王兴兴的九年万倍宇树：从进不去场，到坐第一排

Tác giả gốc: Gia Lục, Trương Thanh BeatZ

Hội nghị InternetÔ Trấn tháng 12 năm 2017, có lẽ là kỳ sôi động nhất trong các kỳ đại hội từ trước đến nay.

Một tấm ảnh chụp bữa tiệc đã gây bão trên mạng internet thời bấy giờ, trên bàn ngồi đầy những doanh nhân hàng đầu trong ngành internet lúc đó. Vì do Lưu Cường Đông và Vương Hưng tổ chức, nên về mặt lịch sử được gọi là "Bữa tiệc Đông Hưng" (Đông Hưng cục).

Năm 2017 tạiÔ Trấn, "Bữa tiệc Đông Hưng" trở thành tấm ảnh chụp chung khoảnh khắc huy hoàng của thời đại internet di động

Tài sản của một nhóm các ông lớn cộng lại lên tới 7000 tỷ, tuy nhiên, "Bữa tiệc Đông Hưng" tàn tiệc không lâu, cuộc đại chiến nội bộ ngành internet cũng chính thức mở màn. Và điều này, cũng giống như tấm ảnh chụp chung cuối cùng của thời kỳ đỉnh cao internet, kể từ đó, internet Trung Quốc bắt đầu đi xuống.

Nhiều người không biết rằng, tại hội nghị internet Ô Trấn năm đó, vào buổi trà chiều cùng ngày với bữa tiệc Đông Hưng, còn có một bữa tiệc nhỏ khác, và đã có một "ngôi sao mới của công nghệ" lộ diện.

Người này chính là Vương Hưng Hưng.

Buổi trà chiều dành cho giới công nghệ, từ trái sang: Trần Hoa (Changba), Mễ Văn Quyên (VIPKID), Trương Bằng (GeekPark), Lôi Quân, Chu Nguyên (Zhihu), Vương Hưng, Vương Hưng Hưng

Đó là buổi gặp gỡ do Trương Bằng của GeekPark tổ chức, được bài trí bên ngoài hội trường. Lúc đó không ai biết Vương Hưng Hưng ngồi ở ngoài cùng bên phải, cư dân mạng nhớ đến anh, là vì tên anh gần giống với Vương Hưng.

Theo hồi ức của Trương Bằng sau này, lúc đó Vương Hưng Hưng còn chưa vào được hội trường chính thức. Trương Bằng gọi anh đến, là muốn anh cho các tiền bối này xem chú chó robot do anh tự làm. Đợi mọi người trò chuyện gần xong, mới để anh đến trình diễn sản phẩm chó robot đầu tiên của công ty là Laikago, kết quả là chú chó robot bị kẹt lại khi qua ngưỡng cửa và bị treo máy, Vương Hưng Hưng phải khởi động lại rất lâu, cảnh tượng ngượng ngùng một lúc.

"Hưng Hưng lúc đó hơi ngại ngùng, hình như còn không dám đi xin thêm WeChat của các ông lớn". Lúc đó công ty Unitree mới thành lập tròn một năm, số tiền còn lại trong tài khoản công ty chưa đến một nửa.

Nhưng làn sóng thời đại dữ dội, lớp sóng này qua lớp sóng khác, thế hệ này truyền cho thế hệ khác. Giống như Hoàng Nhân Huấn từng nói, số lượng triệu phú do trí tuệ nhân tạo tạo ra trong 5 năm tới sẽ vượt qua số lượng triệu phú mà Internet tạo ra trong 20 năm.

Chín năm sau, Unitree Technology đã mở đợt đăng ký mua cổ phiếu trên sàn STAR Market (Khoa học Công nghệ), giá trị thị trường vượt 60 tỷ NDT, Vương Hưng Hưng trực tiếp và gián tiếp nắm giữ tổng cộng 33,36% cổ phần, tương ứng tài sản khoảng 20 tỷ NDT.

Nhìn lại hội nghị internet Ô Trấn ồn ào năm đó, là sự khép lại của một thời đại, cũng là sự khai mở của một thời đại mới.

Robot tự chế 200 tệ

Tháng 3 năm 1990, Vương Hưng Hưng sinh ra trong một gia đình bình thường ở Dư Diêu, Chiết Giang.

