Giao thức BIP-110, Con Đường Tất Yếu Đưa Bitcoin Lên Một Triệu Đô La?

Tác giả gốc: Justin Bechler

Biên dịch gốc: AididiaoJP, Foresight News

Việc thực thi chính sách tiền tệ Bitcoin một cách không cần xin phép và mạng lưới các node phân tán là nguồn uy tín duy nhất đã đưa Bitcoin từ con số 0 lên mức 125.000 USD.

Để đạt được mục tiêu 1 triệu USD, cần một mức độ uy tín tương đương, nhưng quy mô của nó phải đủ lớn để đáp ứng nhu cầu nắm giữ tài sản trong nhiều thập kỷ của các quỹ tài sản có chủ quyền và ngân hàng trung ương.

Hãy hiểu rất rõ điều này: mạng lưới và các node đang bị tấn công có hệ thống, và Bitcoin Core đã mở cửa cho cuộc tấn công đó. Nhưng lần đầu tiên kể từ khi cuộc tấn công bắt đầu, có một đề xuất thực sự trên bàn, nó sẽ ngăn chặn tất cả.

Bài viết này giải thích về cuộc tấn công này, bằng chứng đằng sau giải pháp khắc phục, và tại sao con đường dẫn đến 1 triệu USD phải đi thẳng qua nó.

Điều gì tạo nên giá trị cho Bitcoin

Toàn bộ đề xuất giá trị của Bitcoin dựa trên một cam kết tiền tệ.

Sẽ chỉ có 21 triệu Bitcoin mãi mãi, giới hạn này được thực thi bởi một mạng lưới phân tán các node độc lập xác thực mọi giao dịch. Cam kết này tồn tại vì những người bình thường trên khắp thế giới có thể dễ dàng chạy phần mềm node thực thi cam kết đó.

Đây chính xác là điều khiến Bitcoin khác biệt với tất cả các dự án "tiền mã hóa" tập trung khác. Ethereum có một quỹ; Solana có một số ít người xác thực chạy phần cứng doanh nghiệp; XRP có Ripple Labs. Mỗi dự án trong số này đều có một điểm nghẽn tập trung, có thể bị áp lực, trát đòi hầu tòa, trừng phạt, hoặc đơn giản là bị thuyết phục để thay đổi quy tắc. Bitcoin thì không, vì bất kỳ ai có máy tính thông thường và kết nối internet đều có thể chạy một node xác thực đầy đủ, không cần xin phép, không cần trung gian và không cần tin tưởng bất kỳ ai, để tương tác trực tiếp với giao thức tiền tệ.

Vàng cần tin tưởng vào thẩm định viên, trái phiếu cần tin tưởng vào chính phủ, cổ phiếu cần tin tưởng vào kiểm toán viên. Bitcoin chỉ cần tin tưởng vào toán học và các node chạy nó.

Mỗi người vận hành node xác thực chuỗi là một phiếu bầu cho chính sách tiền tệ. Càng nhiều node, việc xác thực càng phân tán, và cam kết đó càng trông đáng tin cậy hơn đối với những nguồn vốn có thể đẩy tài sản lên mức bảy chữ số.

Do đó, khi có điều gì đó đe dọa khả năng tiếp cận để chạy một node, nó cũng đe dọa đến giá trị và sự tồn tại của chính Bitcoin.

Lỗ hổng nơi mọi thứ bắt đầu

Bitcoin Core đã có bộ lọc giao dịch rác như một tính năng tiêu chuẩn từ ngày đầu tiên. Kể từ năm 2013, người vận hành node đã có thể đặt giới hạn về kích thước dữ liệu bổ sung được nhúng trong giao dịch thông qua một tùy chọn cấu hình có tên là -datacarriersize, đây là một quyết định thiết kế có chủ đích. Các nhà phát triển xây dựng và duy trì giao thức hiểu rằng nếu không có giới hạn kích thước đối với dữ liệu phi tiền tệ, blockchain chắc chắn sẽ bị lạm dụng như một hệ thống lưu trữ dữ liệu giá rẻ, với cái giá phải trả bởi mọi người vận hành node trên mạng.

Hệ thống này đã hoạt động trong một thập kỷ. Sau đó, vào đầu năm 2023, Casey Rodarmor khởi chạy giao thức Ordinals, và con đê đã vỡ.

