a16z: 9 biểu đồ giúp hiểu rõ hướng phát triển tương lai của stablecoin

Tác giả gốc: Robert Hackett, Jeremy Zhang, a16z crypto

Biên dịch gốc: Chopper, Foresight News

Trong nhiều năm qua, stablecoin đã không ngừng tìm kiếm vị thế cốt lõi của mình.

Ban đầu, nó chỉ là một công cụ giao dịch, dùng để chuyển tài sản bằng đô la Mỹ giữa các sàn giao dịch lớn. Sau đó, stablecoin chuyển đổi thành công cụ tiết kiệm, trở thành tài sản được nắm giữ dài hạn thay vì tiêu dùng hàng ngày. Giờ đây, mọi dữ liệu đều chỉ ra một hướng phát triển hoàn toàn mới: stablecoin đang trở thành cơ sở hạ tầng tài chính cốt lõi toàn cầu.

Chín biểu đồ dưới đây cho thấy các xu hướng nền tảng thúc đẩy sự thay đổi này.

Sự rõ ràng về quy định thúc đẩy tăng trưởng thị trường

Trong phần lớn giai đoạn phát triển của stablecoin, sự bất ổn định về quy định đã hạn chế dòng vốn tổ chức tham gia. Với sự ra đời của Đạo luật GENIUS, khuôn khổ pháp lý trở nên rõ ràng hơn. Đạo luật này không phải là nguồn gốc tạo ra xu hướng ngành, mà là chất xúc tác đẩy nhanh xu hướng đó.

Khối lượng giao dịch stablecoin trước và sau khi thông qua Đạo luật GENIUS

Việc Mỹ thông qua Đạo luật GENIUS đã thiết lập khuôn khổ quản lý phát hành stablecoin cấp liên bang lần đầu tiên. Dữ liệu thay đổi phản ánh trực quan tác động chính sách: trong vài quý trước khi đạo luật được thông qua, khối lượng giao dịch điều chỉnh của stablecoin đã liên tục tăng; sau khi đạo luật có hiệu lực, tốc độ tăng trưởng càng được đẩy nhanh, với khối lượng giao dịch trong quý 1 năm 2026 đạt khoảng 4,5 nghìn tỷ USD.

MiCA thúc đẩy thị trường stablecoin phi đô la Mỹ

Việc áp dụng Khung khổ quản lý tài sản tiền điện tử Châu Âu (MiCA) lại cho thấy một bức tranh phức tạp hơn. Sau khi MiCA có hiệu lực đầy đủ vào cuối năm 2024, nhiều sàn giao dịch chính thống đã hủy niêm yết USDT vì lý do tuân thủ, trực tiếp thúc đẩy quy mô giao dịch stablecoin phi đô la Mỹ tăng vọt trong ngắn hạn, đạt đỉnh hơn 40 tỷ USD.

Sau đó, khối lượng giao dịch thị trường dần ổn định, nhưng mức nền tảng tổng thể đã tăng đáng kể so với trước khi MiCA ra đời, với khối lượng giao dịch hàng tháng duy trì ổn định ở mức 15 đến 25 tỷ USD. Các quy định mới đã tạo ra một thị trường nhu cầu thiết yếu cho stablecoin phi đô la Mỹ, vốn gần như không tồn tại trước đây.

Bối cảnh thanh toán thương mại của stablecoin tiếp tục mở rộng

Có lẽ sự thay đổi quan trọng nhất trong cấu trúc thị trường là cách mọi người thực sự sử dụng stablecoin.

Thanh toán thương mại bằng stablecoin tập trung vào lĩnh vực C2C

Xét về số lượng giao dịch, giao dịch giữa cá nhân với cá nhân (C2C) dẫn đầu vượt trội, đạt 789,5 triệu giao dịch trong cả năm 2025. Trong khi đó, giao dịch giữa cá nhân với doanh nghiệp (C2B) có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất, số lượng giao dịch tăng từ 124,9 triệu giao dịch năm 2024 lên 284,6 triệu giao dịch năm 2025, tăng trưởng 128% so với cùng kỳ.

Xu hướng tăng trưởng cơ sở hạ tầng thẻ thanh toán stablecoin

Dữ liệu từ thẻ thanh toán stablecoin cũng xác nhận xu hướng này.

Các dự án thẻ thanh toán stablecoin dựa trên công nghệ Rain (bao gồm Etherfi Cash, Kast, Wallbit...), lượng tiền gửi ký quỹ hàng tháng đã tăng từ gần như bằng không vào tháng 11 năm 2024 lên hơn 300 triệu USD mỗi tháng vào đầu năm 2026. Mặc dù số tiền này là tiền ký quỹ cho thanh toán tiêu dùng, không phải là chi tiêu trực tiếp bằng stablecoin, nhưng đường cong tăng trưởng của nó rất tiêu biểu: bối cảnh thanh toán thương mại bằng stablecoin đang phát triển toàn diện.

Tốc độ lưu thông stablecoin tăng đáng kể

Tần suất luân chuyển của mỗi đô la stablecoin đang không ngừng tăng tốc.

