Cuộc Chiến 'Quyền Gác Cổng' Hệ Thống Thanh Toán Fed: Cuộc Đấu Tranh Thể Chế Giữa Ngân Hàng Truyền Thống và Thế Giới Crypto

Tiêu đề gốc: Banks Demand Delays as Crypto Firms Push for Fed Payment Access

Tác giả gốc: Emily Mason và Evan Weinberger, Bloomberg

Biên dịch gốc: Peggy, BlockBeats

Lời tựa của biên tập viên: Các quy tắc tiếp cận hệ thống thanh toán của Mỹ đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Ngành ngân hàng muốn tiếp tục nắm giữ cửa ngõ vào Cục Dự trữ Liên bang (Fed) để phòng ngừa rủi ro rút tiền hàng loạt và mất trật tự quản lý; trong khi các công ty tiền mã hóa và công nghệ tài chính (fintech) tìm cách thoát khỏi trung gian ngân hàng để kết nối trực tiếp với hệ thống thanh toán bù trừ cốt lõi. Sự khác biệt về lợi nhuận từ stablecoin, quyền truy cập tài khoản và trách nhiệm giám sát đan xen với nhau, khiến cuộc thảo luận về thể chế này ngày càng leo thang. Trọng tâm tranh cãi không còn là một thiết kế tài khoản cụ thể nào nữa, mà là ai có quyền tiếp cận trực tiếp vào cốt lõi của cơ sở hạ tầng thanh toán Mỹ.

Dưới đây là bài viết gốc:

Ngành ngân hàng đã chính thức lên tiếng phản đối việc mở hệ thống thanh toán của Fed trực tiếp cho các công ty tiền mã hóa và công nghệ tài chính, điều này làm leo thang thêm cuộc tranh cãi xoay quanh "ai có quyền kiểm soát lối vào cốt lõi của cơ sở hạ tầng thanh toán Mỹ".

Viện Chính sách Ngân hàng Mỹ (Bank Policy Institute), Hiệp hội Thanh toán bù trừ (Clearing House Association) và Diễn đàn Dịch vụ Tài chính (Financial Services Forum) đã đưa ra lập luận chi tiết trong một bức thư ý kiến chung, yêu cầu thiết lập thời gian chờ 12 tháng trước khi doanh nghiệp đủ điều kiện nộp đơn xin tài khoản thanh toán. Trong đó, các nhóm vận động hành lang này đặc biệt cho rằng Fed không nên mở quyền truy cập hệ thống cho các tổ chức phát hành stablecoin mới được cấp phép cho đến khi họ chứng minh được khả năng vận hành an toàn và lành mạnh. Nếu tranh chấp liên quan đi đến thủ tục tư pháp, những lập luận này có thể trở thành cơ sở để leo thang xung đột thêm.

Trọng tâm của cuộc tranh cãi nằm ở việc có cho phép truy cập trực tiếp vào "đường ống" thanh toán của Fed hay không - một đặc quyền từ lâu bị độc quyền bởi hệ thống ngân hàng. Hiện tại, các công ty tiền mã hóa và công nghệ tài chính vẫn phải dựa vào các ngân hàng đối tác để có được hỗ trợ về cơ sở hạ tầng tuân thủ như truy cập thanh toán và giám sát chống rửa tiền. Trong khi đó, đề xuất về cái gọi là "tài khoản gầy" (skinny account) có thể cho phép các tổ chức phát hành stablecoin và công ty thanh toán bỏ qua trung gian ngân hàng, kết nối trực tiếp với hệ thống Fed.

Các nhóm ngân hàng cho rằng điều kiện tiên quyết cho loại tài khoản này là bên đăng ký phải có ít nhất 12 tháng "lịch sử hoạt động thành công, an toàn và lành mạnh". Họ chỉ ra rằng Fed thiếu kinh nghiệm đầy đủ với nhiều tổ chức đăng ký tiềm năng và cũng không có thẩm quyền giám sát trực tiếp đối với hầu hết trong số họ. Ngoài ra, mặc dù Đạo luật Genius đã được Tổng thống ký ban hành có hiệu lực vào tháng 7 năm nay, nhưng khung quy định cụ thể cho các nhà điều hành stablecoin vẫn chưa hoàn toàn được thiết lập.

Viện Chính sách Ngân hàng Mỹ (Bank Policy Institute), Hiệp hội Thanh toán bù trừ (Clearing House Association) và Diễn đàn Dịch vụ Tài chính (Financial Services Forum) cho biết trong một bức thư ý kiến chung gửi vào ngày 6 tháng 2 rằng, mặc dù đề xuất này đặt ra một số biện pháp bảo vệ quan trọng cho hệ thống tài chính, nhưng nó không nhất thiết ngăn chặn được rủi ro rút tiền hàng loạt có thể xảy ra từ các tổ chức mới được cấp phép.

Tổ chức giám sát quản lý tài chính Better Markets cảnh báo rằng động lực tổng thể có thể không đứng về phía các ngân hàng. Dennis Kelleher, Giám đốc điều hành của Better Markets, viết trong một bình luận: "Việc Fed cung cấp tài khoản thanh toán rất có khả năng sẽ được tiến hành, bất kể sự phản đối như thế nào." Thời hạn lấy ý kiến công chúng là vào thứ Sáu tuần trước.

