BlackRock mua UNI, nhắm vào điều gì?

Tác giả gốc: Jae, PANews

Vào ngày 11 tháng 2, gã khổng lồ quản lý tài sản toàn cầu BlackRock đã thông báo sẽ triển khai quỹ trái phiếu được token hóa BUIDL trị giá khoảng 2,2 tỷ USD của mình lên giao thức UniswapX để giao dịch trên chuỗi.

Đồng thời, BlackRock xác nhận đã mua mã thông báo quản trị gốc UNI của Uniswap. Mặc dù số lượng không được tiết lộ, nhưng đây là lần đầu tiên đế chế tài chính quản lý 14 nghìn tỷ USD tài sản này tiếp xúc trực tiếp bảng cân đối kế toán của mình với mã thông báo quản trị DeFi (tài chính phi tập trung).

Ngay sau tin tức, mã thông báo UNI đã tăng hơn 25%. Hayden Adams, người sáng lập Uniswap, cho biết: Đây là một ngày quan trọng đối với DeFi, sự hợp tác này sẽ tận dụng cấu trúc thị trường của Uniswap để cung cấp giao dịch trên chuỗi cho các nhà đầu tư BUIDL, với việc thanh toán diễn ra trên Ethereum. Đây là một bước quan trọng hướng tới việc "hầu hết mọi giá trị đều có thể được giao dịch trên chuỗi".

Sự kiện này không chỉ đơn thuần là việc niêm yết tài sản, mà còn là một cuộc thử nghiệm mới cho cơ sở hạ tầng tài chính. Lần đầu tiên, Phố Wall chủ động bước vào phòng khách của DeFi, ngồi xuống, đưa danh thiếp và rút sổ séc ra. Tony Edward, người sáng lập Thinking Crypto Podcast, chỉ ra: Đây là sự chấp nhận quan trọng của tiền điện tử, BlackRock đang ôm lấy DeFi.

Đối với Uniswap, điều này có nghĩa là nó đang chuyển đổi từ chỗ chủ yếu phục vụ nhà đầu tư cá nhân sang trở thành hậu trường ẩn cho thanh khoản cấp tổ chức. Đối với BlackRock, điều này có nghĩa là cuối cùng họ đã tin tưởng rằng: DEX (sàn giao dịch phi tập trung) đã đủ trưởng thành để có thể được ủy thác như một cơ sở hạ tầng tài chính nền tảng.

BUIDL 2,2 tỷ USD "lên xe" Uniswap, trái phiếu kho bạc cũng có thể biến thành U trong nháy mắt

Để hiểu được tầm quan trọng của sự hợp tác này, cần làm rõ một thực tế then chốt: BUIDL không bị ném vào một bể thanh khoản Uniswap V2 hoặc V3 thông thường, mà được nhúng vào UniswapX.

Kể từ khi ra mắt, BUIDL đã phát triển thành quỹ được token hóa cấp tổ chức lớn nhất trên chuỗi, với tài sản chủ yếu được hỗ trợ bởi trái phiếu kho bạc Mỹ, tiền mặt và các thỏa thuận mua lại.

Tuy nhiên, tính thanh khoản của các loại tài sản này từ lâu đã bị hạn chế bởi giao dịch qua quầy truyền thống (OTC) hoặc chu kỳ mua lại cụ thể, làm hạn chế tính hữu dụng của chúng trên thị trường tài sản kỹ thuật số.

UniswapX là giao thức tổng hợp giao dịch dựa trên "ý định" (Intents-based) do Uniswap Labs phát triển, cơ chế cốt lõi là khung Yêu cầu báo giá (Request for Quote, RFQ), điều này sẽ cung cấp cho các nhà đầu tư tổ chức một môi trường giao dịch không mất phí Gas, chống MEV (giá trị có thể trích xuất bởi thợ đào) và có giá tối ưu.

Nói cách khác, người dùng không cần tự tìm kiếm đường liên kết giao dịch, trả phí Gas, lo lắng về tấn công MEV, chỉ cần thể hiện "tôi muốn đổi BUIDL lấy USDC", phần còn lại sẽ do các nhà tạo lập thị trường chuyên nghiệp hoàn thành.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa kiến trúc này với AMM (nhà tạo lập thị trường tự động) truyền thống là: nó có thể lập trình tuân thủ.

Trong quy trình giao dịch BUIDL, Securitize Markets sẽ đóng vai trò "người gác cổng tuân thủ", chịu trách nhiệm xác minh trước và xác thực danh sách trắng cho tất cả các nhà đầu tư tham gia giao dịch. Chỉ những nhà đầu tư đủ điều kiện có tài sản trên 5 triệu USD mới có thể tham gia vào hệ sinh thái giao dịch này. Các nhà tạo lập thị trường như Wintermute, Flowdesk cũng đã được sàng lọc trước.

Điều này có nghĩa là, mặc dù BUIDL được giao dịch trên giao thức phi tập trung, nhưng những người tham gia vẫn nằm trong khuôn khổ quy định KYC/AML nghiêm ngặt.

Ý tưởng về "lớp đệm tuân thủ" này đã giải quyết được mâu thuẫn giữa tính ẩn danh của giao thức phi tập trung và tính tuân thủ của tài chính truyền thống. Nói một cách đơn giản, giao dịch diễn ra trên giao diện của Uniswap, thanh toán diễn ra trên sổ cái của Ethereum, nhưng áp lực tuân thủ được chuyển giao trước cho Securitize.

