500 đô la để trở thành 'cổ đông' của Thung lũng Silicon? Giải mã quỹ đầu tư mới USVC của Naval

Naval, nhà đầu tư thiên thần nổi tiếng nhất Thung lũng Silicon, vừa ra mắt một quỹ đầu tư mới. Khác với hơn 400 công ty ông từng trực tiếp đầu tư (trong đó có Uber, Twitter, Notion), lần này, bạn cũng có thể tham gia.

Không cần phải là triệu phú, không cần mối quan hệ, không cần chứng nhận "nhà đầu tư đủ điều kiện" theo luật chứng khoán Mỹ. Chỉ từ 500 đô la, bạn có thể đồng thời mua cổ phần của OpenAI, Anthropic, xAI và SpaceX.

Tên quỹ là USVC (United States Venture Capital), được xây dựng bởi AngelList, với chính Naval làm Chủ tịch Ủy ban Đầu tư. Sau khi ra mắt tối qua, dòng tweet công bố của AngelList đã đạt 2,75 triệu lượt xem, và dòng tweet dài của Naval đạt 2,25 triệu lượt xem. Họ đặt cho quỹ này một khẩu hiệu lớn, "Quỹ tài trợ của Nhân dân Mỹ."

Nghe có vẻ như một cuộc bình đẳng tài chính triệt để. Nhưng khi nhìn vào bên trong rổ hàng này, mọi thứ phức tạp hơn nhiều so với khẩu hiệu quảng cáo.

Mua một danh mục đầu tư đỉnh cao Thung lũng Silicon chỉ với 500 đô la

Bài tweet dài công bố ra mắt do chính Naval viết, với văn phong cổ điển của Naval: câu ngắn, châm ngôn, so sánh lịch sử.

Ông bắt đầu từ Thời đại Khám phá những năm 1500, sau đó đưa ra so sánh giữa độ tuổi trung bình của các công ty Mỹ khi lên sàn vào năm 1980 (6 tuổi) và ngày nay (13 tuổi), ngụ ý rằng tốc độ tăng trưởng mà các nhà đầu tư nhỏ lẻ từng có thể tiếp cận trên thị trường công khai, ngày nay phần lớn bị khóa trong thị trường tư nhân.

Toàn bộ dòng tweet kết thúc bằng một câu châm ngôn mang âm hưởng định mệnh: "Trong tương lai, hoặc bạn nói cho máy tính biết phải làm gì, hoặc máy tính nói cho bạn biết phải làm gì. Bạn không muốn đứng về phía sai lầm của giao dịch đó." Câu chuyện được kể đẹp đến mức giống như một quảng cáo IPO nghiêm túc cuối cùng của Thung lũng Silicon.

Một quy tắc cứng nhắc của thị trường tư nhân Mỹ trong vài thập kỷ qua là: muốn đầu tư vào công ty chưa niêm yết, bạn phải chứng minh mình là "nhà đầu tư đủ điều kiện". Rào cản này đã ngăn đại đa số người dân thường tham gia VC.

Cách USVC vượt qua rào cản này là tự đăng ký mình như một quỹ đóng theo Đạo luật Công ty Đầu tư năm 1940. Đây cũng là đạo luật áp dụng cho các quỹ tương hỗ và ETF của Mỹ. Một khi đã đăng ký, quỹ phải chịu kiểm toán chuẩn hóa và công bố báo cáo tài chính định kỳ, nhưng đổi lại, nó có thể mở cửa cho tất cả mọi người mà không cần kiểm tra tư cách nhà đầu tư đủ điều kiện, và hàng năm phát hành biểu mẫu thuế 1099, thân thiện hơn nhiều so với biểu mẫu K-1 phổ biến của quỹ tư nhân đối với các nhà đầu tư cá nhân.

Một con số xuất hiện nhiều lần trong tài liệu quảng cáo của USVC: 125 tỷ đô la. Đây là tổng tài sản tích lũy hiện tại trên nền tảng AngelList. Kể từ khi được Naval đồng sáng lập vào năm 2010, AngelList đã dần trở thành cơ sở hạ tầng nền tảng cho đầu tư tư nhân Mỹ, với hơn 4.500 nhà quản lý quỹ hoạt động, vận hành hơn 25.000 quỹ và hỗ trợ hơn 13.000 công ty khởi nghiệp đang hoạt động.

GP của USVC, Ankur Nagpal, đã mô tả điều này trong chuỗi tweet công bố USVC như một "lợi thế không công bằng" của họ. Nói một cách đơn giản, khả năng chọn cổ phiếu của USVC không đến từ phán đoán của riêng Naval hay Ankur, mà đến từ việc sử dụng luồng dữ liệu và mạng lưới nhà quản lý của AngelList như một cái sàng.

