后加密时代展望：资产估值回归，下一个十年看什么？

Bài viết gốc từ đồng sáng lập Syncracy Capital Ryan Watkins

Biên dịch: Odaily 星球日报 Tần Hiểu Phong (@QinXiaofeng 888 )

Lời tòa soạn: Đồng sáng lập Syncracy Capital Ryan Watkins mới đây đã công bố một bài viết mang tên “Vùng Chạng Vạng: Nhìn về nền kinh tế tiền mã hóa năm 2026 và xa hơn”. Ông cho rằng, tài sản tiền mã hóa đã làm quá mức kỳ vọng vào năm 2021, kể từ đó định giá liên tục quay về mức hợp lý, và định giá của các tài sản chất lượng cao hiện đã tiệm cận mức hợp lý; sự tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế tiền mã hóa đang chuyển từ động lực mang tính chu kỳ sang động lực tăng trưởng dài hạn mang tính xu hướng, ngành công nghiệp đã tạo ra một số ứng dụng có giá trị thực tế ngoài Bitcoin. “Không gì mạnh mẽ hơn một ý tưởng đã chín muồi, và sự trỗi dậy của nền kinh tế tiền mã hóa chưa bao giờ không thể cưỡng lại như lúc này.”

Dưới đây là nội dung bài viết gốc, do Odaily 星球日报 biên dịch, Enjoy~

——————

Nền kinh tế tiền mã hóa đang trải qua giai đoạn chuyển đổi lớn nhất kể từ khi tôi bước chân vào ngành tám năm trước.

Các tổ chức đang không ngừng tích lũy tài sản số, trong khi những người tiên phong cypherpunk đầu tiên đang phân tán tài sản và rút lui. Các doanh nghiệp đang tích lũy sức mạnh cho tăng trưởng đường cong chữ S, còn những người chơi bản địa đang vỡ mộng thì kiệt sức. Các chính phủ đang thúc đẩy hệ thống tài chính toàn cầu chuyển dịch sang nền tảng blockchain, trong khi các nhà giao dịch trong ngày vẫn lo lắng về vài cây nến trên biểu đồ. Các thị trường mới nổi đang ăn mừng sự dân chủ hóa tài chính, còn những người theo chủ nghĩa hoài nghi sinh ra ở Mỹ lại than thở rằng tất cả chẳng qua chỉ là một sòng bạc lớn.

Gần đây, đã có nhiều tranh luận về việc nền kinh tế tiền mã hóa hiện tại giống với giai đoạn nào nhất trong lịch sử.

Những người lạc quan ví von nó với thời kỳ phục hồi sau khi bong bóng dot-com vỡ, cho rằng kỷ nguyên đầu cơ của ngành đã kết thúc, những người chiến thắng dài hạn như Google và Amazon sẽ nổi lên, leo lên đường cong chữ S. Những người bi quan thì ví von nó với các thị trường mới nổi, như Trung Quốc những năm 2010, cho rằng sự bảo vệ nhà đầu tư yếu kém cùng sự thiếu kiên nhẫn và chỉ mua không bán của dòng vốn dài hạn có thể khiến giá tài sản vẫn hoạt động kém hiệu quả ngay cả khi ngành phát triển thịnh vượng.

Cả hai quan điểm đều có lý. Xét cho cùng, lịch sử là người dẫn đường tốt nhất cho nhà đầu tư ngoài trải nghiệm của chính họ. Tuy nhiên, sự so sánh cuối cùng cũng có giới hạn. Chúng ta cần đặt nền kinh tế tiền mã hóa vào bối cảnh kinh tế vĩ mô và công nghệ riêng của nó. Thị trường không phải là một khối đồng nhất — chúng được tạo nên từ nhiều nhân vật và câu chuyện, đan xen nhưng lại riêng biệt.

Dưới đây là đánh giá tốt nhất của tôi về con đường đã qua và hướng đi phía trước.

"Cuộc chạy đua của Nữ hoàng Đỏ"

Trong tác phẩm “Alice ở xứ sở thần tiên” của nhà văn Anh Lewis Carroll, Nữ hoàng Đỏ nói với Alice: “Ngươi thấy đấy, ở đây, ngươi phải chạy hết tốc lực mới có thể giữ nguyên vị trí. Nếu muốn đi đến nơi khác, ít nhất ngươi phải chạy nhanh gấp đôi!” Nhà sinh học tiến hóa L. van Valen đã dùng điều này để đề xuất “Giả thuyết Nữ hoàng Đỏ” vào năm 1973, mô tả một cách chính xác quy luật cạnh tranh sinh tồn khốc liệt trong tự nhiên: không tiến bộ tức là thụt lùi, dừng lại tức là diệt vong.

Ở nhiều khía cạnh, điều duy nhất quan trọng trên thị trường tài chính chính là kỳ vọng. Vượt qua kỳ vọng, giá tăng; không đạt kỳ vọng, giá giảm. Theo thời gian, kỳ vọng dao động như quả lắc, và lợi nhuận dài hạn thường có mối tương quan nghịch với nó.

Năm 2021, mức kỳ vọng mà nền kinh tế tiền mã hóa phải trả trước đã vượt xa những gì hầu hết mọi người nhận thức. Ở một số khía cạnh, điều này rất rõ ràng: các cổ phiếu blue-chip DeFi có hệ số giá trên doanh thu lên tới 500 lần, hay từng có 8 nền tảng hợp đồng thông minh được định giá vượt mốc 100 tỷ USD. Chưa kể đến những chuyện phi lý về metaverse và NFT hoa mỹ. Nhưng điều khiến vấn đề trở nên sáng tỏ nhất chính là biểu đồ tỷ lệ Bitcoin so với vàng.

