杜罗夫亲自下场：TON时隔六年重回Telegram怀抱

原文作者：Eric，Foresight News

Vào tối ngày 4 tháng 5 theo giờ Bắc Kinh, người sáng lập Telegram, Pavel Durov, bất ngờ đăng tweet rằng Telegram sẽ thay thế TON Foundation để trở thành động lực thúc đẩy TON và trở thành validator lớn nhất của Ton. Đáng chú ý, trong suốt năm 2025, Durov chỉ có 7 tweet đề cập đến TON, vì vậy việc ông đột nhiên tuyên bố 'tiếp quản' TON trong năm nay thực sự là một điều bất ngờ.

Trang web ton.org hiện cũng đang trong trạng thái bảo trì, trên trang chỉ có một dòng chữ: ton.org is now controlled by MTONGA (Make TON Great Again).

Chịu ảnh hưởng từ điều này, giá của TON đã tăng từ khoảng 1,35 USD lên 1,85 USD trong hai ngày, mức tăng hơn 37%.

Vào năm 2020, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ đã cáo buộc rằng token Gram do Telegram Open Network phát hành thông qua ICO vào năm 2018 là chứng khoán chưa đăng ký. Telegram buộc phải từ bỏ dự án, hoàn trả tiền và công khai tuyên bố ngừng tham gia dự án sau khi mã nguồn được mở. Sau đó, hai nhà phát triển Anatoliy Makosov và Kirill Emelyanenko, những người quen biết nhau tại một cuộc thi lập trình của Telegram, đã tiếp quản dự án này. Họ khởi động dự án do cộng đồng điều hành mang tên NewTON, kế thừa mã nguồn TON ban đầu, duy trì các node, testnet và dần dần thúc đẩy mainnet.

Vào năm 2021, cộng đồng NewTON đã nâng cấp testnet lên mainnet và chính thức chuyển giao cho TON Foundation. Quỹ này đã chính thức đăng ký thành tổ chức phi lợi nhuận tại Thụy Sĩ vào năm 2023, được hỗ trợ bởi các nhà đóng góp trong cộng đồng.

Tính đến nay, đã 6 năm trôi qua kể từ khi Telegram buộc phải từ bỏ TON vì áp lực pháp lý cho đến khi người sáng lập Telegram chủ động tuyên bố sẽ dành thời gian và công sức để thúc đẩy sự phát triển của TON. Trong 6 năm này, TON đã trải qua một chu kỳ thăng trầm trọn vẹn.

Vào tháng 4 năm 2022, giữa bầu không khí mơ hồ và u mê của toàn thị trường, TONcoin Fund với sự đầu tư của Huobi Incubator, Kucoin Ventures, MEXC Pioneer Fund... bất ngờ tuyên bố ra mắt quỹ hệ sinh thái trị giá 250 triệu USD để hỗ trợ các dự án trên Ton. Ngay sau đó, TON Foundation cũng không kém cạnh khi tung ra quỹ hệ sinh thái trị giá 1 tỷ USD để thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái Ton.

Sau đó, hệ sinh thái TON đã trải qua một đợt bùng nổ nhỏ. Các cơ sở hạ tầng từ tên miền, lưu trữ, DeFi... dần được thiết lập, nhưng chưa bao giờ tạo ra được tiếng vang lớn cho đến khi sự xuất hiện của các mini game trên Telegram.

Trên thực tế, ngay từ giai đoạn đầu TON phát triển hệ sinh thái, nó đã bắt đầu thiết lập mối liên hệ với Telegram. Cả các dự án chính thức và của bên thứ ba đều ra mắt các Mini Apps cho phép chuyển tiền hoặc thanh toán bằng tiền điện tử trên Telegram. Mối liên kết giữa hai bên dần trở nên chặt chẽ hơn, và các mini game đã đưa sự kết hợp này lên một tầm cao mới. Trước đó, rất nhiều game on-chain đã dần đi đến thoái trào vì trải nghiệm kém, lối chơi phức tạp, khó khăn trong quảng bá... Trong khi đó, các mini game trên TON, nhờ vào lượng người dùng lên tới hàng trăm triệu của Telegram và các lối chơi đơn giản như 'Match-3' hay 'Cừu Vượt ải', đã lan truyền như virus trên Telegram.

