2026: Ba bản hòa tấu định mệnh của thị trường tiền mã hóa: Cuộc chơi thanh khoản giữa cắt giảm lãi suất, tăng lãi suất và bầu cử

Năm 2025 đã kết thúc, thị trường tài chính trong năm này có thể nói là có người vui kẻ buồn.

Nhờ vào việc Fed cắt giảm lãi suất và sự nhiệt tình đầu tư vào AI tăng mạnh, thị trường chứng khoán toàn cầu gần như đạt mức tăng trưởng hàng năm lớn nhất trong sáu năm, vàng, bạc, bạch kim liên tục lập kỷ lục mới, tài sản truyền thống đã đạt được một bảng thành tích ấn tượng.

Nhưng thị trường tiền mã hóa lại trở thành kẻ thua lớn nhất trong bữa tiệc này. Giá đóng cửa của Bitcoin vào năm 2025 thấp hơn đầu năm, đây là lần đầu tiên trong lịch sử ghi nhận mức giảm hàng năm sau một năm giảm một nửa. Bitcoin từng được coi là "vàng kỹ thuật số" đã tụt lại phía sau trong đợt tăng giá của các loại tài sản lớn này.

Sự phân hóa trên thị trường về cấu trúc chu kỳ dài hạn của Bitcoin vẫn đang tiếp tục mở rộng. Một số người nói rằng câu chuyện giảm một nửa đã thất bại, chu kỳ bốn năm đã bị phá vỡ; những người khác lại cho rằng đây chỉ là điều chỉnh tạm thời, thị trường tăng thực sự vẫn còn ở phía sau.

Đầu năm 2026, trong khi chúc mọi người năm mới vui vẻ, biên tập viên Odaily cũng muốn thảo luận với mọi người về một số sự kiện chính sách tiền tệ và chính trị quan trọng trong năm 2026, xem chúng sẽ ảnh hưởng như thế nào đến ngành công nghiệp tiền mã hóa.

Thị trường đặt cược Fed sẽ cắt giảm lãi suất 3 lần

Sau cuộc họp cuối cùng của năm, Fed đã công bố biểu đồ dự báo lãi suất khá thận trọng, năm 2026 có thể chỉ cắt giảm lãi suất một lần, tức là giảm 25 điểm cơ bản.

Tuy nhiên, hầu hết các tổ chức và nhà kinh tế học không nghĩ bi quan như vậy, do áp lực chính trị từ cuộc bầu cử giữa kỳ và sự thay đổi trong cơ cấu nhân sự của Fed, họ cho rằng mức độ cắt giảm lãi suất của Fed trong năm 2026 có thể vượt quá kỳ vọng của thị trường, số lần cắt giảm lãi suất trong năm 2026 từ 2 đến 3 lần là phù hợp.

Các tổ chức lớn như Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America về cơ bản đều đặt cược vào việc cắt giảm 2 lần, khi đó lãi suất sẽ giảm từ mức hiện tại 3.50%-3.75% xuống khoảng 3%-3.25%. Citigroup và China Galaxy Securities mạnh dạn hơn, họ cho rằng sẽ cắt giảm 3 lần, tổng cộng 75 điểm cơ bản.

Hiện tại trên polymarket, xác suất dự đoán số lần cắt giảm lãi suất năm 2026 cao nhất là 2 lần

Đối với tháng cụ thể của việc cắt giảm lãi suất, thị trường cũng có nhiều phân tích.

Đối với những người cầm quyền, lãi suất thấp giúp kích thích nền kinh tế, từ đó nâng cao cơ hội chiến thắng trong bầu cử. Do đó, để thể hiện hiệu quả chính sách trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 26 tháng 11 năm 2026, chính quyền Trump cần Fed cắt giảm lãi suất mạnh trước đó. Xét đến độ trễ của việc truyền tải chính sách tiền tệ đến nền kinh tế thực, việc cắt giảm lãi suất cần được hoàn thành trước ngày 28 tháng 10 năm 2026, do đó cuộc họp chính sách tiền tệ vào tháng 12 là quá muộn cho cuộc bầu cử.

