逼近历史警戒线：美债长端融资成本飙升，30年期得标利率创2001年最高

Tác giả gốc: Triệu Dĩnh, Lý Đan

Nguồn gốc: Wall Street CN

Chi phí tài trợ dài hạn của Chính phủ Mỹ đang tiến gần đến mức cảnh báo lịch sử. Kết quả của hai phiên đấu thầu trái phiếu kho bạc dài hạn liên tiếp trong tuần này cho thấy mức bù rủi ro mà thị trường yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu dài hạn của Mỹ đã tăng lên mức hiếm thấy trong nhiều thập kỷ, tạo áp lực thực sự lên Bộ Tài chính và chính quyền Trump.

Vào thứ Năm, Bộ Tài chính Mỹ đã hoàn tất phiên đấu thầu 25 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 30 năm, với lãi suất trúng thầu đạt 5,216% - mức cao nhất kể từ năm 2001. Phiên đấu thầu này xuất hiện mức "tail" nhỏ - lãi suất trúng thầu cao hơn khoảng 0,4 điểm cơ bản so với lãi suất phát hành dự kiến, nghĩa là các nhà đầu tư yêu cầu lãi suất cao hơn mức định giá trên thị trường trong phiên mới chấp nhận mua. Một ngày trước đó, phiên đấu thầu 42 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm có lãi suất trúng thầu đạt 4,683% - mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007.

Hai phiên đấu thầu liên tiếp phá vỡ các kỷ lục nhiều năm, tác động thị trường vượt ra ngoài phạm vi phiên đấu thầu: Lãi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm đóng cửa giảm khoảng 4 điểm cơ bản trong ngày, nhưng chênh lệch lãi suất giữa trái phiếu kỳ hạn 5 năm và 30 năm tiếp tục nới rộng lên mức rộng nhất kể từ tháng 5, đường cong lãi suất ngày càng dốc hơn, cho thấy áp lực ở cuối dài hạn không tan biến chỉ vì biến động trong một ngày.

Michal Stanczyk, Giám đốc danh mục đầu tư của nhóm thu nhập cố định toàn cầu tại Allspring Global Investments, cho biết: "Nếu các nhà đầu tư tiếp tục yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn cho lạm phát và rủi ro tài khóa, lãi suất dài hạn có thể tiếp tục tăng cao hơn, vượt qua mốc 5%."

Nhu cầu không sụp đổ, nhưng cơ cấu đang phân hóa

Số liệu bề mặt của phiên đấu thầu kỳ hạn 30 năm vào thứ Năm không quá tệ. Tỷ lệ bao phủ đấu thầu đạt 2,39 lần, cao hơn mức trung bình 2,36 lần của sáu phiên đấu thầu tương tự trước đó, nhu cầu tuyệt đối không suy giảm rõ rệt.

Tuy nhiên, sự thay đổi trong cơ cấu người mua đáng được chú ý. Tỷ lệ phân bổ cho các nhà đầu tư gián tiếp - phản ánh nhu cầu từ các ngân hàng trung ương và tổ chức nước ngoài - giảm xuống 66,8%, thấp hơn mức gần kỷ lục 77,7% của tháng 7 và cũng thấp hơn mức trung bình 67,0% của sáu phiên trước. Tỷ lệ phân bổ cho các đại lý sơ cấp tăng lên 11,5%, cao hơn 150 điểm cơ bản so với tháng 7 và cao hơn mức trung bình gần đây 10,6%. Vì các đại lý sơ cấp thường đóng vai trò mua hết phần còn lại, tỷ lệ của họ tăng kết hợp với tỷ lệ nhà đầu tư gián tiếp giảm, nghĩa là một phần nhu cầu thiếu hụt từ các nhà đầu tư cuối cùng đã được các đại lý hấp thụ.

Tình hình phiên đấu thầu kỳ hạn 10 năm vào thứ Tư hơi khác. Mức "tail" 0,1 điểm cơ bản hạn chế hơn, tỷ lệ phân bổ cho các đại lý sơ cấp giảm, cho thấy các nhà đầu tư cuối cùng vẫn có sức mua nhất định, nhưng bản thân lãi suất trúng thầu 4,683% đã là mức cao nhất trong gần 20 năm. Gennadiy Goldberg, Giám đốc chiến lược lãi suất Mỹ tại TD Securities, cho biết: "Khả năng hấp thụ nguồn cung mạnh mẽ cho thấy nhu cầu thực sự tồn tại - chỉ là có cái giá của nó."

Nguồn cung tài khóa và phần bù kỳ hạn đang chi phối đầu dài hạn

Đợt lãi suất dài hạn cao này khó có thể chỉ được giải thích bằng kỳ vọng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Sau khi dữ liệu CPI tháng 7 được công bố, kỳ vọng của thị trường về việc Fed tăng lãi suất trong tháng 9 đã hạ nhiệt, các nhà giao dịch hiện dự đoán xác suất tăng lãi suất trong tháng 9 khoảng 35%, thấp hơn mức khoảng 50% đầu tuần này. Nhưng lãi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 30 năm không giảm theo sự hạ nhiệt của kỳ vọng chính sách tiền tệ, mà tiếp tục dao động ở mức cao nhiều năm, đường cong lãi suất thậm chí còn dốc hơn.

