Quan điểm đầu năm của a16z: Khi nguồn cung nhảy vọt, chúng ta cần một khuôn khổ tư duy hoàn toàn mới

Nguồn bài viết: Sense AI

"Nếu phía cung ứng có bước đột phá căn bản, phân tích quy mô thị trường sẽ mất hiệu lực."

Giữa tháng 1 năm 2026, không lâu sau khi a16z công bố huy động thành công hơn 150 tỷ USD cho quỹ mới, Marc Andreessen và Ben Horowitz đã có một cuộc đối thoại sâu sắc về AI, truyền thông và tương lai tại Thung lũng Silicon. Đây không phải là một cuộc phỏng vấn thông thường, mà là một cuộc thảo luận có hệ thống xoay quanh chủ đề "cách mạng cung ứng".

Phán đoán cốt lõi của họ là: Đổi mới thực sự không đến từ việc tối ưu hóa nhu cầu hiện có, mà thông qua việc tạo ra nguồn cung chưa từng có, buộc nhu cầu mới xuất hiện. Logic này xuyên suốt, từ việc Elon Musk tái cấu trúc Twitter, cho đến việc AI định hình lại mọi ranh giới thị trường. Kết quả không phải là tăng trưởng 10%, mà là cơ hội gấp 10 lần, 100 lần, thậm chí 1000 lần. Bài viết này được tổng hợp và mở rộng dựa trên nội dung chương trình liên quan trong podcast chính thức của a16z, "The Ben & Marc Show".

Giới thiệu cá nhân Diễn giả

1. Marc Andreessen: Đồng sáng lập a16z. Năm 22 tuổi, ông đã tạo ra trình duyệt đồ họa phổ biến Mosaic, sau đó đồng sáng lập Netscape, thổi bùng làn sóng cách mạng internet đầu tiên. Danh mục đầu tư của ông bao gồm Facebook, Twitter, GitHub, v.v.

2. Ben Horowitz: Đồng sáng lập a16z. Từng là Trưởng bộ phận Sản phẩm tại Netscape, sau đó thành lập và giữ chức CEO Opsware, dẫn dắt công ty lên sàn và bán thành công. Ông là tác giả của "The Hard Thing About Hard Things" và "What You Do Is Who You Are", được mệnh danh là một trong những "cố vấn khởi nghiệp" được kính trọng nhất tại Thung lũng Silicon.

3. Packy McCormick: Tác giả blog phân tích kinh doanh công nghệ Not Boring, nổi tiếng với những bài phân tích sâu sắc, lạc quan và sắc sảo.

4. Erik Torenberg: Đối tác chung tại a16z, người sáng lập mạng truyền thông công nghệ Turpentine, người dẫn chương trình "The Ben & Marc Show".

Giải phóng truyền thông, từ 'kiểm soát' đến 'tự do'

Ben Horowitz: Packy, trong bài viết của bạn có đề cập đến bài báo năm 2015 của tờ New Yorker, nói rằng đó là thời kỳ hoàng kim cuối cùng mà giới truyền thông còn sẵn sàng trò chuyện thẳng thắn với bạn. Tôi nghĩ, không ai phù hợp hơn Marc để tổng kết những gì đã xảy ra trong ngành truyền thông thập kỷ qua.

Packy McCormick: Tôi muốn hỏi Marc, bạn nghĩ sự thay đổi xu hướng này, ở mức độ nào, là do bạn và một số ít người khác công khai đối đầu, mới kéo môi trường dư luận trở lại trạng thái hơi "mất kiểm soát", hay nói cách khác là "được giải phóng" như hiện nay?

Marc Andreessen: Tôi sẽ dùng ba từ để mô tả môi trường thông tin ngày nay: "Trung tính là 'không bị kiểm soát', tiêu cực là 'vô chính phủ', và tích cực là 'được giải phóng'." Chúng ta thực sự đang hướng đến một thế giới cởi mở hơn, nhưng tôi không muốn đóng vai anh hùng đạo đức gì cả.