Vì vậy, dự đoán của các tổ chức lớn về thời gian cắt giảm lãi suất năm 2026 về cơ bản đều vào nửa đầu năm.

Ví dụ, Nomura Securities dự đoán các tháng cụ thể là tháng 6 và tháng 9; Goldman Sachs cho rằng là tháng 3 và tháng 6; Citigroup và Rabobank dự đoán thời điểm là tháng 1, tháng 3 và tháng 9.

Hiện tại, việc cắt giảm lãi suất vào tháng 6 là một sự đồng thuận khá lớn, vì chủ tịch mới của Fed sẽ lần đầu tiên chủ trì cuộc họp FOMC vào ngày 17-18 tháng 6 năm 2026, các tổ chức đặt cược khả năng cuộc họp này sẽ thông báo cắt giảm lãi suất là rất lớn, vì chủ tịch mới cần thể hiện lòng trung thành với Nhà Trắng Hoa Kỳ thông qua điều này.

Fed khởi động lại "mua mua mua"

Sau khi nói về việc cắt giảm lãi suất, còn phải nói về một việc quan trọng khác mà Fed đã làm trong cuộc họp cuối cùng năm 2025: thông qua cơ chế "Mua quản lý dự trữ" (RMP), bắt đầu mua lại trái phiếu chính phủ.

Từ ngày 12 tháng 12 năm 2025, Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York sẽ mua khoảng 40 tỷ USD trái phiếu kho bạc ngắn hạn mỗi tháng. Cách nói chính thức là đây thuộc về "hoạt động kỹ thuật", không phải chính sách tiền tệ, chỉ để duy trì "dự trữ đầy đủ" trong hệ thống ngân hàng, đồng thời chuẩn bị cho mùa khai thuế vào tháng 4 năm sau, vì khi đó tiền sẽ chảy từ ngân hàng sang Bộ Tài chính.

Bảng cân đối kế toán của Fed hiện tại khoảng 6.54 nghìn tỷ USD, nếu mua 40 tỷ mỗi tháng đến tháng 4 năm sau, sẽ tăng thêm khoảng 160 tỷ tài sản.

Ngoài việc Fed mua trái phiếu chính phủ, còn có một dữ liệu đáng chú ý: Tài khoản chung của Kho bạc (TGA), có thể hiểu là tài khoản vãng lai của chính phủ tại Fed.

Lần chính phủ Mỹ đóng cửa trước đó, số dư TGA đã đạt mức cao 959 tỷ USD, một lượng tiền mặt lớn tích lũy trong tài khoản kho bạc.

Biến động số dư TGA

Đã hơn một tháng rưỡi kể từ khi chính phủ Mỹ mở cửa trở lại, hiện tại số dư TGA khoảng 850 tỷ USD. Điều này có nghĩa là đã giải phóng 100 tỷ USD chi tiêu, cung cấp nhiều thanh khoản cho thị trường.

Đối với thị trường tiền mã hóa, điều quan trọng là tổng thanh khoản cuối cùng đang tăng hay giảm.

Vì vậy, theo cách lạc quan, việc mua RMP + TGA giảm mạnh + phân phối một số hình thức cổ tức thuế quan vào cuối năm 2026, sự kết hợp của các yếu tố này có thể tạo ra một động lực lớn cho thanh khoản toàn cầu, từ đó giúp thị trường tiền mã hóa tăng trưởng.

Tại sao Nhật Bản nhất định phải tăng lãi suất?

Sau khi nói về Fed, hãy chuyển góc nhìn sang Nhật Bản ở bên kia Thái Bình Dương.

Biên bản cuộc họp tháng 12 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cho thấy các nhà hoạch định chính sách đang thảo luận về sự cần thiết phải tiếp tục tăng lãi suất, một số ủy viên còn kêu gọi hành động "đúng lúc" để kiểm soát lạm phát. Khảo sát của Bloomberg cho thấy các nhà kinh tế học cho rằng BOJ có thể sẽ tăng lãi suất một lần nữa sau nửa năm, đa số cho rằng đợt tăng lãi suất này cuối cùng sẽ dừng ở mức 1.25%. Cựu quan chức cấp cao của BOJ Hideo Hayakawa thậm chí cho biết, đến đầu năm 2027, lãi suất có thể tăng lên 1.50%.

