英特尔CEO陈立武最新专访：错过移动、云与AI之后，下一波浪潮不能再错过

Tiêu đề video: Intel CEO Lip-Bu Tan on the Comeback of American Chip Industry

Tác giả video: TechSurge: Deep Tech VC Podcast

Biên dịch: Peggy, BlockBeats

Lời dẫn của biên tập viên: Trong bối cảnh AI tạo sinh thúc đẩy làn sóng đầu tư mới vào năng lực tính toán, các cuộc thảo luận trong ngành đang chuyển từ "ai sở hữu con chip mạnh nhất" sang "ai có thể tổ chức một hệ thống tính toán hoàn chỉnh hơn". Khi nhu cầu GPU, quy trình sản xuất tiên tiến và chi tiêu vốn cho trung tâm dữ liệu đã trở thành đồng thuận, một câu hỏi cấp thấp hơn bắt đầu xuất hiện: Điều gì quyết định hiệu quả của hạ tầng AI ở giai đoạn tiếp theo – hiệu năng của từng con chip đơn lẻ, hay sự phối hợp giữa tính toán, lưu trữ, kết nối, đóng gói và sản xuất?

Trong podcast Tech Surge của Celesta Capital, người dẫn chương trình Michael Marks đã có cuộc đối thoại với CEO Intel, Lip-Bu Tan. Cuộc thảo luận bắt đầu từ kinh nghiệm đầu tư bán dẫn thời kỳ đầu của ông, kéo dài đến quá trình chuyển đổi của Cadence, cũng như chiến lược sản phẩm, sản xuất và nền tảng của Intel trong kỷ nguyên AI.

Trong cuộc đối thoại này, Lip-Bu Tan không chỉ đơn thuần đưa ra một lộ trình sản phẩm để Intel phục hồi, mà đã phân tách cuộc cạnh tranh bán dẫn thành một nhóm các vấn đề cấu trúc sâu hơn: Tại sao phần cứng lại trở thành tâm điểm của vốn, nút thắt AI đã lan tỏa từ chip ra hạ tầng như thế nào, liệu tích hợp dọc có thể tái tạo giá trị hệ thống, và một công ty lớn đã bỏ lỡ nhiều làn sóng chuyển dịch công nghệ nên khôi phục khả năng nhận thức các thay đổi tiên phong ra sao.

Thứ nhất, giá trị của bán dẫn đang quay trở lại từ một sản phẩm đơn lẻ thành nền tảng công nghệ. Trong 20 năm qua, phần mềm nhận được định giá cao hơn và nhiều vốn rủi ro hơn, trong khi bán dẫn do chu kỳ R&D dài, vốn đầu tư nặng nề và lối thoát hạn chế, từng bị coi là lĩnh vực không phù hợp cho đầu tư mạo hiểm. Ngày nay, AI biến năng lực tính toán, mức tiêu thụ điện năng và băng thông thành những ràng buộc trực tiếp cho việc mở rộng ứng dụng. Chip không còn chỉ là vật thể vận hành phần mềm mà là hạ tầng quyết định chi phí mô hình và ranh giới thương mại hóa. Điều này có nghĩa, sự quay lại của phần cứng không phải là một vòng xoay định giá đơn thuần, mà là sự định giá lại vốn do sự thay đổi của các nút thắt công nghệ.

Thứ hai, cạnh tranh AI đang mở rộng từ một bộ tăng tốc đơn lẻ thành kỹ thuật hệ thống. Làn sóng đầu tư AI trước đây chủ yếu xoay quanh GPU và quá trình huấn luyện mô hình. Nhưng khi khối lượng công việc chuyển sang suy luận, tác tử và AI vật lý, các nút thắt bắt đầu lan sang CPU, bộ nhớ, kết nối tốc độ cao, đóng gói tiên tiến và tản nhiệt. Việc chuyển từ làm mát bằng không khí sang làm mát bằng chất lỏng và thậm chí làm mát vi lưu, từ kết nối điện sang công nghệ quang tử, từ đóng gói truyền thống sang nền đế thủy tinh và vật liệu mới – tất cả phản ánh cùng một thay đổi: Hiệu quả cụm không thể chỉ được giải quyết bằng cách nâng cao hiệu năng từng chip. Điều này cũng có nghĩa, giá trị phần cứng ở vòng tiếp theo không nhất thiết chỉ tập trung vào các công ty GPU hàng đầu, mà có thể phân bổ khắp các mắt xích yếu của toàn bộ hệ thống tính toán.

