走进CZ避世天堂，探访加密圈最具权势者的幕后人生

บทความนี้มาจาก:เดอะนิวยอร์กไทม์ส

เรียบเรียง｜Odaily (@OdailyChina)；ผู้แปล｜Moni

หมายเหตุบรรณาธิการ: จากการเดิมพันแบบ激进ในยุคแรกของ Bitcoin สู่การก่อตั้งตลาดแลกเปลี่ยนคริปโตที่ใหญ่ที่สุดในโลก จากเรื่องอื้อฉาวด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบของ Binance และการพิจารณาคดีในสหรัฐฯ สู่การตั้งถิ่นฐานในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์หลังพ้นโทษและหมุนวนอยู่ระหว่างนักการเมือง นักธุรกิจ และทุนคริปโต เส้นทางชีวิตของ CZ เกือบจะรวบรวมความเปลี่ยนแปลงอันรุนแรงของอุตสาหกรรมคริปโตในช่วงสิบกว่าปีที่ผ่านมาไว้ทั้งหมด

บทความนี้ไม่ได้เพียงเล่าเรื่องราวความมั่งคั่งของมหาเศรษฐีคริปโตเท่านั้น CZ ย้ำซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าตนเป็น "คนธรรมดา" และ "คนที่ปฏิบัติตามกฎ" แต่ประสบการณ์ของเขากลับสร้างความตึงเครียดกับคำอธิบายตัวเองนี้อยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นการสำรวจขอบเขต KYC และกฎระเบียบอย่าง激进ในยุคแรกของ Binance การต่อสู้ถึงชีวิตกับ FTX การได้รับสิทธิพิเศษในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และการมีส่วนได้ส่วนเสียทางธุรกิจกับตระกูลทรัมป์และชนชั้นสูงของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ในภายหลัง ล้วนชี้ไปที่คำถามเดียวกัน — เมื่ออุตสาหกรรมคริปโตค่อยๆ เคลื่อนจากชายขอบสู่กระแสหลัก ขอบเขตระหว่างทุน กฎระเบียบ และอำนาจทางการเมืองอยู่ที่ไหนกันแน่?

เช้าวันหนึ่งในเดือนมิถุนายน มหาเศรษฐีคริปโต CZ มาถึงโรงแรม St. Regis Abu Dhabi ด้วยรถยนต์ Nissan SUV สีขาว CZ เป็นบุคคลที่ร่ำรวยที่สุดในอุตสาหกรรมคริปโต มีทรัพย์สินประมาณ 1.14 แสนล้านดอลลาร์ เขาอาศัยอยู่ในวิลล่าใกล้โรงแรม St. Regis Abu Dhabi ซึ่งมี 9 ห้องนอน บอดี้การ์ด 4 คน พ่อครัว 1 คน และเรือยอชต์ชื่อ "Da Moon" แต่เขาก็ชอบสร้างภาพลักษณ์ของตัวเองว่าเป็น "คนธรรมดา" ซึ่งเป็นคำที่เขาใช้บรรยายตัวเองบ่อยครั้ง

นอกรีสอร์ต CZ นั่งอยู่ที่เบาะคนขับของรถ Nissan โดยมี iPhone ติดตั้งอยู่บนกระจกหน้ารถ ดูราวกับเป็นคนขับ Uber ที่รวยที่สุดในโลก

แต่ CZ ไม่ใช่คนธรรมดา

ไม่นานมานี้ สหรัฐฯ ได้ยื่นฟ้องคดีอาญาต่อเขาในฐานะผู้บริหาร Binance เอกสารศาลสหรัฐฯ อธิบายว่า Binance เป็นแหล่งหลบภัยของนักฟอกเงินชาวรัสเซีย ผู้หลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรอิหร่าน และผู้ก่อการร้าย "ไอเอส" CZ รับสารภาพ แต่รักษาความมั่งคั่งของตนไว้ได้ หลังรับโทษ 4 เดือน เขากลับมาที่อาบูดาบี ยังคงเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่สุดของ Binance และเป็นบุคคลที่ทรงอิทธิพลที่สุดในอุตสาหกรรมนี้

