Tại sao tất cả các đồng tiền RWA đều giảm khi câu chuyện RWA mạnh như vậy? Tôi tin rằng logic đã bị thiết kế sai ngay từ đầu
- Quan điểm cốt lõi: Nguyên nhân chính khiến giá token của nhiều dự án RWA hiện nay tiếp tục giảm nằm ở thiết kế mô hình kinh tế token có khiếm khuyết cơ bản, sử dụng token như công cụ khuyến khích trợ cấp TVL thay vì phương tiện mang giá trị, dẫn đến thị trường chỉ có áp lực bán mà không có lực mua; các dự án RWA thành công nên ưu tiên xây dựng tài sản cơ sở chất lượng cao và biến token thành chìa khóa để tiếp cận lợi nhuận từ tài sản chất lượng cao, từ đó tạo ra nhu cầu thực sự.
- Yếu tố then chốt:
- Quy mô thị trường RWA trên chuỗi (như trái phiếu chính phủ) đã vượt 4 tỷ USD và đang tiếp tục tăng trưởng, nhiều tổ chức tài chính truyền thống như BlackRock, Franklin Templeton đã tham gia.
- Mặc dù TVL tăng, nhưng giá token của đa số dự án RWA đã giảm hơn 90% từ đỉnh cao, thể hiện "vòng xoáy tử thần": sử dụng phần thưởng token để thu hút TVL, người dùng liên tục bán token dẫn đến giá token giảm.
- Vấn đề cốt lõi nằm ở mô hình token sai lầm: Nắm giữ token không mang lại lợi ích bổ sung, người dùng chỉ cần gửi tài sản là có thể nhận lợi nhuận RWA, token thiếu nhu cầu mua nội tại.
- Giải pháp là các dự án nên tập trung vào việc tiếp cận các tài sản RWA chất lượng cao với APY cao, sự đồng thuận mạnh, ổn định và an toàn, thay vì các biện pháp khuyến khích token phức tạp.
- Vai trò đúng đắn của token nên là: Chỉ khi nắm giữ token mới có thể mở khóa tài sản tốt hơn, lợi nhuận cao hơn hoặc hạn ngạch ưu tiên, để nhu cầu về tài sản chuyển hóa thành nhu cầu về token, tạo thành lực mua thực sự.
Tôi đã suy nghĩ rất lâu về việc có nên viết bài này hay không. Tôi đang có dự án theo hướng RWA, viết về điều này có phần như tự vả vào mặt mình. Nhưng vấn đề này thực sự đáng được trả lời một cách thẳng thắn.
Trái phiếu chính phủ trên chuỗi đã vượt quá $4B+, tăng hơn ba lần trong một năm. Quỹ BUIDL của BlackRock đã hút được hàng trăm triệu đô la chỉ trong một quý. Các ông lớn như Franklin Templeton, HSBC đều đang tham gia vào. TVL của RWA là một trong số ít chỉ số vẫn đang tăng trong đợt thị trường gấu này.
Nhưng khi bạn mở xem các token của những dự án này — hầu hết đều xanh lè, theo kiểu đi xuống. Một số đã giảm hơn 90% so với đỉnh.
Tại sao?
Có người sẽ nói: nhà đầu tư nhỏ lẻ không tiếp cận được. Câu trả lời này chỉ đúng một nửa, và đã lỗi thời. Thị trường đã có những dự án đang giải quyết vấn đề này — chỉ cần đăng ký, người dùng bán lẻ cũng có thể tham gia hưởng lợi nhuận từ RWA. Cánh cửa tiếp cận cho người dùng đã mở ra. Nhưng giá token vẫn tiếp tục giảm.
Tôi cho rằng nhiều dự án RWA ngay từ đầu đã không hiểu bản chất của dự án
Sản phẩm RWA + TOKEN cần phát huy vai trò riêng của mỗi bên, mô hình kinh tế token đã được thiết kế sai ngay từ đầu.
