Mỗi đồng khai thác lỗ 19.000 USD, các công ty khai thác Bitcoin tập thể đào tẩu sang AI

Tác giả gốc: Shaurya Malwa

Biên dịch: TechFlow

Dẫn nhập: Báo cáo khai thác mới nhất từ CoinShares cho thấy chi phí tiền mặt trung bình gia quyền để đào một Bitcoin của các công ty khai thác niêm yết đã tăng lên khoảng 80.000 USD, trong khi giá BTC hiện tại dao động trong khoảng 68.000-70.000 USD — lỗ khoảng 19.000 USD cho mỗi đồng đào được.

Ngành công nghiệp đang trải qua cuộc chuyển đổi cơ bản nhất kể từ khi thành lập: hơn 70 tỷ USD hợp đồng AI/HPC đã được ký kết, các công ty khai thác niêm yết đã bán ròng tích lũy hơn 15.000 BTC, các công ty như IREN, TeraWulf đang gánh khoản nợ hàng chục tỷ USD. Đến cuối năm 2026, doanh thu từ AI có thể chiếm tới 70% tổng doanh thu của một số công ty khai thác. Họ đang chuyển từ thợ đào Bitcoin thành nhà điều hành trung tâm dữ liệu mà tình cờ vẫn còn đào coin. Mâu thuẫn cốt lõi là: những công ty đang bán Bitcoin để chuyển đổi sang AI chính là những công ty đảm bảo an ninh cho mạng lưới Bitcoin, và hash rate đã giảm từ mức đỉnh 1.160 EH/s xuống còn khoảng 920 EH/s.

• Ngành công nghiệp khai thác Bitcoin đang trải qua cuộc chuyển đổi cơ bản nhất kể từ khi thành lập, và tín hiệu rõ ràng nhất không phải là hash rate hay điều chỉnh độ khó, mà là bảng cân đối kế toán.
• Báo cáo ngành khai thác Q1/2026 của CoinShares công bố tuần này cho thấy, chi phí tiền mặt trung bình gia quyền để đào một Bitcoin của các công ty khai thác niêm yết trong Q4/2025 đã tăng lên khoảng 79.995 USD.
• Bitcoin liên tục giao dịch trong khoảng 68.000-70.000 USD, và báo cáo của CoinDesk tuần trước ước tính lỗ khoảng 19.000 USD cho mỗi BTC được đào.
• Con số này là không bền vững, và ngành công nghiệp hiểu rõ điều đó. Phản ứng là chuyển đổi toàn diện sang cơ sở hạ tầng AI — điều này đang định hình lại bản chất của các công ty này.

Theo báo cáo của CoinShares, các công ty khai thác niêm yết đã công bố tích lũy hơn 70 tỷ USD hợp đồng AI và điện toán hiệu suất cao (HPC). Thỏa thuận mở rộng giữa CoreWeave và Core Scientific trị giá 10,2 tỷ USD, kéo dài 12 năm. TeraWulf đã ký kết doanh thu hợp đồng HPC trị giá 12,8 tỷ USD. Hut 8 đã ký hợp đồng thuê cơ sở hạ tầng AI trị giá 7 tỷ USD, kéo dài 15 năm tại khuôn viên River Bend. Cipher Digital đã ký một thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD với Fluidstack, công ty được Google đầu tư.

Đến cuối năm 2026, tỷ trọng doanh thu AI của các công ty khai thác niêm yết có thể lên tới 70%, trong khi hiện tại là khoảng 30%. Doanh thu lưu trữ AI của Core Scientific đã chiếm 39% tổng doanh thu. TeraWulf là 27%. IREN hiện tại là 9%, nhưng đang mở rộng nhanh chóng, với công suất GPU làm mát bằng chất lỏng đang xây dựng lên tới 200 megawatt.

Điều này có nghĩa là các công ty khai thác này ngày càng giống các nhà điều hành trung tâm dữ liệu, chỉ là tình cờ vẫn còn đào Bitcoin.