Mặc dù chúng ta đã đạt được nhiều tiến bộ, nhưng giá Bitcoin so với vàng vẫn chưa bao giờ lập đỉnh mới kể từ năm 2021, thực tế là đã giảm kể từ đó. Ai có thể ngờ rằng, trong “thủ đô tiền mã hóa” dưới thời Trump, sau đợt phát hành ETF thành công nhất trong lịch sử, giữa lúc đồng USD đang mất giá có hệ thống, Bitcoin với tư cách là vàng kỹ thuật số lại hoạt động kém hơn bốn năm trước?

Đối với các loại tài sản khác, tình hình còn tồi tệ hơn nhiều. Hầu hết các dự án này khi bước vào chu kỳ hiện tại đều mang theo nhiều vấn đề cấu trúc, cộng thêm thách thức từ việc phải đối phó với kỳ vọng cực đoan, càng khiến tình hình thêm tồi tệ:

• Thu nhập của hầu hết các dự án mang tính chu kỳ cao và phụ thuộc vào việc giá tài sản không ngừng tăng
• Sự không chắc chắn về quy định cản trở sự tham gia của các tổ chức và doanh nghiệp
• Cấu trúc sở hữu kép khiến lợi ích của người nội bộ cổ phần và nhà đầu tư token trên thị trường công khai không đồng nhất
• Thực hành công bố thông tin yếu kém tạo ra sự bất đối xứng thông tin giữa đội ngũ dự án và cộng đồng
• Thiếu khung định giá chung dẫn đến biến động quá lớn và không có mức sàn giá trị cơ bản

Sự đan xen của những vấn đề này khiến hầu hết các token tiếp tục mất giá, chỉ có rất ít có thể chạm gần mức đỉnh trước năm 2021. Tác động tâm lý là rất lớn, vì có rất ít điều trong cuộc sống khiến người ta nản lòng hơn việc nỗ lực liên tục mà không được đền đáp.

Đối với những nhà đầu cơ và cơ hội chủ nghĩa tưởng rằng tài sản tiền mã hóa là con đường làm giàu nhanh chóng, sự thất vọng này càng sâu sắc hơn. Theo thời gian, sự vật lộn này đã gây ra sự kiệt sức lan rộng trong toàn ngành.

Đây tất nhiên là sự phát triển lành mạnh. Nỗ lực yếu ớt lẽ ra không nên tiếp tục mang lại lợi nhuận phi thường như trước đây. Kỷ nguyên trước năm 2022, khi chỉ cần trang trí bằng khái niệm là có thể tích lũy khối tài sản khổng lồ, rõ ràng là không bền vững.

Tuy nhiên, tia hy vọng nằm ở chỗ, những vấn đề nêu trên đã được nhiều người biết đến và giá cả đã phản ánh điều đó. Ngày nay, ngoài Bitcoin, hầu như không có người chơi tiền mã hóa bản địa nào còn sẵn sàng nghiêm túc xem xét câu chuyện giá trị cơ bản dài hạn của bất kỳ tài sản nào khác. Và sau bốn năm dằn vặt, lớp tài sản này đã hội tụ đủ điều kiện cần thiết để một lần nữa tạo ra những đợt tăng giá bất ngờ.

Nền kinh tế tiền mã hóa thức tỉnh

Như đã đề cập trong phần trước, nền kinh tế tiền mã hóa khi bước vào chu kỳ hiện tại tồn tại nhiều vấn đề cấu trúc. Điểm tốt là ngày nay ai cũng nhận ra điều đó, và nhiều vấn đề đang trở thành di tích lịch sử.

Thứ nhất, ngoài vàng kỹ thuật số, có khá nhiều ứng dụng đang cho thấy sự tăng trưởng kép, và còn nhiều ứng dụng khác đang trong giai đoạn chuyển đổi. Trong vài năm qua, nền kinh tế tiền mã hóa đã tạo ra:

• Các nền tảng internet ngang hàng cho phép người dùng thực hiện giao dịch và thực thi các mối quan hệ hợp đồng mà không cần trung gian chính phủ hay công ty
• Đồng đô la kỹ thuật số có thể lưu trữ và chuyển tiền ở bất kỳ nơi nào có internet trên thế giới, cung cấp tiền tệ rẻ và đáng tin cậy cho hàng tỷ người
• Các sàn giao dịch không cần cấp phép cho phép bất kỳ ai, ở bất kỳ đâu, giao dịch 24/7 các tài sản hàng đầu toàn cầu thuộc mọi loại tài sản tại một địa điểm duy nhất, minh bạch
• Các công cụ phái sinh mới lạ như hợp đồng sự kiện và hoán đổi vĩnh viễn, lần lượt cung cấp cho xã hội những dự đoán có giá trị và cơ chế khám phá giá hiệu quả hơn
• Thị trường tài sản thế chấp toàn cầu, thông qua cơ sở hạ tầng minh bạch, tự động hóa, cho phép người dùng tiếp cận tín dụng mà không cần cấp phép, giảm đáng kể rủi ro đối tác
• Các nền tảng tạo tài sản dân chủ hóa cho phép mọi cá nhân và tổ chức phát hành tài sản có thể giao dịch công khai với chi phí cực thấp
• Các nền tảng huy động vốn mở cho phép bất kỳ ai trên thế giới huy động vốn cho dự án của mình, vượt qua giới hạn của nền kinh tế địa phương
• Các mạng lưới cơ sở hạ tầng vật lý, xây dựng cơ sở hạ tầng có khả năng mở rộng và bền bỉ hơn thông qua huy động vốn cộng đồng và phân phối vận hành cho các nhà khai thác độc lập

Đây không phải là danh sách đầy đủ tất cả các ứng dụng có giá trị mà ngành đã xây dựng cho đến nay