Nội các của Fed, phe bồ câu đồng loạt chuyển sang diều hâu, màn ra mắt đầu tiên của Warsh "tiến thoái lưỡng nan"

Tác giả: Long Nhạc

Nguồn: Wall Street CN

Trump đã chọn ông ấy để hạ lãi suất, nhưng chỉ vừa mới nhậm chức, các đồng nghiệp đã bắt đầu bàn về việc tăng lãi suất.

Tờ Wall Street Journal mới đây đã đăng một bài phân tích chuyên sâu do phóng viên kỳ cựu Nick Timiraos thực hiện, đúng vào thời điểm trước cuộc họp lãi suất đầu tiên do Chủ tịch Fed mới, Kevin Warsh, chủ trì. Timiraos, người theo dõi lâu năm các vấn đề của Fed, được thị trường coi là "người phát ngôn không chính thức của Fed."

Timiraos viết rằng Warsh bước vào phòng họp vào một thời điểm vô cùng khó xử. Năm ngoái, ông công khai ủng hộ việc cắt giảm lãi suất, và chính lập trường này đã giúp ông chiếm được cảm tình của Trump. Tuy nhiên, ngay sau khi chính thức nhậm chức, hướng thảo luận bên trong Fed đã âm thầm đảo ngược – không còn là "khi nào cắt giảm" nữa, mà là "có nên tăng hay không."

Sự đảo chiều này không phải là bất ngờ. Kể từ đầu năm nay, lạm phát của Mỹ không giảm mà còn tăng, đã vượt qua mức 3%; thị trường lao động mạnh lên trở lại; các nút thắt nguồn cung do làn sóng xây dựng AI gây ra và giá dầu tăng từ cuộc chiến Iran đều đang liên tục đổ thêm dầu vào lửa cho giá cả. Những lý do từng ủng hộ kỳ vọng cắt giảm lãi suất đang lần lượt biến mất.

Warsh đang phải đối mặt với một ủy ban mà ông không tự tay thành lập, một bộ công cụ dự báo mà ông thường xuyên chỉ trích, và một hướng chính sách đi ngược lại mong muốn của vị tổng thống đã bổ nhiệm ông. Buổi ra mắt này chắc chắn sẽ không hề dễ dàng.

Làm thế nào một người ôn hòa (dove) lại trở nên cứng rắn (hawk)?

Điều nói lên vấn đề nhất chính là sự thay đổi lập trường của Thống đốc Fed Christopher Waller.

Waller đã lo lắng về thị trường lao động suy yếu trong suốt năm ngoái, và thậm chí vào tháng 1 năm nay đã bỏ phiếu ủng hộ cắt giảm lãi suất bất chấp sự phản đối của đa số đồng nghiệp. Nhưng ngay tháng trước, ông công khai tuyên bố rằng dữ liệu mới nhất "đã đẩy tôi sang một hướng khác." Ông nói rõ rằng ủng hộ việc xóa bỏ "thiên hướng nới lỏng" trong tuyên bố và thẳng thắn: "Tôi không thể loại trừ khả năng tăng lãi suất vào một thời điểm nào đó trong tương lai."

Đối với việc một số người trên thị trường vẫn còn bàn về việc cắt giảm lãi suất vào tháng 9, phản ứng của Waller khá trực tiếp: "Với tư cách là một quan chức ngân hàng trung ương nghiêm túc, bạn không thể nghiêm túc nói về điều đó được."

Phe trung dung cũng đang dao động

Nếu Waller đại diện cho sự chuyển hướng của phe ôn hòa, thì sự thay đổi của Thống đốc Lisa Cook lại cho thấy ngay cả "khu vực trung gian" cũng đang lỏng lẻo.

Cook không phải là người cứng rắn (hawk). Tháng trước, bà vẫn cho rằng giữ nguyên lãi suất là quyết định đúng đắn, và kịch bản cơ bản vẫn là lạm phát sẽ tự hạ nhiệt. Nhưng bà đã thêm một điều kiện – một điều kiện mà cách đây một năm, bà hầu như không thể nào đưa ra: bà nói rằng nếu lạm phát "không hạ nhiệt kịp thời", bà "đã sẵn sàng tăng lãi suất."

Mối lo ngại đằng sau điều này là việc lạm phát vượt mục tiêu trong suốt 5 năm có thể đã bắt đầu ảnh hưởng đến cách các doanh nghiệp và người lao động định giá, thương lượng lương, tạo thành một kỳ vọng tự củng cố.