Để chủ động ứng phó với những lo ngại này và chủ động tuân thủ các quy tắc sắp tới theo Đạo luật Genius, một số lượng lớn công ty công nghệ tài chính và tiền mã hóa đã bắt đầu nộp đơn xin giấy phép ngân hàng ủy thác quốc gia (national trust bank charter), một số còn tuyên bố rõ ràng rằng mục tiêu cuối cùng của họ là xin truy cập vào tài khoản chính (master account) của Fed.

Từ năm 2022, Fed đã giới thiệu một cơ chế xem xét phân tầng để đánh giá các đơn đăng ký tài khoản chính. Anchorage Digital Bank, một ngân hàng ủy thác quốc gia được cấp phép, gần đây đã nộp đơn với tư cách là "cấp độ 3 (tier 3)" - một danh mục thường đồng nghĩa với các tiêu chuẩn xem xét nghiêm ngặt nhất. Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (American Bankers Association) thì cho rằng quyền truy cập tài khoản chính chỉ nên giới hạn cho các tổ chức được xác định là "cấp độ 1 (tier 1)", được cơ quan quản lý ngân hàng liên bang giám sát trực tiếp và có bảo hiểm tiền gửi liên bang.

Tổ chức ngân hàng này đồng thời chỉ ra rằng tài khoản thanh toán mới không nên được sử dụng như một "bàn đạp" để tiếp cận tài khoản chính, và tài khoản chính phải luôn được cấp thông qua một quy trình đăng ký độc lập.

Circle và Anchorage lại cho rằng các "tài khoản gầy" (skinny accounts) được đề xuất có thiết kế quá cứng nhắc và hạn chế. Ví dụ, phương án hiện tại không cho phép chủ tài khoản truy cập FedACH - một hệ thống thanh toán xử lý hàng nghìn tỷ USD giao dịch mỗi năm. Thống đốc Fed Christopher Waller đã nói khi lần đầu đề xuất loại tài khoản này vào năm ngoái rằng tài khoản gầy sẽ không cung cấp hạn mức thấu chi và cũng không thể sử dụng cửa sổ chiết khấu để tài trợ. Circle chỉ ra trong thư ý kiến của mình rằng việc có mở FedACH cho tài khoản thanh toán hay không phụ thuộc vào khả năng thiết lập các cơ chế kiểm soát tương ứng để ngăn chặn việc thấu chi xảy ra.

Thống đốc Fed Christopher Waller tại một cuộc họp công khai của Hội đồng Thống đốc Fed ở Washington, D.C., Mỹ, ngày 24 tháng 10 năm 2025. Ảnh: Al Drago / Bloomberg.

Hiệp hội Công nghệ Tài chính (Financial Technology Association) cũng chỉ trích giới hạn số dư qua đêm. Giới hạn này được đặt ở mức 500 triệu USD hoặc 10% tổng tài sản (tùy theo mức nào thấp hơn). Hiệp hội cho rằng giới hạn này quá khắt khe đối với các công ty thanh toán đã có quy mô, vì những tổ chức này thường xử lý hàng tỷ USD khối lượng giao dịch mỗi ngày.

Anchorage chỉ ra rằng nếu giới hạn này được giữ lại, chủ tài khoản sẽ buộc phải chuyển số tiền vượt quá hạn mức vào tài khoản ngân hàng đối tác qua đêm vào cuối mỗi ngày giao dịch. Đồng thời, Anchorage bổ sung rằng chủ sở hữu tài khoản thanh toán cũng phải có thể nhận được lãi suất từ số dư trong tài khoản dự trữ của họ tại Fed.

Cuộc tranh luận này diễn ra song song với một vấn đề nhạy cảm cao độ khác: liệu các sàn giao dịch tiền mã hóa như Coinbase Global Inc. có nên được phép cung cấp cho người dùng các ưu đãi lợi nhuận gắn với số dư stablecoin của họ hay không. Hiện tại, Coinbase Global Inc. cung cấp lợi nhuận 3,5% cho người dùng có số dư USDC. Ngành ngân hàng cho rằng hành động này có thể "rút" tiền gửi ra khỏi hệ thống tài chính truyền thống, đe dọa nền tảng tiền gửi của ngân hàng. Chính sự bất đồng này đã làm chậm tiến trình của luật pháp liên quan.

Được biết, Nhà Trắng đã can thiệp để điều phối các cuộc đàm phán và hy vọng sẽ thúc đẩy một giải pháp cho vấn đề này trước cuối tháng này.

Tuy nhiên, những lo ngại này không phải là trọng tâm thảo luận trong các thư ý kiến về "tài khoản gầy" (skinny account).

Các nhà vận động ổn định tài chính và các nhóm ngân hàng đồng thời cảnh báo rằng các tài khoản được đề xuất này vượt quá thẩm quyền pháp định của Fed và có thể mang lại rủi ro hệ thống đáng kể.

Tổ chức giám sát tài chính Better Markets thẳng thắn tuyên bố trong thư ý kiến của mình: "Bản thân đề xuất này đã cho thấy rõ ràng rằng Fed nhận thức được rằng các tổ chức đang và sẽ đăng ký truy cập tài khoản thanh toán trong tương lai tạo ra rủi ro khổng lồ cho hệ thống Fed và toàn bộ hệ thống tài chính. Đó cũng là lý do tại sao gần như toàn bộ đề xuất xoay quanh việc giảm thiểu rủi ro."

Liên kết bài viết gốc