a16z công bố Top 100 ứng dụng AI: AI đang bước ra khỏi trình duyệt, tích hợp vào mọi thứ

Tiêu đề gốc: Top 100 Gen AI Consumer Apps: March 2026

Tác giả gốc: Oliva Moore, Đối tác a16z

Biên dịch: Peggy, BlockBeats

Lời tựa của biên tập viên: Ba năm trước, AI tạo sinh vẫn là sân chơi thử nghiệm của một số ít sản phẩm; ngày nay, nó đã trở thành khả năng nền tảng của thế giới phần mềm. Từ cuộc chiến AI mặc định mà ChatGPT vẫn dẫn đầu, đến sự thay đổi của các công cụ sáng tạo video, âm nhạc và giọng nói, và sự xuất hiện của các sản phẩm Agent và trình duyệt AI, hình thái của AI đang nhanh chóng tiến hóa từ "công cụ trò chuyện" thành một nền tảng tính toán mới.

Bài viết này, thông qua việc phân tích lưu lượng, cấu trúc người dùng và sự tiến hóa chức năng của các sản phẩm AI chủ đạo toàn cầu, cho thấy một số thay đổi then chốt: hệ sinh thái nền tảng bắt đầu hình thành hiệu ứng khóa chặt, thị trường toàn cầu đang dần phân hóa dưới tác động của chính sách và con đường công nghệ, trọng tâm của công cụ sáng tạo chuyển từ hình ảnh sang video và âm thanh, và Agent đang đẩy AI từ "biết trả lời câu hỏi" tiến tới "có thể thực hiện nhiệm vụ".

Quan trọng hơn, AI đang lặng lẽ rời khỏi chính trình duyệt và ứng dụng, nhúng vào hệ điều hành, công cụ phát triển và phần mềm hàng ngày. Khi AI chuyển từ một sản phẩm độc lập thành một chức năng có mặt ở khắp mọi nơi, cách thức đo lường nó cũng sẽ buộc phải thay đổi theo.

Dưới đây là nội dung gốc:

Ba năm trước, chúng tôi đã phát hành phiên bản đầu tiên của bảng xếp hạng này với mục tiêu đơn giản: tìm ra những sản phẩm AI tạo sinh nào thực sự được người dùng đại chúng sử dụng.

Khi đó, ranh giới giữa các công ty bản địa AI (AI-first) và các công ty phần mềm khác rất rõ ràng. Các sản phẩm như ChatGPT, Midjourney và Character.AI được xây dựng ngay từ đầu xung quanh các mô hình cơ sở. Trong khi đó, những người tham gia khác trong ngành công nghiệp phần mềm vẫn đang mò mẫm cách sử dụng công nghệ này.

Sự phân biệt đó không còn đúng nữa. Lấy ứng dụng chỉnh sửa video CapCut làm ví dụ, với 736 triệu người dùng hoạt động hàng tháng trên thiết bị di động, các tính năng phổ biến nhất của nó đều phụ thuộc rất nhiều vào AI, chẳng hạn như xóa nền, hiệu ứng AI, phụ đề tự động và tạo video từ văn bản. Canva thì xây dựng toàn bộ động cơ tăng trưởng dựa trên bộ công cụ AI Magic Suite của mình. Tỷ lệ gắn kết tính năng AI trả phí của Notion đã tăng vọt từ 20% lên hơn 50% trong vòng một năm, và ngày nay tính năng AI đóng góp khoảng một nửa doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) của công ty.

Bắt đầu từ phiên bản bảng xếp hạng này, chúng tôi sẽ mở rộng phạm vi thống kê, đưa vào bất kỳ ứng dụng tiêu dùng nào mà AI tạo sinh đã trở thành trải nghiệm sản phẩm cốt lõi, bao gồm CapCut, Canva, Notion, Picsart, Freepik và Grammarly. Chúng tôi tin rằng kết quả thu được theo cách này phản ánh chân thực hơn cách mọi người thực sự sử dụng AI, mặc dù phần lớn các sản phẩm hàng đầu trong bảng xếp hạng vẫn là bản địa AI (AI-native).