Bài toán kinh tế giải thích lý do. Dữ liệu từ CoinShares cho thấy, chi phí cơ sở hạ tầng khai thác Bitcoin vào khoảng 0,7-1 triệu USD mỗi megawatt, trong khi cơ sở hạ tầng AI vào khoảng 8-15 triệu USD mỗi megawatt. Khoảng cách rất lớn, nhưng AI mang lại lợi nhuận cấu trúc cao hơn và ổn định hơn.

Giá hash rate (hash price) — chỉ số đo lường doanh thu cho mỗi đơn vị hash rate của thợ đào — đã giảm xuống mức thấp kỷ lục sau halving vào đầu tháng 3, khoảng 28-30 USD/PH/ngày.

Ở mức này, các thợ đào sử dụng máy đào thế hệ trung cần giá điện dưới 0,05 USD/kWh để duy trì lợi nhuận tiền mặt. Trong khi đó, các hợp đồng cơ sở hạ tầng AI hứa hẹn tỷ suất lợi nhuận trên 85%, với doanh thu được đảm bảo trong nhiều năm.

Tiền cho quá trình chuyển đổi đến từ đâu?

Báo cáo của CoinShares chỉ ra rằng nguồn vốn cho cuộc chuyển đổi này đến từ hai nguồn, cả hai đều hiện rõ trong dữ liệu.

Thứ nhất, vay nợ. Mức độ đòn bẩy của toàn ngành đã thay đổi về chất. IREN hiện đang gánh 3,7 tỷ USD trái phiếu chuyển đổi, chia thành năm loạt. Tổng nợ của TeraWulf là 5,7 tỷ USD, bao gồm trái phiếu chuyển đổi và trái phiếu có bảo đảm ưu tiên của công ty con hash rate.

Cipher Digital đã phát hành 1,7 tỷ USD trái phiếu có bảo đảm ưu tiên vào tháng 11, khiến chi phí lãi vay hàng quý của họ tăng vọt từ 3,2 triệu USD trong 9 tháng đầu năm lên 33,4 triệu USD chỉ riêng trong Q4. Đây không phải là gánh nặng nợ ở cấp độ khai thác, mà là một canh bạc ở cấp độ cơ sở hạ tầng — đặt cược rằng doanh thu từ AI sẽ đến đủ nhanh để trang trải nghĩa vụ trả nợ.

Thứ hai, bán Bitcoin. Các công ty khai thác niêm yết đã bán ròng tích lũy hơn 15.000 BTC so với mức đỉnh. Core Scientific đã bán khoảng 1.900 BTC (trị giá 175 triệu USD) vào tháng 1 và dự định thanh lý gần như toàn bộ số nắm giữ còn lại trong Q1/2026. Bitdeer đã xóa sổ danh mục nắm giữ của mình vào tháng 2. Riot Platforms đã bán 1.818 BTC (trị giá 162 triệu USD) vào tháng 12.

Ngay cả Marathon, công ty nắm giữ Bitcoin lớn nhất trong số các công ty niêm yết (nắm giữ 53.822 BTC), cũng đã âm thầm mở rộng chính sách trong báo cáo thường niên 10-K vào tháng 3, ủy quyền bán từ toàn bộ khoản dự trữ trên bảng cân đối kế toán. Một phần lý do là áp lực từ hạn mức tín dụng thế chấp Bitcoin 350 triệu USD của họ — tỷ lệ vay trên giá trị (LTV) đã tăng lên 87% khi giá giảm về mức 68.000 USD.

Ai sẽ bảo vệ mạng lưới Bitcoin?

Những công ty bán Bitcoin để làm AI lại chính là những công ty vận hành khai thác đảm bảo an ninh cho mạng lưới Bitcoin. Điều này tạo nên mâu thuẫn cốt lõi của cuộc chuyển đổi này. Khi khai thác không sinh lời mà AI lại rất sinh lời, quyết định kinh tế hợp lý là chuyển vốn ra khỏi khai thác. Nhưng nếu đủ nhiều thợ đào làm điều này, ngân sách an ninh của mạng lưới sẽ co lại.