ปัจจุบัน CZ วัย 49 ปีดำเนินชีวิตราวกับประมุขแห่งรัฐ เขาเดินทางด้วยเครื่องบินส่วนตัวไปทั่วเอเชีย ให้คำแนะนำด้านกฎระเบียบคริปโตแก่รัฐบาลต่างๆ หลังเขาไปอิสลามาบัดหรือมะนิลา มักมีข่าวความก้าวหน้าด้านกฎระเบียบใหม่ของ Binance ตามมา ที่บ้าน สุนัขสองตัวของเขาตัวหนึ่งเป็น Taigan สายพันธุ์เอเชียกลางอันสง่างามที่มักถูกเปรียบเทียบกับละมั่ง ซึ่งเป็นของขวัญจากประธานาธิบดีคีร์กีซสถาน CZ เคยไปเล่นสกีกับประธานาธิบดีที่สนใจคริปโตท่านนี้เมื่อเดือนกุมภาพันธ์

"เขาจริงๆ แล้วอยากจะ送我เต็นท์ เต็นท์ขนาดเต็ม" CZ กล่าว "ผมบอกว่าไม่เอาเต็นท์ แต่สุดท้ายเขาก็ยืนยันจะให้สุนัขตัวนี้"

หนึ่งในพันธมิตรที่ทรงอิทธิพลที่สุดของ CZ คือตระกูลที่ปกครองสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งหวังใช้พลังของ CZ สร้างมหาอำนาจทางเทคโนโลยีกลางทะเลทราย และอีกตระกูลหนึ่งคือตระกูลทรัมป์

ปีที่แล้ว Binance ได้สร้างความสัมพันธ์ทางธุรกิจกับ World Liberty Financial สตาร์ทอัพคริปโตที่ก่อตั้งโดยประธานาธิบดีทรัมป์และบุตรชายสามคนของเขา ปีที่แล้ว World Liberty สร้างรายได้ 799 ล้านดอลลาร์ให้ทรัมป์ ซึ่งเป็นสินทรัพย์เดี่ยวที่ทำกำไรสูงสุดของเขา มากกว่าพอร์ตอสังหาริมทรัพย์หรือธุรกิจโซเชียลมีเดียของเขา

เดือนตุลาคมปีที่แล้ว ทรัมป์อภัยโทษให้ CZ ซึ่งเป็นที่รู้จักในวงการว่า "CZ" มักหลีกเลี่ยงนักข่าว แต่ปีนี้เขาให้สัมภาษณ์หลายครั้ง หวังเล่าเรื่องอาชีพของตนที่ Binance ในแบบที่เป็นมิตรมากขึ้น

CZ รูปร่างสูงผอม ผมสั้น ต่างจากบุคลิกแบบพี่น้องมหาวิทยาลัยที่หยิ่งผยองของเพื่อนร่วมวงการคริปโตหลายคน เขาให้ความรู้สึกสุภาพและจดจ่อ แต่ความสนใจของเขาแคบจนเกือบตลก ปีนี้เขาเผยแพร่บันทึกความทรงจำด้วยตัวเองชื่อ "Freedom of Money" ซึ่งเล่าว่าเขาเคยได้เข้าชมพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์แบบส่วนตัวหลังปิดทำการ แต่ประสบการณ์นั้นทำให้เขาเบื่อหน่าย เขาเขียนว่าการบรรยายของไกด์ให้ผลเหมือน "เล่นเปียโนให้วัวฟัง" หลายปีที่ผ่านมา ภารกิจที่แท้จริงของ CZ คือสิ่งที่นักวิชาการเรียกว่า "การเก็งกำไรข้ามเขตอำนาจ" (jurisdictional arbitrage) — การย้ายจากประเทศหนึ่งไปอีกประเทศหนึ่งอย่างต่อเนื่อง เพื่อค้นหากรอบกฎหมายที่ยืดหยุ่นพอจะรองรับความอยากเสี่ยงและความทะเยอทะยานในการเติบโตของเขา ที่อาบูดาบี เขาอาจพบฐานปฏิบัติการในอุดมคติ

