Polymarket, thị trường dự đoán lớn nhất toàn cầu, bắt đầu thu phí! Đằng sau là một cuộc chơi lạnh lùng về quy định, sinh tồn và thời cơ

1. Nó đột nhiên bắt đầu thu phí, nhưng bạn có thể hoàn toàn không để ý

Bạn có thể đã từng thấy những trang như thế này:

• “Xác suất Trump thắng cuộc bầu cử năm 2024: 51.3%”
• “Xác suất Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 3: 68.7%”
• “Tỷ lệ cược BLG vô địch chung kết mùa xuân LPL: 1.39”

Đây không phải là trang web cá cược, cũng không phải là bình luận truyền thông, mà là một thực thể đặc biệt trong thế giới Web3 — Thị trường Dự đoán (Prediction Market).

Nói một cách đơn giản, đó là một cơ chế "bỏ phiếu" bằng tiền thật: bạn tin một sự kiện sẽ xảy ra, hãy mua hợp đồng "Có"; tin rằng nó sẽ không xảy ra, hãy mua hợp đồng "Không". Giá cả biến động theo thời gian thực, và con số cuối cùng được hình thành chính là "phán đoán tập thể" được hàng nghìn người bỏ phiếu bằng tiền.

Và Polymarket, hiện là nền tảng dự đoán trên chuỗi (on-chain) sôi động nhất, có khối lượng giao dịch cao nhất và được trích dẫn dữ liệu nhiều nhất toàn cầu. Thông qua việc cung cấp một trang web sạch sẽ, nó cho phép người dùng giao dịch trực tiếp bằng stablecoin USDC.

Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, nó đã âm thầm cập nhật trang web chính thức, thêm một trang có tên "Phí Giao dịch" vào tài liệu và thông báo: Kể từ ngày hôm nay, các thị trường loại "Biến động giá tài sản crypto trong 15 phút" sẽ bị tính phí, tối đa 3%.

Tin tức vừa ra, nhiều người dùng lâu năm phản ứng đầu tiên là: "Hả? Nó không phải luôn miễn phí sao? Vậy trước đây nó sống bằng gì?"

Câu hỏi này chạm đúng vào một sự thật thường bị bỏ qua trong thế giới Web3: Một sản phẩm công nghệ trông rất ngầu, để thực sự tồn tại, không bao giờ chỉ dựa vào mã code và lý tưởng.

2. Nó nổi tiếng nhờ điểm nóng, nhưng sống chết do quy định quyết định

Polymarket thực sự đã nổi tiếng nhiều lần:

• World Cup Qatar 2022, người dùng đặt cược "Argentina vô địch", giá hợp đồng tăng vọt;
• Mùa xuân LPL 2023, người hâm mộ esports giao dịch thời gian thực tỷ số trận đấu trên nền tảng;
• Bầu cử Mỹ 2024, khối lượng giao dịch cao điểm trong ngày vượt 2.7 tỷ USD, ngay cả tờ New York Times cũng trích dẫn nó như một nguồn tin.

Nhưng thứ thực sự quyết định liệu nó có thể tiếp tục hoạt động hay không, không bao giờ là những sự kiện sôi động này, mà là hai chữ: Quy định.

Sau khi thành lập vào năm 2020, Polymarket nhanh chóng nhận được sự hỗ trợ từ các quỹ đầu tư mạo hiểm nổi tiếng như Founders Fund của Peter Thiel, từng có kế hoạch triển khai toàn diện tại Mỹ. Nhưng vào tháng 1 năm 2022, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) đã ra một lệnh thi hành trực tiếp yêu cầu dừng hoạt động:

Các hợp đồng nhị phân như "Real Madrid vs Barcelona ai thắng", "Fed có cắt lãi suất không" mà nó cung cấp, thuộc về giao dịch hoán đổi (swap) chịu sự quản lý, phải có giấy phép "Thị trường Hợp đồng Chỉ định" (DCM) hoặc "Cơ sở Thực hiện Hoán đổi" (SEF) — mà nó không có.

Kết quả? Polymarket chấp nhận nộp phạt 1.4 triệu USD và đóng tất cả các thị trường có rủi ro tuân thủ hướng đến người dùng Mỹ. Bề ngoài là rút lui, thực chất là thu hẹp chiến lược: di dời chủ thể ra khỏi Mỹ, chuyển kênh tài chính sang thanh toán trên chuỗi, dịch vụ vẫn mở cửa cho toàn cầu — bao gồm cả người dùng Mỹ.

Điều thú vị là, việc rút khỏi thị trường Mỹ lại khiến nó càng "vượt ra khỏi phạm vi" hơn.

Trong thời gian bầu cử 2024, nó trở thành "bảng điều khiển không chính thức" để các nhà quan sát toàn cầu theo dõi biến động dư luận; truyền thông kiểm tra nó trước khi viết bài, trader tham khảo nó khi xây dựng mô hình, các nhà nghiên cứu cũng gọi API của nó để phân tích tâm trạng công chúng.

Và điểm ngoặt thực sự xuất hiện vào tháng 11 năm 2025: CFTC chính thức phê duyệt đơn đăng ký DCM của nó. Điều này có nghĩa — nó không còn là "dự án đổi mới đi sát mép luật" nữa, mà đã nhận được "thẻ nhân viên chính thức" của hệ thống quản lý tài chính Mỹ.

Lần thu phí này, không phải là nhất thời, mà là động thái đầu tiên sau khi nhận được tấm thẻ nhân viên đó.

3. Nó miễn phí sáu năm, không phải vì không kiếm được tiền, mà là chờ thời cơ "có thể yên tâm kiếm tiền"

Bạn có thể không biết: Phần lớn các thị trường dự đoán, từ lâu đã thu phí — mức phí phổ biến trong khoảng 0.5%–3%. Nhưng Polymarket từ khi ra mắt năm 2020, đối với tất cả người dùng, tất cả thị trường, đều áp dụng phí giao dịch bằng không.