Phe cứng rắn (Hawks) đã chờ đợi ngày này từ lâu

Thực ra, những người cứng rắn (hawk) trong ủy ban đã không hài lòng từ lâu.

Vào cuối năm ngoái, khi Fed cắt giảm lãi suất, Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan và Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari đã phản đối quyết định này, cho rằng lý do cho việc nới lỏng vốn đã không vững chắc.

Vào tháng 4 năm nay, ba người lại hợp tác một lần nữa. Lần này, họ không phản đối quyết định lãi suất, mà là cách diễn đạt trong tuyên bố ám chỉ "bước tiếp theo có nhiều khả năng là cắt giảm lãi suất" – họ yêu cầu xóa bỏ nó để cho thấy việc tăng lãi suất cũng là một lựa chọn khả thi.

Hiện tại, dữ liệu càng nghiêng về phía họ. Hammack cho biết tháng này, việc giữ nguyên là hợp lý, "nhưng nếu xu hướng gần đây tiếp diễn, có thể sẽ sớm cần hành động." Logan còn đi xa hơn: "Tôi ngày càng lo ngại rằng việc tăng lãi suất có thể cần thiết vào cuối năm nay."

Phe cứng rắn (hawks) cũng đưa ra một luận điểm đáng chú ý: Khi lạm phát tăng, "lãi suất thực" đã điều chỉnh theo lạm phát trên thực tế đang giảm, điều này có nghĩa là mức độ thắt chặt chính sách của Fed đối với nền kinh tế có thể thấp hơn so với con số bề mặt. Nói cách khác, chỉ "ngồi yên" đã, theo một nghĩa nào đó, là một sự nới lỏng.

Thế khó của Warsh

Thứ Tư tuần này, Fed dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,5% đến 3,75%. Nhưng điểm đáng chú ý thực sự nằm ở hai điều.

Thứ nhất là tuyên bố về lập trường chính sách. Cách diễn đạt "thiên hướng nới lỏng" đã được duy trì trong nhiều tháng – ám chỉ bước tiếp theo có nhiều khả năng là cắt giảm lãi suất – dự kiến sẽ bị xóa bỏ, có nghĩa là khả năng cắt giảm và tăng lãi suất được coi là ngang nhau.

Thứ hai là "biểu đồ chấm" (dot plot) hàng quý. Vào tháng 3 năm nay, vẫn có hơn chục quan chức dự kiến sẽ cắt giảm lãi suất ít nhất một lần trong năm nay. Lần này, dự kiến đa số quan chức sẽ cho thấy việc giữ nguyên lãi suất trong năm, thậm chí một số người sẽ đánh dấu việc tăng lãi suất trên biểu đồ.

Bản thân Warsh từ lâu đã chỉ trích việc Fed phụ thuộc quá nhiều vào "hướng dẫn kỳ vọng" (forward guidance), bao gồm các công cụ như biểu đồ chấm. Ông có thể chọn không đệ trình dự báo của mình, hoặc loại bỏ những ám chỉ liên quan khỏi tuyên bố chính thức. Tuy nhiên, Timiraos chỉ ra rằng sự khác biệt về mặt thủ tục này có ý nghĩa không lớn đối với các nhà đầu tư – họ sẽ đọc trực tiếp nội dung cốt lõi. Người thực sự quan tâm đến sự khác biệt này là vị tổng thống hy vọng thấy lãi suất thấp.

Một câu nói của Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee tháng trước có lẽ là cách khái quát nhất tình hình hiện tại: "Hiện tại chúng ta đang đối mặt với một vấn đề lạm phát khá nghiêm trọng đang hình thành, nhưng thị trường lao động về cơ bản vẫn ổn định."

Kết quả là: Hầu như không còn ai trong ủy ban ủng hộ việc cắt giảm lãi suất. Buổi ra mắt đầu tiên do Warsh chủ trì có thể sẽ gửi đi một tín hiệu – bước tiếp theo của Fed có thể là tăng lãi suất. Và tất cả điều này sẽ được truyền tải thông qua các công cụ mà ông từ lâu chỉ trích, bởi một ủy ban không do ông lựa chọn, và hướng tới một mục tiêu mà người đã bổ nhiệm ông không mong muốn.