Xu hướng tốc độ lưu thông stablecoin

Kể từ đầu năm 2024, tốc độ lưu thông của stablecoin (tổng khối lượng chuyển nhượng hàng tháng đã điều chỉnh ÷ vốn hóa thị trường lưu hành) đã tăng gần gấp đôi, từ 2,6 lần lên 6 lần. Tốc độ lưu thông tăng nhanh có nghĩa là tốc độ tăng trưởng nhu cầu giao dịch stablecoin đã vượt quá tốc độ phát hành mới, và hiệu quả sử dụng vốn hiện có đã được cải thiện đáng kể.

Đây cũng là đặc điểm cốt lõi của một mạng lưới thanh toán trưởng thành: tiền tệ cơ bản được sử dụng với tần suất cao, thay vì chỉ đơn thuần được nắm giữ thụ động.

Cấu trúc giao dịch thay đổi, làm nổi bật vai trò thanh toán

Nếu loại trừ các hoạt động như giao dịch, luân chuyển vốn và cơ chế trao đổi (chiếm phần lớn giao dịch stablecoin), thì khối lượng thanh toán giữa các bên khác nhau trong năm ngoái ước tính khoảng 350 đến 550 tỷ USD.

Thanh toán B2B bằng stablecoin chiếm ưu thế

Giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) vẫn là trụ cột chính của thanh toán stablecoin, với quy mô đứng đầu và ổn định. Đồng thời, các phân khúc như chuyển tiền cá nhân, thanh toán giữa người bán và người mua đang mở rộng nhanh chóng.

Mức độ tập trung địa lý cao trong thanh toán stablecoin

Xét về phân bố địa lý, hoạt động thanh toán bằng stablecoin không đồng đều.

Châu Á là khu vực chính cho thanh toán stablecoin

Gần 2/3 khối lượng giao dịch đến từ châu Á, chủ yếu từ Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc) và Nhật Bản.

Thị trường Bắc Mỹ chiếm khoảng 1/4, châu Âu khoảng 13%. Khu vực Mỹ Latinh và châu Phi có quy mô tổng hợp rất nhỏ, tổng thể dưới 1 tỷ USD.

Stablecoin nội địa hoạt động dựa trên mạng lưới cơ bản toàn cầu

Sự trỗi dậy của stablecoin phi đô la Mỹ không chỉ xảy ra ở châu Âu, mà còn phổ biến nhanh chóng ở các thị trường mới nổi, với động lực khác nhau ở mỗi nơi.

Khối lượng chuyển nhượng hàng tháng của stablecoin BRLA (neo theo đồng Real Brazil)

Brazil là một ví dụ điển hình. Khối lượng giao dịch hàng tháng của BRLA, stablecoin được hỗ trợ bằng đồng Real Brazil, đã tăng từ gần như bằng không đầu năm 2023 lên khoảng 400 triệu USD vào đầu năm 2026. Việc tích hợp với mạng lưới thanh toán tức thời PIX của Brazil đã thúc đẩy đáng kể sự phổ biến của BRLA.

Đặc tính thanh toán xuyên biên giới của stablecoin đang suy yếu

Từ lâu, stablecoin thường được định nghĩa là công cụ xuyên biên giới, nhưng tỷ trọng thực tế của các giao dịch xuyên biên giới đang liên tục giảm.

Tỷ trọng giao dịch nội địa đã tăng từ khoảng 50% vào đầu năm 2024 lên gần 70% vào đầu năm 2026. Sự thay đổi này đưa ra một tín hiệu rõ ràng: giá trị cốt lõi của stablecoin không còn giới hạn ở kiều hối và trao đổi ngoại tệ, mà nó đang dần chuyển đổi, dựa trên mạng lưới cơ bản toàn cầu, thành công cụ thanh toán hàng ngày nội địa hóa.

Tổng kết

Tổng hợp tất cả dữ liệu, một bức tranh ngành công nghiệp rõ ràng đã hình thành và hoàn toàn khác với những kỳ vọng trước đây của công chúng: nhiều người từng nghĩ giá trị cốt lõi của stablecoin tập trung ở chuyển tiền xuyên biên giới. Thực tế hoàn toàn ngược lại, stablecoin đang nội địa hóa sâu sắc. Hiện tại, stablecoin bằng đô la Mỹ chiếm ưu thế tuyệt đối, nhưng stablecoin không chỉ đơn thuần là công cụ xuất khẩu đô la Mỹ. Thị phần của các stablecoin phi đô la Mỹ được bảo chứng bởi các loại tiền tệ nội địa như Euro, Real Brazil, v.v. đang không ngừng tăng lên.

Mặc dù chuyển tiền ngang hàng (P2P) vẫn là trường hợp sử dụng lớn nhất của stablecoin, nhưng tỷ trọng thanh toán thương mại hàng ngày đang tăng đều đặn.

Dữ liệu của mỗi quý đều không ngừng chứng minh: stablecoin đang dần tiến hóa thành cơ sở hạ tầng thanh toán công cộng đa năng. Nó được sinh ra với bản chất toàn cầu, nhưng ứng dụng thực tế ngày càng mang tính nội địa hóa.

Sự phát triển của ngành vẫn đang ở giai đoạn đầu, nhưng hình thái cuối cùng và cục diện phát triển của stablecoin đang ngày càng trở nên rõ ràng.