Thứ ba, điểm mấu chốt của việc Intel kiên trì tích hợp dọc không nằm ở việc giữ lại bao nhiêu mảng kinh doanh, mà là liệu họ có thể tái tổ chức các năng lực phân tán thành một nền tảng hay không. Trước đây, sự phân công giữa thiết kế và sản xuất đã thúc đẩy sự trỗi dậy của mô hình fabless và các xưởng đúc chuyên nghiệp. Việc Intel đồng thời vận hành cả mảng sản phẩm lẫn xưởng đúc wafer lại làm tăng độ phức tạp trong tổ chức và phân bổ vốn. Lip-Bu Tan vẫn nhấn mạnh sự kết hợp giữa CPU, GPU, phần mềm, đóng gói tiên tiến và xưởng đúc wafer, bởi vì trong kỷ nguyên AI, việc tối ưu hóa sản phẩm ngày càng phụ thuộc vào sự phối hợp xuyên tầng. Giá trị tiềm năng không chỉ là tự sản xuất, mà là cùng tối ưu hóa giữa kiến trúc, đóng gói và quy trình dựa trên khối lượng công việc của khách hàng. Rủi ro tương ứng là, nếu năng lực cạnh tranh sản phẩm và hiệu quả sản xuất không thể cải thiện đồng thời, tích hợp dọc cũng có thể tiếp tục khuếch đại chi phí.

Thứ tư, mối quan hệ giữa CPU và bộ nhớ đang được AI định nghĩa lại. Trước đây, CPU là mảng kinh doanh cốt lõi ổn định nhất của Intel, còn bộ nhớ thường bị coi là sản phẩm chu kỳ với biến động giá mạnh. Khi AI chuyển từ huấn luyện sang suy luận, nhu cầu tính toán thông dụng không hề biến mất – CPU vẫn phải đảm nhiệm các công việc như xử lý dữ liệu, điều phối tác vụ và vận hành tác tử. Trong khi đó, băng thông, dung lượng và mức tiêu thụ điện năng của bộ nhớ đã trở thành những ràng buộc quan trọng đối với hiệu suất hệ thống. Việc Lip-Bu Tan đề cập đến xếp chồng CPU với bộ nhớ và các kiến trúc bộ nhớ mới, có thể không nhất thiết ám chỉ Intel quay lại thị trường bộ nhớ truyền thống, mà là tính toán và bộ nhớ cần được phối hợp lại ở cấp độ kiến trúc và đóng gói.

Thứ năm, điều Intel thực sự cần sửa chữa có thể không phải là một thế hệ sản phẩm nào đó, mà là năng lực thu nhận thông tin bên ngoài và phản hồi nhanh chóng của tổ chức. Phương thức quản lý Lip-Bu Tan xây dựng tại Cadence là thông qua việc trực tiếp lắng nghe nhân viên và khách hàng, biến mối quan hệ giữa doanh nghiệp và khách hàng từ "nhà cung cấp" thành "đối tác" có thể chia sẻ lộ trình. Đối với Intel, việc tái kết nối với khách hàng, trường đại học, phòng thí nghiệm AI, tổ chức đầu tư mạo hiểm và các công ty khởi nghiệp cũng chính là đang sửa chữa năng lực nhận thức này. Một công ty công nghệ lớn bỏ lỡ làn sóng công nghệ, thường không phải vì hoàn toàn không nhìn thấy hướng đi mới, mà vì những thay đổi bên ngoài không thể kịp thời chuyển hóa thành phân bổ nguồn lực nội bộ và quyết định sản phẩm.

Nếu nén cuộc đối thoại này thành một nhận định, thì đó là: Cuộc cạnh tranh phần cứng AI đã chuyển từ cuộc đua hiệu năng đơn điểm sang cạnh tranh hệ thống được quyết định chung bởi tính toán, lưu trữ, kết nối, đóng gói, sản xuất và năng lực tổ chức. Theo nghĩa này, đối tượng thảo luận của bài viết không chỉ là liệu Intel có thể hoàn thành một cuộc chuyển đổi doanh nghiệp hay không, mà là liệu một gã khổng lồ chip truyền thống có thể tái lập năng lực tham gia vào nền tảng tính toán thế hệ tiếp theo hay không.

Dưới đây là nội dung gốc (được biên tập lại một phần để dễ đọc hiểu):

TL;DR

Lip-Bu Tan cho rằng bán dẫn đang trở lại vị trí trung tâm của ngành công nghệ, cạnh tranh AI đã mở rộng từ con chip đơn lẻ ra toàn bộ hệ sinh thái đóng gói, lưu trữ, kết nối, tản nhiệt và phần mềm.

