OpenAI's Survival Dilemma: Capital, Technology, and Business Model Under Triple Siege—The Most Prominent May Not Be the One That Lasts
- Core View: OpenAI's current business model is unsustainable, facing an estimated annual operating loss of approximately $5 billion, a complex entanglement with Microsoft, and the lack of mass-market necessity for generative AI. Without an unprecedented scale of funding and technological breakthroughs, the company's current form is unlikely to survive the next two years.
- Key Factors:
- Financial distress: According to estimates by The Information, OpenAI is projected to burn through $5 billion in 2024 (including $4 billion in server leasing and $3 billion in training costs), while generating only $3.5–$4.5 billion in revenue, requiring continuous fundraising on a scale larger than any startup in history.
- Microsoft entanglement: OpenAI's deal with Microsoft grants Microsoft access to its core technology and research outputs, allowing Microsoft to take 75% of profits while simultaneously developing competing models. In effect, OpenAI has become Microsoft's R&D department, with most of its funding distributed in the form of Azure cloud credits.
- Technical bottleneck: Transformer-based models are architecturally limited by probabilistic generation, unable to achieve true autonomous reasoning. Moreover, training the next generation of models requires 4–5 times more data, exposing the company to copyright litigation and the risk of "model collapse."
- Rigid costs: Operating expenses only increase over time. Price-cutting competition (e.g., GPT-4o Mini) merely drives up usage and thereby raises costs, while R&D spending to improve model capabilities shows no diminishing marginal trend—models costing $1 billion annually are currently under development.
- Energy constraints: AI expansion depends on a large-scale upgrade of the U.S. power grid, but the waiting time for new electricity projects to connect ranges from 40 to 70 months. Meanwhile, AI has already caused companies like Google to see a 48% increase in carbon emissions over five years. Infrastructure bottlenecks cannot be resolved in the short term.
Tác giả gốc: Ed Zitron
Biên dịch: TechFlow
Dẫn dắt: OpenAI một mặt nhượng lại công nghệ cốt lõi cho Microsoft để đổi lấy tài nguyên điện toán đám mây, một mặt đốt 5 tỷ USD mỗi năm. Liệu công ty ngôi sao được định giá hơn 100 tỷ USD này có thực sự trụ vững trong hai năm tới? Bài viết này sẽ phân tích một cách điềm tĩnh những khó khăn sinh tồn của OpenAI — dưới áp lực ba mặt là tài chính, công nghệ và mô hình kinh doanh, điều gì thực sự có thể giết chết nó.
OpenAI sẽ tồn tại bằng cách nào?
Trong năm qua, tôi đã viết rất chi tiết về bong bóng công nghệ — cách những kẻ lừa đảo quyên tiền và củng cố quyền lực, cách các giám đốc điều hành lớn cố gắng duy trì huyền thoại tăng trưởng, và chu kỳ thổi phồng mới nhất hão huyền đến mức nào — nhưng rốt cuộc, tất cả chỉ là công ty, điều này dẫn đến một câu hỏi đơn giản: Liệu công ty lớn nhất và nổi bật nhất trong chu kỳ thổi phồng này có thực sự sống sót không?
Tất nhiên, tôi đang nói về OpenAI. Độc giả kỳ cựu đều biết, tôi vô cùng nghi ngờ về sản phẩm, mô hình kinh doanh và tính bền vững của OpenAI. Mặc dù không muốn lặp lại những luận điểm đã trình bày trong các bài viết và podcast trước đây, tôi chỉ nêu ra mâu thuẫn cốt lõi: AI tạo sinh không có nhu cầu thiết yếu của thị trường đại chúng — ít nhất là không đạt đến quy mô như các công nghệ cách mạng thực sự như điện toán đám mây và điện thoại thông minh — nhưng lại đòi hỏi chi phí khổng lồ để xây dựng và vận hành.
Hai điểm này khiến người ta nghiêm túc nghi ngờ về khả năng tồn tại trung và dài hạn của OpenAI, đặc biệt khi — cho phép tôi nói thẳng, phải nói là khi nào — vòi đầu tư và tài nguyên điện toán đám mây bị đóng lại.
Tôi không có tất cả câu trả lời. Tôi không biết từng chi tiết của từng giao dịch. Tôi không phải kỹ sư, cũng không phải nhà kinh tế, và không có thông tin nội bộ. Nhưng tôi biết đọc dữ liệu công khai, biết đánh giá các báo cáo độc lập của các nhà báo kỳ cựu và ý kiến của các chuyên gia, sau đó đưa ra kết luận.