Điều này gây ra nhiều suy đoán: Nó sống nhờ vốn đầu tư mạo hiểm? Bán dữ liệu? Dựa vào ông lớn đứng sau chống lưng?

Thực tế câu trả lời thiết thực hơn: Nó đang đặt cược vào một cửa sổ thời gian.

Giá trị của thị trường dự đoán, không nằm ở việc kiếm được bao nhiêu từ một giao dịch đơn lẻ, mà ở chỗ có đủ nhiều người tham gia, đủ thường xuyên hay không, mới có thể hình thành tín hiệu giá cả chân thực, ổn định, có uy tín. Và "phí giao dịch bằng không", là cách thu hút trực tiếp và hiệu quả nhất.

Sau sáu năm, nó đã thành công làm được ba việc:

• Trong các sự kiện được quan tâm cao như chính trị, thể thao, crypto, trở thành "trung tâm định giá mặc định" trên thực tế;
• Dữ liệu giá của nó được trích dẫn lặp đi lặp lại bởi Bloomberg Terminal, các bài báo học thuật, chiến lược của quỹ phòng hộ, hình thành tiêu chuẩn thực tế;
• Tích lũy được bộ dữ liệu xác suất hoàn chỉnh qua nhiều năm, xuyên chu kỳ, xuyên sự kiện, xuyên khu vực — đây là hào rào bảo vệ mà bất kỳ nền tảng mới nào cũng không thể mua được bằng tiền.

Nói cách khác, nó đã đổi số tiền đáng lẽ phải thu lấy thứ có giá trị hơn: Thanh khoản, tiếng nói, tài sản dữ liệu.

Và việc thu phí vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, chính là kết quả tự nhiên của bố cục dài hạn này:

• Chỉ nhắm vào loại thị trường "Biến động giá crypto 15 phút" — loại có tần suất cao, ngắn hạn, dễ bị bot can thiệp;
• Mức phí biến động linh hoạt: Giá càng gần 50% (càng khó phán đoán), phí càng cao; càng gần 0% hoặc 100% (càng chắc chắn), phí càng thấp hoặc thậm chí bằng không;
• Tất cả phí không vào túi nền tảng, mà được hoàn trả toàn bộ hàng ngày bằng USDC cho các nhà tạo lập thị trường (tức những người cung cấp báo giá mua/bán);
• Mục tiêu rất thực tế: Khuyến khích nhiều người hơn đặt lệnh, thu hẹp chênh lệch giá mua-bán, để giao dịch có thể thực hiện nhanh chóng ngay cả khi giá lao dốc hoặc tăng vọt.

Có người nói là để chống lại bot giao dịch tần suất cao, có người cho rằng để lọc giao dịch giả, cũng có người chỉ ra — về bản chất đây là một bài kiểm tra áp lực: Trong phạm vi cho phép của quy định, xác minh xem cơ chế thu phí có thể nâng cao chất lượng thị trường hay không, thay vì làm tổn hại trải nghiệm người dùng.

Nó không trở nên "thương mại hóa", chỉ là cuối cùng có thể "kinh doanh nghiêm túc".

4. Mở đầu nhỏ, không gian lớn; vừa khởi động, đã chịu áp lực

Đừng coi thường việc thu phí "chỉ giới hạn ở một mục" này.

Theo dữ liệu được tổng hợp bởi cơ quan phân tích dữ liệu trên chuỗi Gate Research trên nền tảng Dune:

• Trong vòng hai tuần kể từ khi bắt đầu thu phí, Polymarket đã tích lũy thu được phí giao dịch khoảng 2.19 triệu USD;
• Theo nhịp độ hiện tại, doanh thu trung bình hàng tuần khoảng 730,000 USD, tính toán tĩnh theo năm có thể đạt 38 triệu USD.

Đây chỉ là một danh mục phụ "Biến động giá crypto 15 phút". Trong khi các lĩnh vực mà Polymarket hiện bao phủ bao gồm:

• Bầu cử chính trị Mỹ và toàn cầu
• Các sự kiện thể thao đỉnh cao như World Cup, NBA, LPL
• Các sự kiện vĩ mô như họp quyết định lãi suất của Fed, công bố CPI
• Các vấn đề dài hạn như tiền mã hóa, bất động sản, tiến bộ công nghệ AI

Không gian lợi nhuận, còn lâu mới mở ra. Nhưng mặt trái của đồng xu là: Tuân thủ quy định không bao giờ là việc một lần là xong.

Nhận được giấy phép DCM của CFTC, chỉ đại diện cho việc nó đã vượt qua "bài kiểm tra" ở cấp liên bang. Nhưng Mỹ là quốc gia theo chế độ liên bang, mỗi tiểu bang có quyền tự đặt ra quy định tài chính và cá cược riêng. Ngay giữa tháng 1 năm 2026, cơ quan quản lý cá cược thể thao tiểu bang Tennessee đã ra lệnh ngừng hoạt động đối với Polymarket và nền tảng tương tự Kalshi, yêu cầu rõ ràng:

"Ngay lập tức ngừng cung cấp hợp đồng sự kiện thể thao cho cư dân tiểu bang này, nếu không sẽ đối mặt với bồi thường dân sự thậm chí cáo buộc hình sự."

Những thách thức tương tự phổ biến trên toàn cầu:

• Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) liệt kê rõ ràng hợp đồng sự kiện là hoạt động kinh doanh bị cấm;
• FCA Anh yêu cầu có giấy phép + ký quỹ cao + kiểm tra chống rửa tiền