Sau này anh tự kể lại quãng thời gian này: "Khác với nhiều người tưởng tượng, tôi không phải là học sinh giỏi, đặc biệt là môn tiếng Anh. Mặc dù tôi luôn rất nỗ lực, nhưng 3 năm trung học chỉ qua môn đúng 3 lần. Thậm chí có người còn nói, đứa trẻ này hình như hơi ngốc hơn người khác. Tôi cũng từng vì vậy mà tự nghi ngờ bản thân, đầy lo lắng." Khi học cấp hai, giáo viên tiếng Anh đã nói trước mặt mẹ anh rằng, đứa trẻ này hơi đần.

Vương Hưng Hưng dành toàn bộ thời gian ngoài giờ học để chế tạo đồ vật. Năm 10 tuổi dùng bìa carton phế liệu làm xe chạy bằng sức gió, năm 15 tuổi dùng tôn phế liệu làm động cơ siêu nhỏ và máy bay mô hình.

Năm 2009, Vương Hưng Hưng thi đậu vào chuyên ngành Cơ điện tử của Đại học Công nghệ Chiết Giang, nhưng anh nói vì mình học trường đại học bình thường nên từng rất tự ti.

Ảnh chụp Vương Hưng Hưng thời trẻ

Mùa đông năm đó, lần đầu tiên anh tiếp xúc với vi điều khiển, dùng tiền tiêu vặt mua một bo mạch Arduino giá vài chục tệ. Kỳ nghỉ đông, anh lại mua hơn chục động cơ servo 9g, bắt đầu chế tạo một robot hai chân.

Video Vương Hưng Hưng đăng tải lên YouTube

Không có thiết bị, anh dùng mũi khoan cầm tay, dũa và kéo. Không có tiền, anh mua linh kiện giá 9 tệ, đi nhặt những mảnh phế liệu người ta bỏ đi. Không có máy mài, anh đặt linh kiện xuống đất dùng tay mài, đôi bàn tay bị mài đến sần sùi.

Cuối cùng làm ra một robot hình người hai chân với 14 bậc tự do, miễn cưỡng có thể đi được, có thể thực hiện vài động tác đơn giản. Tổng chi phí chỉ tốn 200 tệ. Mùa hè năm sau, anh lại bỏ ra 300 tệ làm một bộ găng tay phản hồi lực và bàn tay khéo léo, kèm theo một phần mềm tương tác thực tế ảo 3D. Vẫn là vẽ tay thuần túy, cắt, mài, suốt quá trình không dùng dụng cụ điện.

XDog với giá chưa đến 20.000 tệ

Năm cuối đại học, anh thi cao học, nguyện vọng đầu tiên là chuyên ngành Cơ khí của Đại học Chiết Giang. Vương Hưng Hưng thi tổng điểm đạt chuẩn, nhưng vì môn tiếng Anh không qua mức điểm chuẩn của Đại học Chiết Giang theo quy định, nên bị điều chuyển đến Đại học Thượng Hải.

Cư dân mạng sau này còn đặt cho tên công ty của anh một câu chuyện cười: gọi là Unitree, là vì "Toán và Văn" tốt còn "Ngoại ngữ" quá kém.

Vài năm sau, Điền Giang Xuyên của Quỹ Chuxin Capital sẽ thừa nhận trong một buổi tổng kết nội bộ rằng, lần đầu tiên cô gặp Vương Hưng Hưng là vào năm 2017 tại ga tàu cao tốc Hồng Kiều Thượng Hải, nhưng cũng coi "Đại học Thượng Hải", "xuất thân bình dân" là lý do do dự, không phù hợp với nhu cầu ngành và sở thích quỹ nên không đầu tư, cho đến năm 2019, khi cô được giáo sư Dư Dương của Đại học Nam Kinh cho biết nhiều phòng thí nghiệm AI đang mua sản phẩm của Unitree, thậm chí "khó mua được một chú chó", Chuxin Capital cuối cùng đã hoàn tất vòng đầu tư Pre-A vào đầu năm 2020.

Năm đầu học thạc sĩ, anh làm một chân máy động lực cao. Giáo sư hướng dẫn Giả Văn Xuyên cấp cho anh một hai vạn tệ kinh phí nghiên cứu, Vương Hưng Hưng đã chế tạo ra XDog.