Ordinals khai thác một lỗ hổng trong bộ lọc thư rác của Bitcoin Core. Giới hạn kích thước dữ liệu hiện có chưa bao giờ được mở rộng để bao phủ các giao dịch Taproot được giới thiệu trong bản nâng cấp tháng 11 năm 2021. Điều này có nghĩa là bằng cách ngụy trang dữ liệu tùy ý thành mã chương trình bên trong không gian witness của Tapscript, sử dụng một lớp bọc OP_FALSE OP_IF sẽ không bao giờ thực sự được thực thi, bất kỳ ai cũng có thể bỏ qua giới hạn kích thước dữ liệu vốn được thiết kế để ngăn chặn loại lạm dụng này. Hình ảnh, tệp văn bản, đúc token BRC-20 và tất cả các dạng dữ liệu phi tiền tệ khác, giờ đây có thể được nhúng vĩnh viễn vào blockchain Bitcoin với chi phí thấp hơn nhiều so với giao dịch dữ liệu thông thường, nhờ vào trợ cấp giảm giá witness SegWit được thiết kế để giảm chi phí xác minh chữ ký.

@LukeDashjr đã xác định đây là một lỗ hổng ngay từ đầu. Vào tháng 12 năm 2023, ông đã chính thức đăng ký lỗ hổng này trong Cơ sở dữ liệu lỗ hổng quốc gia NIST với tên CVE-2023-50428 và nhận được điểm nghiêm trọng trung bình là 5,3. Mô tả chính thức rất chính xác: "Trong Bitcoin Core 26.0 trở về trước và Bitcoin Knots trước 25.1.knots20231115, giới hạn kích thước dữ liệu có thể bị bỏ qua bằng cách ngụy trang dữ liệu thành mã (ví dụ: sử dụng OP_FALSE OP_IF), như đã bị khai thác bởi các inscription vào năm 2022 và 2023."

Luke rất rõ ràng về ý nghĩa của điều này. "Bộ lọc thư rác đã là một phần tiêu chuẩn của Bitcoin Core từ ngày đầu tiên," ông giải thích. Việc không mở rộng các bộ lọc này cho các giao dịch Taproot là một lỗi, và các inscription đang khai thác lỗi đó để tấn công mạng. "Thiệt hại mà nó gây ra cho Bitcoin và người dùng Bitcoin, bao gồm cả người dùng trong tương lai, là rất lớn và không thể đảo ngược," ông viết. "Không ai từng cho phép Ordinals. Nó là một cuộc tấn công vào Bitcoin ngay từ đầu."

Bitcoin Knots, một triển khai node thay thế do Dashjr duy trì, đã vá CVE-2023-50428 trong phiên bản 25.1 vào cuối năm 2023. Nhóm khai thác Ocean ngay lập tức triển khai bản vá, tuyên bố rằng các khối của họ giờ đây sẽ chứa "nhiều giao dịch thực hơn" và mô tả các inscription Ordinals là một cuộc tấn công từ chối dịch vụ vào mạng.

Bitcoin Core chưa bao giờ vá nó.

Một lỗ hổng chính thức được đăng ký tại NIST, được chấm điểm, bị khai thác trong hàng triệu giao dịch, thêm gigabyte dữ liệu phình to vĩnh viễn cho mọi full node trên mạng, và phần mềm node chính mà đa số mạng Bitcoin sử dụng lại từ chối sửa chữa nó. Bản vá tồn tại, đã được kiểm tra và đưa vào sử dụng sản xuất trên Knots. Core đã chọn không áp dụng nó, và thậm chí còn đi xa hơn theo hướng ngược lại.

Core 30: Đánh thuế lên mọi node

Trong khi BIP-110 đề xuất bảo vệ các node khỏi tình trạng phình to dữ liệu, thì phiên bản Bitcoin Core 30 lại đi ngược lại. Thay vì vá CVE-2023-50428, Core 30 đã hoàn toàn loại bỏ giới hạn kích thước OP_RETURN tồn tại lâu nay, mở ra cánh cửa cho dữ liệu tùy ý không giới hạn trong đầu ra OP_RETURN.

Lý do được các nhà phát triển Core đưa ra là giới hạn 80 byte hiện tại đã bị bỏ qua bằng cách này hay cách khác, vì vậy việc duy trì nó là vô nghĩa. Điều này giống như một hội đồng thành phố ngừng thực thi giới hạn tốc độ vì có người chạy quá tốc độ, và nó trực tiếp vi phạm tiền lệ kéo dài một thập kỷ mà Dashjr đã chỉ ra.