Chuyện này phải bắt đầu từ năm 1993. Lúc đó tôi từ chối thêm chức năng kiểm duyệt vào trình duyệt Mosaic, nếu tôi làm vậy, thế giới ngày nay có lẽ đã là một phiên bản phản địa đàng khác. Sau đó, từ năm 2007, tôi ở trong hội đồng quản trị Facebook hơn mười năm, trải nghiệm trực tiếp thập kỷ điên rồ như tàu lượn siêu tốc của công ty đó. Nhưng điểm ngoặt thực sự, là hai sự kiện. Thứ nhất, là việc Elon mua lại Twitter, điều này đã thay đổi tất cả. Thứ hai, tôi phải dành lời khen ngợi lớn cho Substack. Là nhà đầu tư bên ngoài sớm nhất và lớn nhất của họ, chúng tôi tự hào về họ. Dưới áp lực khổng lồ, họ đã giữ vững nguyên tắc tự do ngôn luận, lập trường kiên định, hoàn toàn dựa trên nguyên tắc.

Ben Horowitz: Đúng vậy. Lúc đó họ thực sự bị bao vây bởi các thế lực "phản đối ngôn luận".

Marc Andreessen: Vâng, nhưng họ đã đứng vững. Elon đã đối đầu trực diện với những kẻ kiểm duyệt theo cách rất công khai và có thể nhìn thấy. Còn Substack, với tư cách là một công ty nhỏ, buộc phải chiến đấu nhiều trận chiến khó khăn hơn ở hậu trường để giữ vững tính toàn vẹn nền tảng của mình.

Cung ứng trước nhu cầu, logic đầu tư vào Substack

Packy McCormick: Vừa hay có thể nói về khoản đầu tư của các bạn vào Substack. Tôi cũng đang dùng Substack, nhưng vẫn cảm thấy đây là một khoản đầu tư điên rồ. Lúc đó các bạn cân nhắc thuần túy về lợi nhuận kinh doanh, hay cho rằng việc này có lợi cho tương lai?

Marc Andreessen: Chúng tôi không đầu tư vì tình cảm, mục tiêu luôn là lợi nhuận. Lúc đó chúng tôi tin, và ngày nay còn tin hơn bao giờ hết, rằng Substack có cơ hội trở thành nền tảng của ngành. Chúng tôi yêu mến mấy người đó (những người sáng lập), họ là kiểu người rất dễ mến. Hơn nữa, tôi đã trải qua thời kỳ đầu của internet, đặc biệt là thời kỳ hoàng kim của blog, đó là một giai đoạn rất đặc biệt. Blog đã tạo ra một lượng lớn nội dung trí tuệ vốn không tồn tại, nhưng luôn có một loạt vấn đề, một trong số đó là các blogger rất khó kiếm tiền.

Chúng tôi đầu tư vào Substack, bởi vì chúng tôi tin sâu sắc rằng đây là một "thị trường được thúc đẩy bởi cung ứng" (Supply-driven market). Trong thời đại internet tràn ngập nội dung miễn phí, vấn đề dường như là "Mọi người có thực sự trả tiền cho nội dung không?" Nhưng chúng tôi nhìn thấy mặt khác: Nếu bạn có thể cung cấp khả năng kiếm tiền cho người sáng tạo, bạn sẽ tạo ra những tác giả và nội dung không tồn tại ngày nay, và điều này sẽ tạo ra nhu cầu mới hiện không thể thấy được.

Về bản chất, đây là một ván cược: đặt cược vào cả một thế hệ nội dung chất lượng cao, vì thiếu cơ chế kiếm tiền mà chưa ra đời. Giống như không ai yêu cầu Macintosh hay iPhone, nhu cầu sẽ không xuất hiện trước khi sản phẩm được cung cấp ở phía cung ứng. Khi thương hiệu chuyển từ The New York Times hay The Wall Street Journal sang chính tác giả, Substack là một chất xúc tác lớn, họ đã tạo ra cái gọi là "tác giả không thể thay thế" (non-fungible writer).

Ben Horowitz: Lúc đó, một trong những người sáng lập Substack, Hish, đã nói với chúng tôi rằng nhiều tác giả bị mắc kẹt trong các cơ quan truyền thông truyền thống. Tôi hỏi: "Họ thực sự bị mắc kẹt, hay chính họ đã xây dựng nhà tù cho mình?" Anh ấy đảm bảo rằng, chỉ cần có một con đường phát triển độc lập, nhiều người sẽ vui mừng khôn xiết thoát khỏi sự trói buộc và viết từ những góc độ khác nhau.