Uniswap có thể duy trì đặc tính không cần cấp phép ở lớp giao thức cơ bản, đồng thời thu hút vốn cấp tổ chức. Đây là ứng dụng đầy đủ cho mô hình giao dịch "hướng ý định": người dùng thể hiện ý định, những người thực hiện chuyên nghiệp (Fillers) hoàn thành việc thực thi trong khuôn khổ tuân thủ.

Mang tính đột phá hơn nữa là sự nhảy vọt về hiệu quả thanh toán.

Việc thanh toán cho các quỹ thị trường tiền tệ truyền thống thường mất T+1 hoặc lâu hơn. Trong khi đó, việc tích hợp BUIDL trên UniswapX sẽ đạt được thanh toán tức thời cấp nguyên tử.

Điều này cho thấy, người nắm giữ có thể vào bất kỳ thời điểm nào (kể cả cuối tuần và ngày lễ), đổi ngay lập tức phần trái phiếu kho bạc tạo ra lợi suất hàng năm 4% lấy USDC, nâng cao đáng kể hiệu quả vốn.

Đối với các tổ chức, mức độ thanh khoản như vậy sẽ mang lại cho tài sản được token hóa những lợi thế vượt trội so với tài sản truyền thống trong việc quản lý tài sản thế chấp và phòng ngừa rủi ro.

Về bản chất, điều này cũng tạo ra một thị trường thứ cấp thanh khoản cao cho "stablecoin sinh lời". Và UniswapX chính là kênh chuyển đổi tổn thất thấp giữa quyền nhận lợi tức và sức mua tức thời này.

UNI không còn là mã thông báo quản trị vô giá trị, BlackRock rót tiền thật vào

Nếu việc niêm yết BUIDL là hợp tác kinh doanh, thì việc BlackRock mua mã thông báo UNI là hôn nhân vốn.

Trong một thời gian dài trước đây, UNI thường bị chế giễu là "mã thông báo quản trị không có giá trị". Người nắm giữ, ngoài việc tham gia bỏ phiếu, không thể nhận được bất kỳ phần chia lợi nhuận kinh tế nào từ khối lượng giao dịch hàng nghìn tỷ USD hàng năm của giao thức. Tuy nhiên, tình trạng này đã chấm dứt vào cuối năm 2025.

Việc thông qua đề xuất "UNIfication" đã viết lại câu chuyện giá trị của UNI.

Trong khuôn khổ "UNIfication", Uniswap chính thức bật công tắc phí giao thức và giới thiệu một hệ thống hợp đồng thông minh "TokenJar + Firepit".

Tất cả phí giao thức từ Uniswap V2, V3 và L2 Unichain sẽ chảy vào TokenJar, và cách duy nhất để rút giá trị này là đốt một lượng mã thông báo UNI tương đương thông qua Firepit.

Cơ chế mua lại và đốt được lập trình này lần đầu tiên biến khối lượng giao dịch của giao thức trực tiếp thành động lực giảm phát cho mã thông báo UNI.

Tính đến ngày 12 tháng 2, dựa trên ước tính dữ liệu từ DeFiLlama, doanh thu hàng năm của giao thức Uniswap sẽ vượt quá 26 triệu USD.

Việc BlackRock mua mã thông báo UNI vào thời điểm này cho thấy khứu giác vốn nhạy bén.

UNI không còn chỉ là quyền biểu quyết mang tính biểu tượng, mà là một tài sản blue-chip với thuộc tính "tài sản sản xuất". Khi khối lượng giao dịch của các tài sản RWA như BUIDL trên Uniswap tiếp tục mở rộng, phí mà giao thức thu được sẽ tăng lên, từ đó đẩy nhanh việc đốt UNI và nâng cao giá trị nội tại của mã thông báo.

Tuy nhiên, ý đồ chiến lược của giao dịch này vượt xa lợi nhuận tài chính, mà còn nằm ở "tiếng nói" đối với cơ sở hạ tầng thanh khoản phi tập trung toàn cầu. Là một gã khổng lồ vốn quản lý hơn 14 nghìn tỷ USD tài sản, BlackRock cần đảm bảo rằng giao thức giao dịch mà tài sản được token hóa của họ dựa vào có thể hoạt động ổn định và không xảy ra các thay đổi quản trị cực đoan bất lợi cho các tổ chức.

Nắm giữ một tỷ lệ đủ lớn mã thông báo UNI có nghĩa là:

1. Ngăn chặn chính sách phí phân biệt đối xử: Ngăn chặn việc con đường UniswapX mà BUIDL tham gia bị đánh thuế phí vượt mức.
2. Thúc đẩy tiêu chuẩn hóa Hooks tuân thủ: Trong kiến trúc Hooks của Uniswap V4, BlackRock có thể sử dụng quyền biểu quyết để hỗ trợ những Hooks thanh lý đáp ứng yêu cầu quy định, từ đó tạo ra môi trường giao dịch thân thiện hơn cho các tổ chức.
3. Bảo lãnh giá trị tài sản: Bằng cách nắm giữ trực tiếp, BlackRock cũng sẽ gửi tín hiệu đến các tổ chức tài chính truyền thống khác: một số mã thông báo DeFi đã đủ trưởng thành để có thể trở thành một phần của danh mục tài sản đa dạng.

Cuộc hôn nhân giữa BlackRock và Uniswap không phải là cuộc gặp gỡ tình cờ của vốn, mà đánh dấu việc DeFi chính thức chuyển từ giai đoạn "tài chính thử nghiệm" sang giai đoạn "tài chính cơ sở hạ tầng".

Bằng cách thu hút những người tham gia cấp độ như BlackRock, Uniswap sẽ vạch ra một hào nước bảo vệ mới trong thị trường DEX ngày càng cạnh tranh.