Thị trường tiền điện tử năm năm trước thực sự lành mạnh hơn bây giờ

Tác giả gốc: Jeff Dorman (Arca CIO)

Biên dịch: TechFlow

Dẫn nhập: Thị trường tiền mã hóa có đang ngày càng trở nên nhàm chán? Jeff Dorman, Giám đốc Đầu tư của Arca, đã chỉ ra trong một bài viết rằng mặc dù cơ sở hạ tầng và môi trường quản lý chưa bao giờ mạnh mẽ như hiện nay, nhưng môi trường đầu tư hiện tại lại đang ở mức "tồi tệ nhất trong lịch sử".

Ông chỉ trích gay gắt những nỗ lực thất bại của các nhà lãnh đạo ngành trong việc cố gắng biến tiền mã hóa thành một "công cụ giao dịch vĩ mô", dẫn đến sự hội tụ cực độ trong mối tương quan giữa các loại tài sản. Dorman kêu gọi quay trở lại bản chất của "token như một công cụ đóng gói chứng khoán", tập trung vào các tài sản giống cổ phiếu có khả năng tạo ra dòng tiền như DePIN, DeFi.

Trong bối cảnh vàng tăng mạnh còn Bitcoin tương đối yếu hiện nay, bài viết phân tích sâu sắc này cung cấp một góc nhìn quan trọng để chúng ta xem xét lại logic đầu tư Web3.

Toàn văn như sau:

Bitcoin đang phải đối mặt với một tình huống không may

Hầu hết các cuộc tranh luận đầu tư tồn tại vì mọi người ở trong các khung thời gian khác nhau (Time Horizons), do đó họ thường "nói chuyện không cùng ngôn ngữ", mặc dù về mặt kỹ thuật cả hai bên đều đúng. Lấy ví dụ về cuộc tranh luận giữa vàng và Bitcoin: Những người đam mê Bitcoin có xu hướng nói rằng Bitcoin là khoản đầu tư tốt nhất vì hiệu suất của nó trong 10 năm qua vượt xa vàng.

Chú thích hình: Nguồn TradingView, So sánh lợi nhuận giữa Bitcoin (BTC) và Vàng (GLD) trong 10 năm qua

Các nhà đầu tư vàng thì có xu hướng cho rằng vàng mới là khoản đầu tư tốt nhất và gần đây liên tục "chế giễu" sự suy yếu của Bitcoin, bởi vì trong một năm qua, hiệu suất của vàng rõ ràng vượt trội hơn Bitcoin (tình hình tương tự với bạc và đồng).

Chú thích hình: Nguồn TradingView, So sánh lợi nhuận giữa Bitcoin (BTC) và Vàng (GLD) trong 1 năm qua

Đồng thời, trong 5 năm qua, lợi nhuận của vàng và Bitcoin gần như hoàn toàn giống nhau. Vàng thường không làm gì trong một thời gian dài, sau đó bùng nổ khi các ngân hàng trung ương và những người theo xu hướng mua vào; còn Bitcoin thường có những đợt tăng mạnh, sau đó sụp đổ đáng kể, nhưng cuối cùng vẫn đi lên.

Chú thích hình: Nguồn TradingView, So sánh lợi nhuận giữa Bitcoin (BTC) và Vàng (GLD) trong 5 năm qua

Do đó, tùy thuộc vào khung thời gian đầu tư của bạn, bạn gần như có thể thắng hoặc thua bất kỳ cuộc tranh luận nào về Bitcoin so với vàng.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng gần đây vàng (và bạc) đã thể hiện sức mạnh tương đối so với Bitcoin. Ở một mức độ nào đó, điều này hơi buồn cười (hoặc đáng buồn). Những công ty lớn nhất trong ngành tiền mã hóa trong 10 năm qua đã nỗ lực chiều lòng các nhà đầu tư vĩ mô (Macro Investors), thay vì các nhà đầu tư cơ bản thực sự (Fundamental Investors), và kết quả là những nhà đầu tư vĩ mô này nói: "Thôi, chúng ta vẫn mua vàng, bạc và đồng đi." Chúng tôi từ lâu đã kêu gọi ngành chuyển hướng suy nghĩ. Hiện có hơn 600 nghìn tỷ USD tài sản ủy thác, và nhóm người mua những tài sản này là những nhà đầu tư có độ gắn kết cao hơn nhiều. Có rất nhiều tài sản kỹ thuật số trông giống trái phiếu và cổ phiếu hơn, chúng được phát hành bởi các công ty tạo ra doanh thu và mua lại token, tuy nhiên các nhà lãnh đạo thị trường vì lý do nào đó lại quyết định bỏ qua phân khúc token phụ này.

Có lẽ hiệu suất kém của Bitcoin gần đây so với kim loại quý là đủ để các công ty môi giới lớn, sàn giao dịch, công ty quản lý tài sản và các nhà lãnh đạo tiền mã hóa khác nhận ra rằng nỗ lực biến tiền mã hóa thành một công cụ giao dịch vĩ mô toàn diện của họ đã thất bại. Thay vào đó, họ có thể chuyển sự chú ý và giáo dục nhóm nhà đầu tư trị giá 600 nghìn tỷ USD, những người có xu hướng mua các tài sản tạo ra dòng tiền. Đối với ngành công nghiệp, bây giờ bắt đầu chú ý đến các token giống cổ phiếu (Quasi-equity) đại diện cho các doanh nghiệp công nghệ tạo ra dòng tiền (như các loại DePIN, CeFi, DeFi và các công ty nền tảng phát hành token) vẫn chưa quá muộn.

Tuy nhiên, nếu bạn chỉ thay đổi vị trí của "vạch đích", Bitcoin vẫn là vua. Vì vậy, khả năng cao hơn là mọi thứ sẽ không thay đổi.