Khi cung ứng nhảy vọt, phân tích quy mô thị trường mất hiệu lực

Packy McCormick: Ben, tôi rất thích email bạn gửi cho người sáng lập Databricks, Ali, bạn nói anh ấy đánh giá thấp doanh nghiệp của mình, nó sẽ lớn gấp 10 lần Oracle. Cơ chế phán đoán "gấp 10 lần" này là gì?

Ben Horowitz: Thực ra rất đơn giản. Nếu bạn so sánh phần mềm tại chỗ và phần mềm đám mây, ví dụ PeopleSoft với Workday, quy mô phiên bản đám mây lớn hơn 10 lần. Oracle có thể được coi là phiên bản tại chỗ của Databricks. Lúc đó AI chưa nóng như bây giờ, sự xuất hiện của AI càng thúc đẩy dự đoán của tôi. Điều tôi phải làm lúc đó, thực ra là một trò chơi tâm lý: Ali rất thận trọng, tôi phải kết nối với kênh tâm lý đặc thù của anh ấy, mới có thể đẩy quỹ đạo công ty đi đúng hướng.

Marc Andreessen: Tôi nghĩ giá trị của Substack có thể gấp 1000 lần ngành công nghiệp nội dung hiện có. Lý do là, nhu cầu tiềm năng đối với nội dung chất lượng cao, sâu sắc là rất lớn, vấn đề không phải là thiếu nhu cầu, mà là thiếu cung ứng.

Marc Andreessen: Tôi lớn lên nghe mọi người phàn nàn về TV, nói đó là một vùng hoang mạc đầy những lời vô nghĩa. Ngày nay, mọi người lại bắt đầu "hoảng loạn đạo đức" về video ngắn và TikTok, nói rằng mọi người chỉ muốn xem mèo chơi đàn piano. Nhân tiện, tôi cực kỳ thích video mèo, video mèo được tạo bởi AI hiện là thể loại tôi yêu thích nhất. Nhưng thực tế, đây là một "thị trường hình tạ" (Barbell market) điển hình. Một đầu là lượng khổng lồ nội dung giải trí tiêu khiển, đầu kia, là cơn khát lớn chưa được thỏa mãn đối với nội dung chất lượng cao trong mọi lĩnh vực. Thành công của podcast dài là minh chứng rõ nhất. Cấu trúc truyền thông hiện có được thiết kế cho thế giới tập trung, ngày nay chúng ta cần cấu trúc mới, đó là lý do chúng tôi lạc quan về Substack.

Marc Andreessen: Điều này dẫn đến cốt lõi triết lý đầu tư của chúng tôi: Khi phía cung ứng có bước đột phá căn bản: ví dụ như AI - một khả năng chưa từng có xuất hiện, bạn hoàn toàn không thể dùng quy mô thị trường hiện có để định hình nó. "Phân tích quy mô thị trường" (Market Sizing) truyền thống vào lúc đó sẽ mất hiệu lực. Từ góc nhìn đầu tư mạo hiểm, tam giác đầu tư kinh điển là đội ngũ, sản phẩm và thị trường. Nếu bạn bỏ công sức khổng lồ vào một thị trường nhỏ, kết quả vẫn nhỏ. Nhưng sự phán đoán trước này dựa trên động thái hiện có của thị trường. Nếu phía cung ứng có bước đột phá căn bản, một khả năng trước đây không tồn tại xuất hiện, bạn không thể mô hình hóa chính xác quy mô thị trường.

Marc Andreessen: Sai lầm kinh điển chúng tôi từng mắc phải, là nghĩ rằng thị trường của Uber chỉ là thị trường taxi, hay thị trường GPU chỉ là game thủ. Thực tế chứng minh, khi cung ứng có biến đổi về chất, nó sẽ tạo ra thị trường mới lớn hơn thị trường cũ 10 lần, 100 lần, thậm chí 1000 lần, đây sẽ là xu hướng chủ đạo của đầu tư trong 30 năm tới.

Ben Horowitz: Chúng tôi cho rằng, chúng ta đang tái phát minh máy tính, và loại máy tính mới này, mạnh mẽ hơn rất nhiều so với loại trong 50 năm qua. Trong nội bộ công ty, chúng tôi ngày nào cũng nói: Không có vấn đề gì mà AI không thể giải quyết. Cách con người làm mọi việc sẽ được định hình lại. Chúng tôi gần đây đã huy động được hơn 150 tỷ USD, nhưng đây chỉ là khởi đầu, bởi vì có quá nhiều thứ cần xây d