ขณะขับรถเข้าตัวเมืองอาบูดาบี CZ คุยเรื่อยอย่างสบายๆ หยุดเป็นครั้งคราวถามบอดี้การ์ดถึงเส้นทาง ผ่านคฤหาสน์โอ่อ่ามากมายมุ่งสู่ทำเนียบประธานาธิบดี โดมสีขาวสะดุดตาของพระราชวังนั้นดูคล้ายทัชมาฮาลมาก

CZ เริ่มตื่นเต้น

เมื่อปีที่แล้วที่เยือนอาบูดาบี ทรัมป์เรียกเชค มุฮัมหมัด บิน ซายิด อัล นาห์ยาน ว่า "เป็นคนที่แข็งแกร่งมาก" และเป็น "หนึ่งในไม่กี่คนที่มีวิสัยทัศน์แท้จริง" Zach Witkoff บุตรชายของที่ปรึกษาอาวุโสของทรัมป์ พูดตรงกว่าในการประชุมคริปโตที่ดูไบเมื่อเดือนพฤษภาคมปีที่แล้ว:

"เราจำเป็นต้องเรียนรู้จากฝ่าบาทและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์จริงๆ พวกเขาเป็นตัวอย่างที่น่าทึ่งที่แสดงให้เห็นว่าจะนำประเทศด้วยนวัตกรรมพร้อมรักษาคุณค่าครอบครัวได้อย่างไร"

CZ ใช้ชีวิตอยู่ในอนาคตที่คนเหล่านี้ปรารถนาแล้ว — อยู่ในวงชั้นนำที่กษัตริย์และมหาเศรษฐีอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน เขาออกจาก Qasr Al Watan หลังเข้าร่วมการประชุมส่วนตัวที่โรงแรม Emirates Palace Mandarin Oriental ใกล้เคียง ผู้ร่วมประชุมรวมถึงนักธุรกิจอย่าง Ray Dalio ผู้ก่อตั้งเฮดจ์ฟันด์ และ Masayoshi Son มหาเศรษฐีญี่ปุ่น

ตอนนั้น CZ นั่งอยู่ในกลุ่มผู้ชม สังเกตว่ามีคนก้มลงมาคุยกับเขา และคนนั้นก็คือเชค มุฮัมหมัด เขาอยากรู้ว่า CZ ช่วงนี้เป็นอย่างไรบ้าง และตนช่วยอะไรได้ไหม

"นี่คือกษัตริย์เลยนะ" CZ กล่าว "เขาอยู่ข้างๆ คุณเลย"

ชีวิตของ CZ ที่อาบูดาบี ประสบการณ์ช่วงต้น การเติบโตของ Binance และข้อโต้แย้งด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบ

เช้าวันหนึ่งในต้นปีนี้ CZ กำลังทำงานอยู่บนเตียง — เนื่องจากป่วยด้วยอาการปวดเรื้อรังมานาน เขามักนอนหงายคุยธุรกิจ — ทันใดนั้น หน้าต่างเริ่มสั่น เขาบอกว่าตัวเองลุกขึ้นเดินไปที่ระเบียง เห็นรอยควันทิ้งไว้บนท้องฟ้า

CZ อาศัยอยู่บนเกาะ Saadiyat ในอาบูดาบี ซึ่งเป็นดินแดนห่างไกลในอ่าวเปอร์เซีย ตรงข้ามทะเลกับอิหร่าน ตอนนั้นอิหร่านเพิ่งยิงขีปนาวุธไปยังสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของวิกฤตภูมิรัฐศาสตร์ที่ทำให้ภูมิภาคปั่นป่วน แต่ CZ ไม่ได้กังวลเป็นพิเศษ เขากลับไปบนเตียงทำงานต่อ