Giả định của tôi là: Nếu OpenAI muốn sống thêm hai năm nữa, nó phải làm được những điều sau (không theo thứ tự ưu tiên):
Xử lý xong mối quan hệ phức tạp và nặng nề với Microsoft, kẻ vừa là phao cứu sinh vừa là đối thủ cạnh tranh trực tiếp
Huy động được lượng vốn khổng lồ chưa từng có mà bất kỳ công ty khởi nghiệp nào trong lịch sử huy động được, và tiếp tục huy động với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử gọi vốn
Đạt được bước đột phá công nghệ lớn, giảm chi phí xây dựng và vận hành GPT — hoặc người kế nhiệm của nó — xuống hàng nghìn phần trăm
Đạt được bước đột phá công nghệ lớn, giúp GPT xử lý được các trường hợp sử dụng hoàn toàn mới mà hiện chưa một nhà nghiên cứu AI nào nghĩ tới
Những trường hợp sử dụng mới này vừa tạo ra công việc mới, vừa tự động hóa hoàn toàn các công việc hiện có, từ đó chứng minh những khoản chi tiêu vốn và đầu tư cơ sở hạ tầng khổng lồ đó là xứng đáng
Cuối cùng tôi tin rằng, OpenAI với hình thái hiện tại sẽ không thể trụ vững. Không có lộ trình sinh lời, tốc độ đốt tiền quá nhanh, lưới điện năng lượng mà công nghệ AI tạo sinh cần đến thì không thể gánh nổi, việc huấn luyện các mô hình này cũng không bền vững, vừa vướng phải các vấn đề pháp lý (vì dữ liệu huấn luyện vi phạm bản quyền) lại vừa cần một lượng dữ liệu huấn luyện khổng lồ mới có thể phát triển được.
Nói một cách đơn giản, bất kỳ công nghệ nào cần hàng trăm tỷ USD để chứng minh giá trị của mình thì kiến trúc của nó đã sai. Những gì OpenAI cần là điều chưa từng có tiền lệ trong lịch sử. Chưa ai huy động được số tiền nó cần, và chưa có công nghệ nào cần đến sức mạnh tài chính và hệ thống lớn như vậy — chẳng hạn như tái thiết lưới điện nước Mỹ — mới có thể tồn tại, chứ đừng nói đến việc chứng minh mình xứng đáng với khoản đầu tư đó.
Nói rõ ràng, bài viết này tập trung vào OpenAI chứ không phải bản thân công nghệ AI tạo sinh — mặc dù tôi cho rằng sự tồn tại liên tục của OpenAI là điều kiện cần thiết để các công ty giữ được sự quan tâm/đầu tư vào ngành này. OpenAI huy động được nhiều vốn nhất (11,3 tỷ USD), có thể nói là được truyền thông chú ý nhiều nhất, vừa phổ cập vừa tạo ra mô hình kinh doanh LLM, giúp cho các công ty khởi nghiệp theo đuổi "AI" hiện tại có thể tồn tại.
Tôi không nói OpenAI chắc chắn sẽ sụp đổ, hay AI tạo sinh nhất định sẽ thất bại. Tôi đã thảo luận chi tiết về các vấn đề của ngành này trước đây, ở đây tôi không lặp lại những luận điểm đó, chỉ nói rõ rằng tôi cho rằng hệ sinh thái công nghệ có sự bất ổn sâu xa. Tôi ở đây để giải thích một cách điềm tĩnh tại sao OpenAI với hình thái hiện tại, nếu không có một loạt đột phá công nghệ và thao tác tài chính đáng kinh ngạc, sẽ không thể sống qua vài năm — một số điều có thể làm được, nhưng phần lớn là chưa từng có tiền lệ.
Chúng ta hãy cùng xem, được chứ?
Vấn đề Microsoft (và định giá)
Trước khi tiếp tục, tôi phải nói rõ rằng OpenAI và Microsoft không công bố công khai các điều khoản giao dịch, có thể có những điều tôi không biết sẽ thay đổi nhận định này.
Nhưng dù thế nào đi nữa, mối quan hệ giữa OpenAI và Microsoft rất kỳ lạ, bắt đầu từ khoản đầu tư 1 tỷ USD năm 2019, được gọi là "hợp tác điện toán độc quyền nhiều năm", nhằm "di dời các dịch vụ hiện có của OpenAI lên Azure" (sản phẩm điện toán đám mây của Microsoft), biến Microsoft thành "đối tác ưu tiên của OpenAI". CTO Greg Brockman của OpenAI khi đó bổ sung rằng đây là "khoản đầu tư bằng tiền mặt", nhưng đề cập rằng OpenAI "dự định trở thành khách hàng lớn của Azure".
Có một điểm đặc biệt đáng chú ý: Brockman nói Microsoft sẽ có quyền bán các "sản phẩm tiền-AGI" dựa trên nghiên cứu của OpenAI cho khách hàng của mình, blog đi kèm còn nói Microsoft và OpenAI đang "hợp tác phát triển công nghệ siêu máy tính Azure AI mới".
"Tiền-AGI" ở đây chỉ bất cứ thứ gì OpenAI từng phát triển, vì nó chưa phát triển được AGI, trong hệ thống 5 cấp độ đánh giá AI của mình, nó vẫn chưa vượt qua được cấp "chatbot".