Trong thời kỳ đỉnh cao của mini game, các trò chơi do nhiều đội nhóm phát triển đã thu hút được hàng triệu người dùng chỉ trong vài ngày. Nổi bật nhất lúc đó là các game Tap-to-Earn như Notcoin. Token của hàng loạt dự án game đã tăng giá điên cuồng trong thời gian ngắn, tạo ra vô số 'mật mã tài sản'. Đồng thời, giá token TON cũng đã vượt mốc 8 USD vào giữa năm 2024, với tổng vốn hóa thị trường vượt 26 tỷ USD.

Nhưng cơn gió này đến nhanh cũng tan nhanh. Khi sức nóng của các mini game dần hạ nhiệt, TON không có một 'đòn bẩy' thứ hai đủ mạnh để duy trì sự chú ý. Cùng với việc người sáng lập bị chính quyền Pháp buộc tội không kiểm soát hiệu quả các hoạt động bất hợp pháp trên nền tảng và bị bắt giữ, những lo ngại về triển vọng của TON đã khiến nhiệt huyết trên blockchain nhanh chóng suy giảm, gần như lắng xuống chỉ sau một đêm.

Gần đây, sự trở lại của TON trong tầm ngắm thị trường cũng bắt đầu từ một dòng tweet của Pavel Durov. Vào ngày 9 tháng 4, Pavel Durov đăng bài viết rằng TON đã hoàn tất nâng cấp, tốc độ nhanh hơn 10 lần, hiệu suất tạo khối tăng gấp 6 lần và các giao dịch có thể hoàn tất trong vòng một giây. Nhưng đây mới chỉ là bước đầu tiên trong bảy bước của MTONGA. Bước tiếp theo sẽ giảm thêm 6 lần mức phí giao dịch vốn đã rất thấp.

Sự cải thiện hiệu suất blockchain đến từ bản nâng cấp đồng thuận Catchain 2.0 hoàn tất vào tháng 4. Cơ chế đồng thuận mới của TON đã giới thiệu một 'lớp streaming (truyền phát)' để đẩy các cập nhật trạng thái, thay thế cơ chế polling trước đó, từ đó rút ngắn thời gian sản xuất khối xuống còn khoảng 400 mili giây và thời gian xác nhận giao dịch cuối cùng chỉ mất khoảng 1 giây. Việc giảm phí mà Pavel Durov đề cập cũng đã được hoàn tất vào đầu tháng 5. Hiện tại, phí cơ bản của Ton đã giảm xuống còn khoảng 0,0005 USD.

Ngoài ra, trong quý 1 năm nay, TON đã thực hiện một loạt tối ưu hóa cho cơ sở hạ tầng của Ton, áp dụng một node hoàn toàn mới được xây dựng bằng Rust, đơn giản hóa đáng kể việc vận hành và bảo trì, phù hợp cho triển khai quy mô doanh nghiệp và quy mô lớn, an toàn và mô-đun hóa hơn. Công cụ dành cho nhà phát triển Builders Portal cũng đã ra mắt phiên bản 2.0 và phiên bản 3.0 dự kiến sẽ ra mắt trong quý 2.

Mặc dù không nêu rõ mục đích cuối cùng của những thay đổi này, nhưng rõ ràng Pavel Durov muốn thông qua Telegram như một cửa ngõ lưu lượng truy cập, biến TON thành cổng thanh toán và tương tác thúc đẩy sự phát triển của các Mini Apps, công cụ AI... trên Telegram. Đặc biệt là về AI, hiện nay có rất nhiều 'ông chủ tôm hùm' chọn cách điều khiển AI thực thi nhiệm vụ qua Telegram. Trong tương lai, Telegram có thể không chỉ là công cụ giao tiếp giữa người với người, mà còn là một công cụ giao tiếp giữa người và máy quan trọng. Hỗ trợ các giao dịch với chi phí thấp và tần suất cao chính là cơ sở hạ tầng cần thiết để hiện thực hóa những tầm nhìn này.