Bitcoin Core đã duy trì giới hạn kích thước dữ liệu kể từ năm 2013 vì các nhà phát triển hiểu rằng việc bảo vệ không gian khối khỏi lạm dụng phi tiền tệ là rất quan trọng để duy trì khả năng tiếp cận của các node, Core 30 đã từ bỏ nguyên tắc này.

Hiệu ứng thực tế là một loại thuế đánh lên mọi người chạy node. Dữ liệu OP_RETURN không giới hạn có nghĩa là dữ liệu mà node phải tải xuống, xác thực và lưu trữ sẽ tăng trưởng vô hạn. Và để làm gì? Những người hưởng lợi từ sự thay đổi này là một nhóm nhỏ các nhà phát triển xây dựng các ứng dụng phi tiền tệ trên Bitcoin, những người cảm thấy các giới hạn hiện tại là bất tiện.

Jameson Lopp ủng hộ thay đổi này với lý do "các trường hợp cực đoan", những trường hợp không liên quan đến chức năng tiền tệ của Bitcoin, nhưng lại liên quan mật thiết đến công ty khởi nghiệp VS của anh ấy, Citrea, "xây dựng trên Bitcoin".

Người bình thường ghét điều này.

Năm 2013, Core đã giới thiệu giới hạn kích thước dữ liệu để bảo vệ các node khỏi rác dữ liệu. Trong một thập kỷ, những giới hạn này đã hoạt động. Năm 2023, một lỗ hổng cho phép các inscription bỏ qua các giới hạn này thông qua Taproot, và Core đã từ chối vá nó.

Năm 2025, Core đã hoàn toàn loại bỏ các giới hạn. Mỗi bước đều khiến các node trở nên nặng nề hơn, đắt đỏ hơn để chạy, và mỗi bước đều đi xa hơn khỏi nguyên tắc "không gian khối Bitcoin phục vụ các giao dịch tiền tệ".

Đây là mâu thuẫn cơ bản trong sự phát triển hiện tại của Bitcoin. Một phe phái muốn giữ mạng lưới như một giao thức tiền tệ gọn nhẹ, dễ tiếp cận, mà bất kỳ ai cũng có thể xác thực bằng Raspberry Pi.

Phe phái khác muốn mở rộng khả năng của giao thức để chứa bất kỳ trường hợp sử dụng sáng tạo nào mà nhà phát triển có thể nghĩ ra, và họ sẵn sàng khiến các node trở nên nặng nề hơn, đắt đỏ hơn để đạt được mục tiêu đó.

Nhóm đầu tiên đang tiến về phía Bitcoin 1 triệu USD, nhóm thứ hai đang tiến về phía "một phiên bản Ethereum tốt hơn".

Dữ liệu: BIP-110 thực sự làm được gì

@CunyRenaud vừa công bố một mô phỏng sửa đổi cho BIP-110, bao gồm dữ liệu 10 ngày trên mainnet, từ độ cao khối 929.592 đến 931.032.

Kết quả rất rõ ràng.

Trong số 4,7 triệu giao dịch trong thời gian lấy mẫu:

1.957.896 giao dịch đã bị BIP-110 lọc ra (41,5% tổng số giao dịch).

Thu hồi được 747,85 MB không gian khối (36%).

Không có giao dịch tài chính hợp pháp nào bị chặn.

Trong gần 5 triệu giao dịch, không có một chuyển khoản tiền tệ nào bị bộ lọc chặn lại. Mọi khoản thanh toán, mọi lần rút tiền từ sàn giao dịch, mọi lần mở kênh Lightning, mọi lần CoinJoin, mọi lần chi tiêu đa chữ ký đều đi qua suôn sẻ.

Phân tích chi tiết kết quả tiết lộ một sự thật quan trọng mà hầu hết mọi người trong cuộc tranh luận này đã bỏ qua. Cộng đồng vẫn coi các inscription Ordinals và rác OP_RETURN là hai vấn đề riêng biệt, nhưng chúng không phải vậy.

Trong số các giao dịch inscription bị BIP-110 chặn, 94,6% là giao dịch hỗn hợp, mang cả lớp bọc inscription Tapscript OP_IF và đầu ra OP_RETURN chứa siêu dữ liệu Runes. Khi BIP-110 lọc ra các inscription, dữ liệu OP_RETURN liên quan cũng biến mất theo.

Lập luận về "hai vấn đề rác" sụp đổ trước dữ liệu. Bitcoin chỉ có một vấn đề rác, nhưng có hai biểu hiện, và BIP-110 giải quyết cả hai cùng một lúc.

Quy tắc gánh vác trọng trách

BIP-110 chứa nhiều quy tắc, nhưng Quy t