Như thường lệ, bảng xếp hạng phiên bản web của chúng tôi được xếp hạng dựa trên số lượt truy cập độc lập hàng tháng (unique monthly visits) do SimilarWeb thống kê vào tháng 1 năm 2026; bảng xếp hạng ứng dụng di động được xếp hạng dựa trên số người dùng hoạt động hàng tháng (MAU) do Sensor Tower thống kê vào tháng 1 năm 2026.

Dưới đây là một số quan sát chính mà chúng tôi đã tổng kết:

ChatGPT vẫn dẫn đầu, nhưng cuộc chiến "AI mặc định" đã bắt đầu

ChatGPT vẫn là sản phẩm AI tiêu dùng có quy mô vượt trội. Ở phiên bản web, tính theo lượt truy cập hàng tháng, quy mô của nó gấp 2,7 lần Gemini đứng thứ hai; ở phiên bản di động, tính theo người dùng hoạt động hàng tháng, quy mô của nó cũng đạt 2,5 lần.

Trong năm qua, số người dùng hoạt động hàng tuần của ChatGPT đã tăng thêm 500 triệu, hiện đạt 900 triệu. Thành tích này càng đáng kinh ngạc khi xét đến việc duy trì tăng trưởng ở quy mô khổng lồ như vậy vốn đã là một thách thức. Ngày nay, hơn 10% dân số toàn cầu sử dụng ChatGPT hàng tuần.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng bắt đầu thấy rằng phân khúc này đang dần mở rộng, các nền tảng ngang hàng khác đang tăng tốc vươn lên cho các trường hợp sử dụng cụ thể. Trong năm qua, tốc độ tăng trưởng người dùng đăng ký trả phí của Gemini và Claude tại Mỹ đã tăng nhanh rõ rệt (mặc dù quy mô vẫn nhỏ hơn nhiều so với ChatGPT. Về chỉ số này, quy mô của ChatGPT gấp khoảng 8 lần Claude và 4 lần Gemini).

Theo dữ liệu từ Yipit Data, tính đến tháng 1 năm 2026, số người dùng đăng ký trả phí của Claude đã tăng hơn 200% so với cùng kỳ năm trước, trong khi tỷ lệ tăng trưởng của Gemini đạt 258%. Đồng thời, chúng tôi cũng quan sát thấy hành vi sử dụng đa nền tảng ngày càng rõ rệt: khoảng 20% người dùng hoạt động hàng tuần trên web của ChatGPT cũng sử dụng Gemini trong cùng tuần đó.

Điều gì đã thay đổi? Các đối thủ cạnh tranh bắt đầu thực sự tập trung ra mắt sản phẩm.

Google đã đạt được bước đột phá rõ rệt trong các mô hình sáng tạo. Nano Banana đã tạo ra 200 triệu hình ảnh trong tuần đầu tiên ra mắt, mang lại 10 triệu người dùng mới cho Gemini; trong khi Veo 3 được coi rộng rãi là một thời khắc đột phá quan trọng trong lĩnh vực video AI. Trong khi đó, Anthropic tiếp tục đào sâu vào thị trường người dùng chuyên nghiệp (prosumer), ra mắt Cowork, Claude in Chrome, các tiện ích mở rộng cho Excel và PowerPoint, và đáng chú ý nhất là Claude Code.

Tầm quan trọng của cuộc cạnh tranh này không chỉ nằm ở việc ai dẫn đầu ngày hôm nay, mà còn ở việc ai có thể hình thành vị thế cấu trúc khó bị thay thế. Trong lĩnh vực này, "ngữ cảnh sẽ liên tục tích lũy lợi thế": một mô hình lớn càng hiểu rõ thông tin và thói quen của bạn, nó càng có thể cung cấp kết quả tốt hơn và càng thúc đẩy bạn sử dụng nó thường xuyên hơn.

Dữ liệu ban đầu cho thấy số phiên trung bình hàng tháng của người dùng Gemini trên web đang tăng lên, tuy nhiên vẫn thấp hơn ChatGPT khoảng 1,3 lần; trong khi trên di động, lợi thế của ChatGPT rõ rệt hơn, số phiên trung bình hàng tháng của người dùng cao hơn 2,2 lần. Theo thống kê của Yipit Data, tỷ lệ giữ chân người dùng đăng ký trả phí cấp tiêu dùng của cả hai công ty trên thị trường Mỹ đều ở mức dẫn đầu ngành.

