pháp luật. Họ lấy công quỹ đi giao dịch, thua lỗ rồi bắt chúng tôi đền. Áp lực giao tiếp kiểu này rất lớn. Trong những việc này, sách có mô tả một số, một số khác không có trong sách, vì nhiều lý do khác nhau, hiện tại vẫn chưa thể đưa vào sách. Vì vậy viết một cuốn sách, luôn có rất nhiều thứ không thể đưa vào. Những thứ đưa vào được, đôi khi mô tả cũng không thể mô tả đầy đủ. Nhưng cũng đành chịu thôi.

Hán Dương: Câu trả lời của anh khiến tôi thấy rất thú vị. Tôi hiểu câu trả lời của anh có thể là một việc cụ thể nào đó bị đánh giá thấp thế nào, nhưng nghe xong, tôi cảm thấy điều anh tiếc nuối ở một mức độ nào đó, thực ra là tâm trạng lúc đó của anh rất khó truyền đạt qua chữ viết.

CZ: Đúng vậy. Tôi nghĩ khả năng diễn đạt của tôi không mạnh