Những năm đó, trên toàn thế giới, khi nhắc đến robot bốn chân hiệu suất cao người ta nghĩ ngay đến Boston Dynamics: dẫn động thủy lực, kích thước lớn, tiếng ồn lớn, giá cả đắt đỏ, khách hàng là quân đội và chính phủ. Vương Hưng Hưng đi theo một con đường khác, dùng động cơ không chổi than rotor ngoài do chính mình thiết kế để làm giải pháp truyền động trực tiếp. Toàn bộ con máy, chưa đến 20.000 tệ.

Năm 2015, anh công khai giải pháp truyền động điện này, sớm hơn khoảng một năm so với việc Boston Dynamics chuyển sang truyền động điện.

Cũng vào cuối năm 2015, anh xem một bài báo về robot bốn chân trên IEEE Spectrum, tiện tay dán link video XDog trên YouTube của mình vào phần bình luận.

Vương Hưng Hưng trong phòng thí nghiệm nghiên cứu sinh

Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ, Vương Hưng Hưng đến DJI thực tập, nhưng trong thời gian này vì video XDog trên YouTube của anh trở nên nổi tiếng, nhiều nhà đầu tư tìm đến, khuyến khích anh bắt đầu khởi nghiệp, vì vậy sau khi làm ở DJI được hai ba tháng, anh đã từ chức.

Sau khi nghỉ việc, anh ở lại Thâm Quyến một tháng để bàn chuyện gọi vốn, anh nói đó là tháng lo lắng nhất của anh. Mặc dù đã đạt được ý định đầu tư, nhưng tiền chưa về tài khoản, đội ngũ ban đầu chỉ có ba bốn người, công ty cũng chưa đăng ký.

Khoản tiền đầu tiên đến vào lúc này. Nhà đầu tư tên là Doãn Phương Minh, từng làm giám đốc sản phẩm và giám đốc sản phẩm tại MediaTek, Sohu, Qihoo 360, năm 2014 đồng sáng lập một quỹ đầu tư giai đoạn đầu tập trung vào phần cứng thông minh. Tháng 11 năm 2016, ông với tư cách cá nhân góp 2 triệu NDT, nắm giữ 15% cổ phần của Unitree, tương ứng định giá sau đầu tư 13,33 triệu NDT.

Vương Hưng Hưng sau này khi hồi tưởng về khoản đầu tư này với "LatePost" đã nói: "Anh ấy chủ động tìm tôi. Các điều khoản anh ấy đưa ra rất rộng rãi. Khi chuyển tiền thậm chí còn chưa ký thỏa thuận."

Tháng 4 năm 2018, Doãn Phương Minh chuyển nhượng một phần cổ phần trị giá 1,3105 triệu NDT cho Công ty Công nghệ An Sáng Thâm Quyến. Tháng 8 năm 2020, ông chuyển nhượng số vốn đăng ký còn lại cho Thiên Tân Quân Vạn Hoành Nghị, chính thức rút khỏi danh sách cổ đông của Unitree trên phương diện đăng ký kinh doanh. Nhưng trong danh sách các nhà góp vốn của Quân Vạn Hoành Nghị có chính ông, sau khi truy xét vẫn nắm giữ khoảng 16,62% cổ phần.

Mặc dù từ cổ đông trực tiếp trở thành nhà góp vốn gián tiếp của quỹ, nhưng hiện tại Quân Vạn Hoành Nghị vẫn là cổ đông lớn thứ mười của Unitree, nắm giữ khoảng 11,17 triệu cổ phiếu, theo giá phát hành tính ra giá trị thị trường khoảng 1,684 tỷ NDT, phần tương ứng của Doãn Phương Minh khoảng 280 triệu NDT.

Tân Giang, Ô Trấn

Ô Trấn năm 2017, nền màu là của Tencent.

Trong bữa tiệc Đông Hưng gây bão nhất năm đó, phần lớn các công ty trên bàn đều có Tencent trong danh sách cổ đông, từ JD.com, Meituan đến Didi, Zhihu. Bản đồ vốn của internet Trung Quốc thời đó, về cơ bản