"คนตายจากอุบัติเหตุจราจรมีมากกว่าคนตายจากขีปนาวุธ" เขากล่าว "ที่นี่ได้รับการปกป้องอย่างดีมาก"

ก่อนตั้งถิ่นฐานในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ CZ เกิดในจีน ย้ายตามครอบครัวไปแคนาดาเมื่ออายุ 12 ปี หลังเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัย McGill เขาทำงานหลายตำแหน่งในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี วนเวียนระหว่างนิวยอร์ก จีน และญี่ปุ่น ในเดือนกรกฎาคม 2013 ในการเล่นโป๊กเกอร์ที่เซี่ยงไฮ้ เพื่อนร่วมงานแนะนำให้เขารู้จัก "สิ่งใหม่ที่เรียกว่า Bitcoin" เทคโนโลยีที่ไร้พรมแดนนี้เข้ากันอย่างสมบูรณ์แบบกับวิถีชีวิตไร้พรมแดนของ CZ

หลังศึกษาหลายเดือน CZ ตัดสินใจเดิมพันแบบ激进 เขาขายบ้านของครอบครัว — อพาร์ตเมนต์สามห้องนอนที่เขากับภรรยาอาศัยอยู่พร้อมเลี้ยงดูบุตรสองคนในเซี่ยงไฮ้ — แล้วนำเงิน 900,000 ดอลลาร์จากการขายไปลงทุนใน Bitcoin ทั้งหมด นี่เป็นการเคลื่อนไหวที่มีความเสี่ยงสูง แต่ CZ ไม่กังวล เขาคิดว่าแม้ Bitcoin จะดิ่งลง เขาก็หางานค่าตอบแทนสูงในอุตสาหกรรมการเงินแบบดั้งเดิมได้ง่าย

ในทศวรรษ 2010 อุตสาหกรรมคริปโตเติบโตอย่างรวดเร็ว มีโทเคนใหม่หลายร้อยชนิดผุดขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่แพลตฟอร์มซื้อขายโทเคนเหล่านี้ดำเนินการอย่างวุ่นวายและเสี่ยงต่อการถูกแฮ็ก ในเดือนกรกฎาคม 2017 CZ ก่อตั้ง Binance ภายในไม่กี่เดือน Binance กลายเป็นตลาดแลกเปลี่ยนคริปโตที่ใหญ่ที่สุดในโลก

ความสำเร็จของ Binance สร้างบนข้อมูลเชิงลึกสำคัญสองประการ——

ข้อมูลเชิงลึกแรกคือ นักลงทุนคริปโตในฐานะกลุ่มเกือบเสพติดความเสี่ยง พวกเขาไม่มีวันพอใจกับการแลกดอลลาร์หรือเยนเป็นคริปโตมูลค่าเท่ากันเท่านั้น หลายปีที่ผ่านมา Binance ดำเนินธุรกิจซื้อขายมาร์จิ้นมาตลอด เทรดเดอร์สามารถกู้เงินเพื่อเดิมพันความเสี่ยงสูงผลตอบแทนสูงต่อราคา Bitcoin และโทเคนยอดนิยมอื่นๆ

ข้อมูลเชิงลึกที่สองตรงกว่าแต่ส่งผลลึกกว่า นักลงทุนคริปโตจำนวนมากไม่ต้องการเปิดเผยตัวตน และ Binance ไม่ได้บังคับให้พวกเขาทำเช่นนั้น

ในสี่ปีแรกหลังก่อตั้ง Binance อนุญาตให้ลูกค้าเปิดบัญชีได้โดยไม่ต้องให้ข้อมูล KYC ขั้นพื้นฐานที่สุด — ข้อมูล "รู้จักลูกค้าของคุณ" ที่ธุรกิจดั้งเดิมกำหนดให้ลูกค้าให้เพื่อป้องกันอาชญากรรมทางการเงิน Binance ไม่ใช่ตลาดแลกเปลี่ยนเดียวที่ให้บริการความเสี่ยงสูงเช่นนี้ แต่ความสามารถในการดำเนินการของ CZ ชนะคู่แข่งทั้งหมด