Ông mang kinh nghiệm chuyển đổi Cadence đến Intel: khiêm tốn, lắng nghe khách hàng, phản hồi nhanh chóng, và nâng cấp mối quan hệ khách hàng từ "nhà cung cấp" thành "đối tác".

Intel sẽ tiếp tục duy trì mô hình tích hợp dọc gồm thiết kế sản phẩm, đóng gói tiên tiến và xưởng đúc wafer, tạo ra giá trị lớn hơn cho khách hàng bằng năng lực nền tảng.

CPU vẫn là cốt lõi để Intel tái lập năng lực cạnh tranh; tác tử AI, suy luận, điện toán biên và AI vật lý có thể mang lại làn sóng nhu cầu mới.

Lip-Bu Tan tiết lộ Intel đang nghiên cứu xếp chồng CPU với bộ nhớ và các kiến trúc bộ nhớ mới, nhưng chưa sẵn sàng công bố kế hoạch cụ thể.

Sau khi bỏ lỡ các làn sóng Internet di động, điện toán đám mây và AI, Intel sẽ tái kết nối với các trường đại học, tổ chức đầu tư mạo hiểm và công ty khởi nghiệp để tránh một lần nữa tách rời khỏi sự đổi mới tiên phong.

Những điểm chính của cuộc phỏng vấn

Doanh số bán dẫn toàn cầu đang tiến gần mốc 1 nghìn tỷ USD sớm hơn dự kiến.

Trong một cuộc đối thoại tại podcast Tech Surge của Celesta Capital, CEO Intel Lip-Bu Tan cho biết AI đang khiến phần cứng trở lại vị trí trung tâm của ngành công nghệ. Nhưng cơ hội lần này không còn giới hạn ở GPU, mà mở rộng sang CPU, bộ nhớ, đóng gói tiên tiến, kết nối tốc độ cao, công nghệ quang tử và hệ thống tản nhiệt.

Đối với Intel, đây không chỉ là một chu kỳ sản phẩm, mà là sự tái thiết năng lực nền tảng.

Lip-Bu Tan thẳng thắn thừa nhận Intel đã bỏ lỡ những làn sóng lớn như Internet di động, điện toán đám mây và AI trong quá khứ. Vì vậy, mục tiêu ông đặt ra cho bản thân hiện tại là: "Từ bây giờ trở đi, bất kỳ làn sóng lớn nào, tôi cũng sẽ không bỏ lỡ nữa."

Bán dẫn từ "ngành công nghiệp hoàng hôn" trở lại trung tâm cạnh tranh AI

Lip-Bu Tan bắt đầu đầu tư vào chip từ năm 1987, với tổng cộng gần 550 công ty đã đầu tư. Nhưng trong một thời gian dài, bán dẫn không phải là hướng đi được các quỹ đầu tư mạo hiểm ưa chuộng.

Ông nhớ lại rằng, 20 năm trước khi đến gặp các quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu, khi cuộc họp bắt đầu, toàn bộ đội ngũ đối tác thường có mặt. Nhưng khi ông bắt đầu nói về bán dẫn, một nửa số người sẽ lịch sự tìm lý do rời đi, cuối cùng chỉ còn lại số ít "với sự cảm thông" tiếp tục lắng nghe.

Kết thúc cuộc họp, đối phương thường còn hỏi ông: "Anh có công ty khởi nghiệp nào trong lĩnh vực phần mềm hoặc dịch vụ không?"

Vào thời điểm đó, các quỹ đầu tư mạo hiểm chủ đạo coi bán dẫn là ngành công nghiệp hoàng hôn, vốn liên tục chuyển dịch sang phần mềm và dịch vụ Internet. Ngay cả một số nhà đầu tư của Lip-Bu Tan cũng cho rằng việc ông tiếp tục tăng cường đầu tư vào chip khi các quỹ khác đang thoát ra là một lựa chọn gần như điên rồ.

Nhưng Lip-Bu Tan cho rằng chip luôn là nền tảng cơ bản của ngành công nghệ. Nếu không có những con chip và nền tảng với hiệu năng, mức tiêu thụ điện năng và chi phí phù hợp, nhiều ứng dụng tầng trên sẽ không thể tồn tại.

Chính nhận định này cũng khiến ông kiên trì trở thành một nhà đầu tư ngược dòng.

Ông kể rằng trước đây có một nhà đầu tư đồng hành từng chất vấn: "Anh có thể kể tên một công ty bán dẫn nào có giá trị thị trường trên 1 nghìn tỷ USD không?" Ngày nay, câu hỏi này không còn đúng nữa, vì trong số những công ty công nghệ giá trị nhất toàn cầu, đã xuất hiện các doanh nghiệp bán dẫn