Về bản chất, các điều khoản của vòng gọi vốn này cho phép OpenAI giao nghiên cứu của mình cho Microsoft, cho phép Microsoft bán công nghệ của OpenAI như của mình dưới danh nghĩa Azure. Và Microsoft có thể thấy "nghiên cứu sản phẩm tiền-AGI" của OpenAI, tức là có thể thấy rõ cách nó vận hành, như vậy Microsoft vừa có thể bán công nghệ này vừa có thể trực tiếp cạnh tranh với nó. Microsoft đã làm điều này rồi, The Information đưa tin hồi tháng 5 rằng Microsoft đang chuẩn bị mô hình tạo sinh "MAI-1" của riêng mình, người phụ trách là đồng sáng lập Deepmind Mustafa Suleyman (Google mua lại Deepmind năm 2014), ông ấy rời đi làm VC vào năm 2022. Suleyman sau đó thành lập Inflection, một công ty chatbot dựa trên transformer, bị Microsoft bán thâu tóm một phần vào tháng 3, Microsoft trước đó đã đầu tư vào nó.
The Information còn đề cập rằng OpenAI hợp tác "giúp Microsoft bỏ xa đối thủ". Tôi vẫn đang giả định, nhưng chỉ riêng các điều khoản giao dịch này đã cực kỳ bất lợi cho OpenAI.
Bây giờ hơi rối một chút.
Rõ ràng là năm 2021 Microsoft có một khoản đầu tư nào đó vào OpenAI (được đề cập trong một bài blog năm 2023 về một vòng gọi vốn khác, sẽ nói về vòng này sau). Kỳ lạ là tôi không tìm thấy thông tin cụ thể về vòng này. Crunchbase đề cập đến một giao dịch thị trường thứ cấp năm 2021 với số tiền không được tiết lộ (có nghĩa là các cổ đông của OpenAI khi đó có thể bán cổ phiếu để rút tiền mặt), nhưng nói tiền đến từ Tiger Global Management, Sequoia Capital, Bedrock và a16z, định giá 14 tỷ USD.
Không rõ đây có phải là cùng một vòng hay không, hay Microsoft đã bơm vốn theo cách khác. The Information đã đề cập trong một bài viết đầu năm 2023, nhưng không hiểu sao không ai đưa tin lúc đó. Nếu tôi sai, tôi rất muốn biết nó đầu tư bằng cách nào.
Dù thế nào, đầu năm 2023 Microsoft đầu tư 10 tỷ USD vào OpenAI — nhưng điều quan trọng nhất là các điều khoản giao dịch và cách phân bổ. Mặc dù các điều khoản không được công khai, nhưng có báo cáo nói Microsoft có thể lấy 75% lợi nhuận của OpenAI, cho đến khi nó "thu hồi vốn đầu tư" (nói thẳng là kiếm lại được 10 tỷ đó), cộng với 49% cổ phần của công ty, mặc dù cái cấu trúc lai phi lợi nhuận - vì lợi nhuận của OpenAI tự nó đã rất kỳ lạ.
Semafor đưa tin rằng, ít nhất đến tháng 11 năm 2023, OpenAI chỉ nhận được "một phần nhỏ" của khoản đầu tư 10 tỷ này, được giải ngân theo từng đợt, và "một phần khá lớn" là hạn mức điện toán đám mây, nghĩa là khoản đầu tư của Microsoft chủ yếu là giá trị danh nghĩa của một loại tiền tệ chỉ có thể sử dụng trên dịch vụ của chính mình. Với những ai không hiểu điều này kỳ lạ đến mức nào, giống như một hãng hàng không đầu tư vào một công ty nhưng không đưa tiền mặt, mà đưa dặm bay. Bạn vẫn có thể bay, nhưng bạn bị khóa chặt vào A) một hãng hàng không và B) cách giải thích của họ về một "dặm" thực sự đáng giá bao nhiêu.
Và, nói rằng khoản "đầu tư" này — một lần nữa, chúng ta không biết các điều khoản giao dịch — có thể khiến OpenAI nâng định giá trong quá trình đó, điều này cực kỳ kỳ quái.
Semafor còn (mơ hồ) bổ sung rằng Microsoft có "một số quyền" đối với tài sản trí tuệ của OpenAI, ngay cả khi mối quan hệ tan vỡ, "vẫn có thể chạy các mô hình hiện tại của OpenAI trên [máy chủ của] chính mình".
Kỳ lạ là nhiều nhà báo nói Microsoft đầu tư "13 tỷ USD" vào OpenAI, nhưng tôi không thể tìm thấy 2 tỷ đó ở đâu cả. Có phải đầu tư năm 2021 không? Số tiền có phải là 2 tỷ không? Là tiền mặt hay hạn mức? Con số này được nhắc đi nhắc lại lâu như vậy, thật kỳ lạ khi nhiều người cứ thế chấp nhận.
Tôi nghĩ điều này quan trọng, vì theo tiêu chuẩn của bất kỳ công ty khởi nghiệp nào, 2 tỷ USD là một số