Công thức dẫn đến thất bại phổ biến nhất của tất cả các dự án thuộc danh mục TVL liên quan đến RWA trông như thế này:
Người dùng gửi TVL vào để nhận lợi nhuận RWA → Đồng thời phát hành token như một phần thưởng bổ sung → Người dùng liên tục bán token → Token giảm giá → Tiếp tục phát hành thêm nhiều token để trợ cấp → Không ai dám mua token
Bản chất của logic này là: token đã trở thành công cụ trợ cấp, không phải là vật mang giá trị.
Nếu bạn suy nghĩ về logic kinh doanh theo cách này, thì những người nắm giữ token chỉ có một hành động duy nhất — bán. Không ai cần mua token, vì mua cũng chẳng có lợi ích bổ sung gì. Muốn có lợi nhuận RWA, chỉ cần trực tiếp gửi tài sản vào là được, hoàn toàn không cần nắm giữ token. Điều này biến thành một thị trường chỉ mãi mãi có áp lực bán, không có lực mua.
Nhiều dự án DeFi đã chết ở điểm này. Gửi TVL để nhận lợi nhuận, rồi thêm airdrop, rồi thêm phần thưởng token. Phát hành hết đợt này đến đợt khác. Không ai mua, chỉ có người bán. Token trong sổ sách của đội dự án ngày càng nhiều, giá ngày càng đẩy xuống thấp, cuối cùng rơi vào tình trạng thanh khoản cạn kiệt.
Phân khúc RWA hiện đang lặp lại vết xe đổ này.
Vậy nên làm thế nào?
Vì tôi làm tư vấn chiến lược tăng trưởng, nên khi đào sâu vấn đề đến tận cùng thì đó chính là bản thân mô hình kinh doanh của RWA.
Dự án RWA nên tập trung nguồn lực vào một việc duy nhất — tìm ra những tài sản RWA thực sự tốt.
Chứ không phải thiết kế những hệ thống khuyến khích token ngày càng phức tạp.
Tài sản RWA tốt là gì? Bốn tiêu chuẩn:
- APY hấp dẫn. Tỷ suất lợi nhuận phải đủ để người dùng cảm thấy xứng đáng, có tính cạnh tranh so với TradFi, không thể thấp hơn cả sản phẩm ngân hàng.
- Tính đồng thuận. Bản thân tài sản phải có mức độ nhận biết trên thị trường, như trái phiếu chính phủ, sản phẩm tín dụng được bảo lãnh bởi các tổ chức uy tín, người dùng hiểu được và tin tưởng.
- Tính ổn định. Không phải là sản phẩm đầu cơ rủi ro cao lợi nhuận cao, giá trị cốt lõi mà RWA hứa hẹn là lợi nhuận thực tế ổn định.
- Tính an toàn. Quản lý rủi ro ở phía tài sản phải vững, tài sản cơ sở không bị sập.
Khi tài sản cơ sở đủ tốt, người dùng tự nhiên sẽ tham gia để nhận lợi nhuận. Lúc này, vai trò của token nên là: chỉ khi nắm giữ token mới có thể mở khóa được những tài sản tốt hơn, tỷ lệ lợi nhuận cao hơn, hạn ngạch ưu tiên hơn.
Nhu cầu sẽ được truyền dẫn từ phía tài sản sang phía token, tạo thành lý do mua hàng thực sự. Chứ không phải ngược lại — dùng token trợ cấp để thu hút người dùng tham gia, cuối cùng phát hiện ra chẳng ai muốn nắm giữ token.
Câu chuyện RWA này là thật, dữ liệu là thật, việc các tổ chức đang tham gia cũng là thật.
Nhưng câu chuyện có mạnh đến đâu cũng không đỡ nổi một mô hình token vốn dĩ đã có vấn đề trong thiết kế.
Dự án RWA tiếp theo thực sự thành công, tôi dự đoán chắc chắn sẽ là dự án làm vững chắc phần tài sản trước, rồi mới nói đến giá trị token. Không phải dùng phần thưởng token để kéo TVL, mà dùng TVL để hỗ trợ token. Làm ngược trình tự, thì dù câu chuyện có hay, thị trường có thần thánh đến mấy cũng không cứu nổi.
Tài sản tốt thu hút người dùng, người dùng hỗ trợ token. Làm ngược lại, chính là đang dùng token để trợ cấp cho một sản phẩm mà không ai thực sự muốn.