Dữ liệu hash rate đã phản ánh điều này. Hash rate mạng lưới đạt đỉnh khoảng 1.160 EH/s vào đầu tháng 10/2025, và kể từ đó đã giảm xuống còn khoảng 920 EH/s, với ba lần điều chỉnh độ khó liên tiếp theo chiều hướng tiêu cực — lần đầu tiên kể từ tháng 7/2022.

Sự phân hóa về định giá

Thị trường đã định giá cho sự phân hóa này. Các công ty khai thác có hợp đồng HPC đã ký hiện đang giao dịch ở mức 12,3 lần doanh thu dự kiến trong 12 tháng tới. Các công ty chỉ khai thác thuần túy chỉ ở mức 5,9 lần. Thị trường trả mức phí bảo hiểm hơn gấp đôi cho việc tiếp xúc với AI, điều này càng củng cố động lực chuyển đổi.

Bức tranh địa lý cũng đang thay đổi. Mỹ, Trung Quốc và Nga hiện kiểm soát khoảng 68% hash rate toàn cầu. Chỉ riêng trong Q4, Mỹ đã tăng thị phần khoảng 2 điểm phần trăm. Nhưng các thị trường mới nổi cũng đang tham gia — Paraguay và Ethiopia đã lọt vào top 10 quốc gia khai thác hàng đầu toàn cầu, được thúc đẩy bởi cơ sở 300 MW của HIVE và 40 MW của Bitdeer.

Dự báo hash rate

CoinShares dự báo hash rate mạng lưới sẽ đạt 1,8 ZH/s vào cuối năm 2026 và 2 ZH/s vào cuối tháng 3/2027 (muộn hơn một tháng so với dự báo trước đó).

Nhưng dự báo này dựa trên giả định Bitcoin sẽ trở lại mức 100.000 USD vào cuối năm. Nếu giá duy trì dưới 80.000 USD, CoinShares dự đoán giá hash rate sẽ tiếp tục giảm, hash rate sẽ giảm thêm và nhiều thợ đào hơn sẽ rời bỏ. Việc giá liên tục giảm xuống dưới 70.000 USD có thể kích hoạt một đợt thanh lý đầu hàng quy mô lớn hơn — trớ trêu thay, điều này lại có lợi cho những người sống sót thông qua việc giảm độ khó.

Phần cứng thế hệ mới cung cấp một lối thoát tiềm năng. Dòng S23 của Bitmain và SEALMINER A3 tự nghiên cứu của Bitdeer đều có hiệu suất năng lượng dưới 10 joule/TH, dự kiến sẽ được xuất xưởng hàng loạt vào nửa đầu năm 2026. So với các máy đào thế hệ trung hiện tại, những máy đào này có thể giảm một nửa chi phí năng lượng cho mỗi Bitcoin. Nhưng triển khai chúng cần vốn — và nhiều thợ đào đang đổ tiền vào AI.

Ngành công nghiệp khai thác Bitcoin khi bắt đầu chu kỳ này là một nhóm các công ty bảo vệ mạng lưới và tích trữ Bitcoin. Nó đang kết thúc chu kỳ này với một danh tính khác: một nhóm các công ty xây dựng trung tâm dữ liệu AI và bán Bitcoin để tài trợ cho nó.

Đây rốt cuộc là phản ứng tạm thời trước môi trường kinh tế bất lợi, hay là một sự thay đổi cấu trúc vĩnh viễn? Phụ thuộc vào một biến số: giá của Bitcoin. Nếu trở lại 100.000 USD, lợi nhuận khai thác phục hồi, quá trình chuyển đổi sang AI sẽ chậm lại. Nếu dừng ở mức 70.000 USD hoặc thấp hơn, quá trình chuyển đổi sẽ tăng tốc, và ngành công nghiệp lấy khai thác làm trung tâm trong thập kỷ qua sẽ tiếp tục biến mất vào một thứ hoàn toàn khác.