Sự khác biệt của tài sản

Những "ngày tốt đẹp" của đầu tư tiền mã hóa dường như đã là chuyện xa xưa. Quay trở lại năm 2020 và 2021, dường như mỗi tháng đều xuất hiện một câu chuyện mới, một phân khúc mới hoặc một trường hợp sử dụng mới, cùng với các loại token mới, mọi ngóc ngách của thị trường đều có thể mang lại lợi nhuận tích cực. Mặc dù động cơ tăng trưởng của blockchain chưa bao giờ mạnh mẽ như hiện nay (nhờ vào tiến triển lập pháp ở Washington, sự tăng trưởng của stablecoin, DeFi và token hóa tài sản thực RWA), nhưng môi trường đầu tư chưa bao giờ tệ như vậy.

Một dấu hiệu của sức khỏe thị trường là sự phân tán (Dispersion) và mối tương quan thấp giữa các thị trường. Bạn chắc chắn muốn cổ phiếu chăm sóc sức khỏe và quốc phòng có xu hướng di chuyển khác với cổ phiếu công nghệ và AI; bạn cũng muốn cổ phiếu thị trường mới nổi di chuyển độc lập với thị trường phát triển. Sự phân tán thường được coi là một điều tốt.

Năm 2020 và 2021 về cơ bản được ghi nhớ là "thị trường tăng trưởng phổ biến", nhưng thực tế không hoàn toàn như vậy. Khi đó hiếm khi thấy toàn bộ thị trường tăng giảm cùng nhịp. Phổ biến hơn là khi một phân khúc tăng thì phân khúc khác giảm. Phân khúc Game (Gaming) tăng mạnh thì DeFi có thể giảm; DeFi tăng mạnh thì các token L1 "khủng long" (Dino-L1) giảm; Phân khúc Layer-1 tăng mạnh thì phân khúc Web3 giảm. Một danh mục tài sản tiền mã hóa đa dạng thực sự đã làm mịn lợi nhuận và thường làm giảm beta (Beta) và mối tương quan tổng thể của danh mục đầu tư. Thanh khoản đến và đi theo sự thay đổi của sự quan tâm và nhu cầu, nhưng hiệu suất biểu hiện là đa dạng. Điều này rất đáng khích lệ. Việc một lượng lớn tiền đổ vào các quỹ phòng hộ tiền mã hóa vào năm 2020 và 2021 là có lý, bởi vì lĩnh vực có thể đầu tư đang mở rộng và lợi nhuận có sự khác biệt.

Chuyển nhanh đến ngày nay, lợi nhuận của tất cả các tài sản được "đóng gói tiền mã hóa" đều trông giống hệt nhau. Kể từ vụ sụp đổ nhanh vào ngày 10 tháng 10, mức độ giảm của các phân khúc gần như không thể phân biệt được. Bất kể bạn đang nắm giữ cái gì, hoặc token đó nắm bắt giá trị kinh tế như thế nào, hay quỹ đạo phát triển của dự án đó ra sao... tỷ suất lợi nhuận về cơ bản là như nhau. Điều này rất đáng thất vọng.

Chú thích hình: Tính toán nội bộ của Arca và dữ liệu API CoinGecko từ mẫu tài sản tiền mã hóa đại diện

Trong thời kỳ thị trường thịnh vượng, bảng này trông sẽ khích lệ hơn một chút. Các token "tốt" thường có hiệu suất vượt trội hơn các token "xấu". Nhưng một hệ thống lành mạnh thực ra nên ngược lại: Bạn muốn các token tốt cũng thể hiện tốt hơn trong thời kỳ tồi tệ, không chỉ trong thời kỳ tốt. Dưới đây là cùng một bảng từ mức thấp ngày 7 tháng 4 đến mức cao ngày 15 tháng 9.

Chú thích hình: Tính toán nội bộ của Arca và dữ liệu API CoinGecko từ mẫu tài sản tiền mã hóa đại diện

Thú vị là, khi ngành công nghiệp tiền mã hóa còn ở giai đoạn sơ khai, những người tham gia thị trường đã rất nỗ lực để phân biệt các loại tài sản tiền mã hóa khác nhau. Ví dụ, tôi đã xuất bản một bài viết vào năm 2018, trong đó tôi phân loại tài sản tiền mã hóa thành 4 loại:

1. Tiền mã hóa/Tiền tệ (Cryptocurrencies/money)
2. Giao thức/Nền tảng phi tập trung (Decentralized protocols/platforms)
3. Token được hỗ trợ bởi tài sản (Asset-backed tokens)
4. Chứng khoán thông qua (Pass-through securities)

Vào thời điểm đó, phương pháp phân loại này khá độc đáo và thu hút nhiều nhà đầu tư. Quan trọng là, tài sản tiền mã hóa đang tiến hóa, từ chỉ là Bitcoin, trở thành các giao thức hợp đồng thông minh, stablecoin được hỗ trợ bởi tài sản, và sau đó là các chứng khoán thông qua giống cổ phiếu. Nghiên cứu các lĩnh vực tăng trưởng khác nhau từng là nguồn chính của lợi nhuận vượt trội (Alpha), các nhà đầu tư hy vọng có thể hiểu được các kỹ thuật định giá khác nhau cần thiết để đánh giá các loại tài sản khác nhau. Khi đó hầu hết các nhà đầu tư tiền mã hóa thậm chí không biết dữ liệu trợ cấp thất nghiệp được công bố khi nào, hoặc cuộc họp của Fed (FOMC) diễn ra khi nào, và hiếm khi tìm kiếm tín hiệu từ dữ liệu vĩ mô.

Sau sự sụp đổ năm 2022,