Thị trường toàn cầu đang cắt giảm lãi suất, tại sao Nhật Bản nhất định phải tăng lãi suất?

Chuyện này phải bắt đầu từ tình hình của Nhật Bản. Trong vài thập kỷ qua, Nhật Bản luôn phải vật lộn với giảm phát, lãi suất dài hạn gần bằng 0 hoặc thậm chí âm. Nhưng bây giờ tình hình đã thay đổi, lạm phát tăng lên, tiền lương cũng bắt đầu tăng, BOJ cuối cùng cũng có cơ hội để "bình thường hóa" chính sách tiền tệ.

Vấn đề là, Nhật Bản đang mang một khoản nợ khổng lồ, nợ chính phủ chiếm khoảng 200% GDP, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản hiện đã giảm xuống mức trước năm 2008. Với mức nợ cao như vậy, nếu lãi suất tăng quá nhanh, chi phí lãi vay của chính phủ sẽ tăng theo cấp số nhân, thị trường trái phiếu có thể không chịu nổi.

Phiền phức hơn là đồng yên. Trước cuộc họp, đồng yên đã giảm xuống mức yếu nhất trong 10 tháng, gần chạm ngưỡng 160 yên đổi 1 USD, lần trước giảm đến mức này, chính phủ Nhật Bản đã trực tiếp can thiệp vào thị trường ngoại hối. Về lý thuyết, tăng lãi suất sẽ làm đồng tiền tăng giá, nhưng đồng yên lại giảm.

Mâu thuẫn cốt lõi ở đây: Nền kinh tế Nhật Bản đang ở trong tình thế tiến thoái lưỡng nan: hoặc cứu thị trường trái phiếu, hoặc cứu đồng yên, không thể cứu cả hai cùng lúc. BOJ một mặt nói sẽ tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, mặt khác phải mua một lượng lớn trái phiếu chính phủ Nhật Bản để ổn định thị trường trái phiếu. Tăng lãi suất làm đồng yên đắt hơn, nhưng đồng thời mua trái phiếu ồ ạt bơm tiền vào, điều này giống như tay trái đánh tay phải.

Hiện tại lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản đã giảm xuống mức trước năm 2008, nhưng đồng yên so với USD gần như ở mức thấp nhất trong 35 năm. Vì vậy có thể nói, BOJ thực chất đang "hy sinh đồng yên để cứu thị trường trái phiếu".

Và việc Nhật Bản tăng lãi suất có tác động tiêu cực trực tiếp đến thị trường tiền mã hóa, những lần tăng lãi suất trước đây của Nhật Bản, thị trường tiền mã hóa đều giảm mạnh một đợt. Nguyên nhân chúng tôi đã thảo luận trong các bài viết trước đây "Tại sao Nhật Bản tăng lãi suất, Bitcoin lại sụp đổ?", "Từ việc tăng lãi suất đồng yên đến đóng cửa trang trại khai thác, tại sao Bitcoin vẫn giảm", nói đơn giản là Phố Wall và các nhà đầu cơ toàn cầu vay yên ở Nhật Bản với chi phí gần 0%, đổi sang USD, đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao như Bitcoin, cổ phiếu Mỹ. Tương đương với việc có người cho bạn vay tiền miễn phí để bạn đầu tư tiền mã hóa, vay không lãi, bạn có vui không? Cứ như vậy, đã cho vay ra hàng nghìn tỷ USD.

Khi Nhật Bản đột ngột tăng lãi suất, chi phí vay yên tăng lên, các tổ chức này phải đóng vị thế, do đó bán các tài sản rủi ro nắm giữ, bao gồm Bitcoin, để đổi lấy yên trả nợ.

Vậy việc Nhật Bản tăng lãi suất trong năm mới, liệu có lặp lại kịch bản giảm giá trước đây không? Biên tập viên Odaily cho rằng không nhất định. Có một số lý do:

Thứ nhất là thị trường đã có kỳ vọng về việc Nhật Bản tăng lãi