"ในโลกของตลาดแลกเปลี่ยนเคยมี MySpace หลายแห่ง แต่เขาสร้าง Facebook" Austin Campbell ผู้ก่อตั้งบริษัทที่ปรึกษาคริปโตกล่าว

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ก่อตัวขึ้นในที่สุดคือตลาดไร้ระเบียบที่ทำกำไรสูงลิ่ว — แพลตฟอร์มที่เปิดผลิตภัณฑ์การลงทุนที่ไม่ผ่านการตรวจสอบแก่เทรดเดอร์ที่ไม่ผ่านการตรวจสอบ เมื่อตลาดเฟื่องฟู Binance เก็บค่าธรรมเนียมจากทุกธุรกรรม ตามหนังสือ "Freedom of Money" บริษัททำกำไรได้ถึง 1 พันล้านดอลลาร์อย่างรวดเร็ว

CZ กลายเป็นคนดังในอุตสาหกรรมคริปโต แต่แม้เขาได้เข้าร่วมกลุ่มเล็กๆ ของผู้ประกอบการมหาเศรษฐีที่มีอิทธิพลทางการเมืองอย่างน่าทึ่ง เขาก็ไม่เคยเป็นที่เข้าใจอย่างกว้างขวางนอกอุตสาหกรรม ทุกครั้งที่นึกถึงช่วงเวลาที่เป็นข้อโต้แย้งมากที่สุด CZ จะบรรยายตัวเองว่าเป็นผู้สังเกตการณ์ — เกEEKคริปโตที่ถูกความสำเร็จท่วมท้น คนนอกที่ไร้เดียงสา ซึ่งไม่รู้ว่าทำไมกลายเป็นวายร้ายในหนังเจมส์บอนด์

วันหนึ่งในปลายเดือนมิถุนายน CZ นั่งในครัวของตัวเองให้สัมภาษณ์กล่าวว่า ในช่วงปีที่ Binance เติบโตแบบระเบิดนั้น เขาไม่เคยคิดจริงๆ ว่าจะทำผิดกฎหมาย ตอนนั้น การควบคุมหลวมๆ ของบริษัททำให้คนผิดกฎหมายกลุ่มแล้วกลุ่มเล่าสามารถฟอกเงินได้ "แค่เพราะผมขาดประสบการณ์ด้านนั้น" เขากล่าว "ผมเป็นสายเทคนิค"

แต่ภาพลักษณ์นี้ไม่สอดคล้องกับหลักฐานที่อัยการสหรัฐฯ รวบรวมได้ระหว่างสอบสวน Binance ในศาล อัยการอ้างคำตักเตือนของ CZ ต่อผู้ใต้บังคับบัญชาว่า "ทำก่อนแล้วขออภัย ดีกว่าขออนุญาตก่อน" ตามเอกสารทางกฎหมาย CZ เคยหารือเป็นการส่วนตัวถึงวิธีปกปิดข้อเท็จจริงที่ว่า Binance ให้บริการผู้ใช้ชาวอเมริกัน แม้ Binance ไม่ได้รับใบอนุญาตดำเนินการในสหรัฐฯ ที่อาบูดาบี CZ บรรยายตัวเองว่าเป็น "คนที่ปฏิบัติตามกฎ"

แต่เห็นได้ชัดว่า ในช่วงเวลาสำคัญยิ่ง — เมื่อนิสัยของนักลงทุนรุ่นใหม่กำลังก่อตัว และตัวกฎเองก็ค่อนข้างหลวม — เขาทำทางเลือกเชิงกลยุทธ์ พยายามดันขอบเขตทางกฎหมายไปถึงขีดสุด

Binance ย้ายไปสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ การแข่งขันระหว่าง CZ กับ Sam Bankman-Fried ผู้ก่อตั้ง FTX และเหตุการณ์ FTX ล่มสลาย

ปี 2021 หลังเดินทางวนเวียนทั่วเอเชียหลายปี CZ มาถึงสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ก่อนหน้านี้เขาห