Các nhà phân tích thị trường chỉ ra rằng thâm hụt tài khóa tiếp tục mở rộng, nguồn cung trái phiếu kho bạc tăng và phần bù kỳ hạn tăng đang trở thành các biến số độc lập thúc đẩy lãi suất dài hạn. Nhóm nghiên cứu Demi Hu của Barclays viết trong báo cáo: "Khi thị trường ngày càng phụ thuộc vào các nhà đầu tư nhạy cảm với giá, nguồn cung trái phiếu kho bạc với quy mô tương tự có thể cần nhượng bộ lãi suất lớn hơn để hoàn tất phát hành."

Hiện quy mô nợ của Mỹ khoảng 31 nghìn tỷ USD, gấp đôi so với năm 2018. Fitch Ratings hôm thứ Năm giữ nguyên xếp hạng chủ quyền "AA+" của Mỹ với triển vọng ổn định, nhưng cảnh báo rằng thâm hụt tài khóa năm 2026 so với quy mô nền kinh tế sẽ tiếp tục mở rộng do các biện pháp cắt giảm thuế và hoàn thuế quan. Tính đến hết năm tài khóa hiện tại, chi phí lãi vay của Mỹ đã đạt 1,17 nghìn tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ.

Tranh cãi về chiến lược phát hành: Rút ngắn kỳ hạn có bền vững?

Đối mặt với áp lực ở đầu dài hạn, Bộ Tài chính tuần trước đã âm thầm điều chỉnh ngôn ngữ trong tuyên bố chính sách vay mượn theo quý, thay đổi từ "tiếp tục đánh giá khả năng tăng" phát hành trái phiếu phiếu lãi suất và trái phiếu lãi suất thả nổi thành "xem xét các điều chỉnh có thể", thị trường diễn giải động thái này là chính quyền đang để ngỏ khả năng cắt giảm tiềm năng quy mô phát hành trái phiếu dài hạn.

Thị trường kỳ vọng rộng rãi rằng nếu Bộ Tài chính tăng quy mô phát hành trái phiếu thu nhập cố định, trọng tâm sẽ tập trung vào các kỳ hạn trung và ngắn từ 2 đến 7 năm, đây sẽ là phần mở rộng của chiến lược rút ngắn kỳ hạn hiện tại - chính quyền đã nghiêng trọng tâm phát hành về phía tín phiếu kho bạc ngắn hạn dưới một năm để tránh lãi suất dài hạn cao, nhưng động thái này đồng thời đẩy rủi ro tái cấp vốn lên cao.

John Fath, Đối tác quản lý tại BTG Pactual Asset Management US LLC, đặt câu hỏi về tính bền vững của chiến lược này: "Tôi nghĩ giải pháp rõ ràng duy nhất là chính phủ Mỹ thắt chặt ngân sách. Tập trung phát hành vào đầu ngắn hạn chỉ có thể đi đến một mức độ nhất định, vượt qua mức đó sẽ trở thành điều tôi gọi là vô trách nhiệm."

Từ trái phiếu kho bạc đến thế chấp, áp lực chi phí lan truyền sang nền kinh tế thực

Tác động của việc lãi suất trái phiếu dài hạn tăng đã lan rộng sang các lĩnh vực kinh tế rộng lớn hơn. Là chuẩn định giá của thị trường tài chính Mỹ, diễn biến lãi suất trái phiếu kho bạc ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí tài trợ của nhiều loại tài sản như trái phiếu doanh nghiệp, thế chấp nhà ở. Tuần trước, lãi suất thế chấp cố định 30 năm trung bình của Mỹ tăng lên 6,69% - mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2025.

Matt Wrzesniewsky, Giám đốc quản lý danh mục khách hàng thu nhập cố định tại Vanguard Group, cho rằng mức lãi suất cao hiện tại mang lại cho nhà đầu tư "một cơ hội tham gia nữa", Vanguard dự đoán lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm sẽ duy trì trong khoảng 4,25% đến 4,75% và có xu hướng tăng mức độ nhạy cảm lãi suất thông qua các kỳ hạn trung hạn thay vì trái phiếu dài hạn 30 năm.

Trong ngắn hạn, việc hoàn tất hai phiên đấu thầu này cho thấy khả năng hấp thụ của thị trường vẫn còn. Nhưng bản thân việc phát hành trái phiếu kỳ hạn 30 năm với mức lãi suất 5,216% đã truyền tải một tín hiệu rõ ràng: Trong bối cảnh thâm hụt mở rộng, nguồn cung tăng và bất ổn lạm phát cùng tồn tại, chi phí tài trợ dài hạn của Chính phủ Mỹ đang ở mức cao hiếm thấy trong thế kỷ này, và diễn biến nhu cầu trong các phiên đấu thầu trung và dài hạn trong vài vòng tới sẽ là cửa sổ quan sát quan trọng để đánh giá liệu xu hướng này có tiếp tục diễn biến thêm hay không.