Tầng "hiệu ứng khóa chặt" tiếp theo đến từ hệ sinh thái ứng dụng.

Cả ChatGPT và Claude đều đã ra mắt hệ sinh thái trình kết nối của riêng mình, GPTs & Apps của ChatGPT, và MCP Integrations & Connectors của Claude, cho phép người dùng xây dựng quy trình làm việc của họ trên nền tảng trợ lý. Một khi người dùng kết nối AI với các hệ thống như lịch, email, CRM của họ, chi phí chuyển đổi nền tảng sẽ tăng lên đáng kể. Đồng thời, các nhà phát triển cũng có xu hướng tập trung nỗ lực vào hệ sinh thái có quy mô người dùng lớn nhất, từ đó tạo ra hiệu ứng bánh đà tương tự như trong các cuộc chiến nền tảng trước đây.

Chúng tôi đã bắt đầu thấy hai con đường nền tảng dần trở nên rõ ràng. Sam Altman từng nói rằng mục tiêu của OpenAI là "mang AI đến hàng tỷ người không thể trả phí đăng ký", đó là lý do tại sao họ bắt đầu đưa quảng cáo vào; ông cũng đề cập rằng OpenAI sẽ ra mắt hệ thống nhận dạng "Sign in with ChatGPT", biến ChatGPT thành cổng vào mặc định để người tiêu dùng kết nối với internet. Tham vọng của họ là biến ChatGPT thành điểm khởi đầu cho mọi hoạt động: mua sắm, đặt chỗ, duyệt thông tin, quản lý sức khỏe và cuộc sống hàng ngày.

Danh mục ứng dụng đã phản ánh hướng đi này. Tính đến cuối tháng 2, cửa hàng ứng dụng của ChatGPT đã có 220 ứng dụng, bao phủ 13 danh mục; Claude có khoảng 160 trình kết nối được tuyển chọn chính thức và khoảng 50 máy chủ MCP do cộng đồng xây dựng. Tuy nhiên, chỉ có 41 ứng dụng trùng lặp giữa hai bên, chiếm khoảng 11% tổng danh mục của cả hai. Và 41 ứng dụng này hầu hết đều là các công cụ năng suất phổ thông: Slack, Notion, Figma, Gmail, Google Calendar, HubSpot, Stripe, v.v.

Ngoài những công cụ cơ bản này, con đường của hai nền tảng gần như hoàn toàn phân hóa.

ChatGPT đã có hơn 85 ứng dụng, phân bố trong các danh mục như du lịch, mua sắm, thực phẩm, sức khỏe & thể hình, lối sống và giải trí; trong khi Claude hầu như không có sự hiện diện trong các lĩnh vực này. Đây đều là các kịch bản giao dịch tiêu dùng: ví dụ như đặt vé máy bay trên Expedia, mua hàng tạp hóa qua Instacart, xem nhà trên Zillow, ghi chép dữ liệu dinh dưỡng với MyFitnessPal. Đây là nỗ lực táo bạo nhất cho đến nay của bất kỳ công ty AI nào nhằm trở thành một siêu ứng dụng (super-app) cấp tiêu dùng.

Ngược lại, các tích hợp độc quyền của Claude rõ ràng nghiêng về các kịch bản chuyên nghiệp và doanh nghiệp: bao gồm các thiết bị đầu cuối dữ liệu tài chính (PitchBook, FactSet, Moody's, MSCI), cơ sở hạ tầng dành cho nhà phát triển (Sentry, Supabase, Snowflake, Databricks), công cụ nghiên cứu và y tế (PubMed, Clinical Trials, Benchling), và một cộng đồng MCP mã nguồn mở đang mở rộng. Đây là hệ sinh thái mà ChatGPT hiện chưa tương ứng.

Anthropic dường như đang tập trung vào những người dùng nặng về AI (như nhà phát triển, công nhân tri thức, v.v.). Nhóm người dùng này sẵn sàng và có khả năng chi trả hơn cho các dịch vụ đăng ký trực tiếp với chi phí cao hơn. Mặc dù ChatGPT cũng đã ra mắt các sản phẩm hướng đến cùng nhóm đối tượng (ví dụ: Codex, Frontier), nhưng OpenAI đồng thời cũng tuyên bố rõ ràng rằng họ muốn biến ChatGPT thành một nền tảng thực sự dành cho ng