Ankur Nagpal là người quản lý hàng ngày của USVC. Anh là người sáng lập nền tảng giáo dục trực tuyến Teachable, hiện là GP của USVC, đồng thời là GP sáng lập của Vibe Capital, một quỹ mới nổi nội bộ của AngelList. Vai trò của Naval tại USVC là Chủ tịch Ủy ban Đầu tư, chịu trách nhiệm định hình chiến lược đầu tư, nhưng không đưa ra quyết định hàng ngày.

Ghế cố vấn còn có một số gương mặt kỳ cựu của Thung lũng Silicon: Cyan Banister, cựu đối tác của Founders Fund; Arielle Zuckerberg, từng làm đầu tư tại quỹ phòng hộ Coatue và Kleiner Perkins; Jeff Fagnan, người sáng lập quỹ Accomplice, từng đầu tư sớm vào Carbon Black, PillPack, Whoop.

Danh sách này tự nó là một tín hiệu USVC muốn gửi đến các nhà đầu tư bán lẻ: Chúng tôi không phải là một sản phẩm tài chính bán lẻ tạm bợ; đằng sau chúng tôi là cả một tầng lớp VC trưởng thành.

Mở nắp ra, bên trong USVC có gì?

Về mặt cấu trúc, USVC hoàn toàn khác với các ETF và quỹ tương hỗ phổ biến. Nó là một quỹ đóng vĩnh viễn, không có kỳ hạn cố định, và cổ phần không được giao dịch trên thị trường thứ cấp.

So với quỹ VC truyền thống, nó không có thời gian khóa từ 10 đến 15 năm. So với ETF, cổ phần của nó không niêm yết trên bất kỳ sàn giao dịch nào, và giá của nó không biến động theo tâm lý thị trường thứ cấp, mà bám sát giá trị hợp lý của các công ty cơ bản.

Cấu trúc này có thể tạo ra một đường cong lợi nhuận "nghe có vẻ hợp lý": nó sẽ không bị tâm lý thị trường thứ cấp tác động hàng ngày như ETF giao dịch công khai, và cũng không khiến bạn phải nhìn tiền bị khóa chết trong mười năm như quỹ VC kiểu cũ.

Theo thông tin công bố trên trang web, chiến lược đầu tư của USVC sau khi huy động vốn được chia thành ba hướng:

Hướng thứ nhất, đầu tư vào các nhà quản lý quỹ khác. USVC sẽ đóng vai trò là LP, đầu tư tiền vào các nhà quản lý quỹ mới nổi mà nó đánh giá cao trên nền tảng AngelList. Đây là con đường chính để USVC có được sự tiếp xúc với các công ty ở giai đoạn đầu.

Hướng thứ hai, tham gia các vòng gọi vốn tăng trưởng. Khi một công ty nào đó trong danh mục đầu tư vượt trội lên, USVC sẽ cố gắng tăng tỷ lệ nắm giữ trong các vòng tiếp theo để không bị pha loãng cổ phần khi công ty tiếp tục huy động vốn.

Hướng thứ ba, cổ phần thứ cấp. Mua trực tiếp cổ phần của các công ty tư nhân đã có sự phát triển nhất định từ các cổ đông hiện hữu thông qua mạng lưới của AngelList.

Ba hướng này có một hàm ý ẩn: USVC về bản chất gần giống một quỹ FOF (quỹ của các quỹ) hơn là một quỹ đầu tư trực tiếp. Phần lớn tiền của nó không đi thẳng vào danh sách cổ đông của OpenAI, Anthropic, mà trước tiên đến các nhà quản lý quỹ khác, sau đó các nhà quản lý đó mới đi đầu tư.

Danh mục đầu tư hiện tại được công bố trên trang web USVC như sau: có OpenAI, cũng có Anthropic, nhưng tỷ trọng lớn nhất vẫn là xAI:

Cổ phần của USVC không được niêm yết trên bất kỳ sàn giao dịch chứng khoán quốc gia nào. Vậy bạn có thể hỏi, làm thế nào USVC giúp nhà đầu tư rút tiền?

Câu trả lời là chào mua lại hàng quý. Quỹ có quyền chủ động phát động một đợt mua lại mỗi quý, với giới hạn mua lại tối đa là 5% giá trị tài sản ròng của quỹ. Tuy nhiên, đây là "quyền quyết định tự do" của Hội đồng quản trị, không phải là nghĩa vụ hợp đồng. Đây là một vùng trung gian kém hơn ETF nhưng tốt hơn VC truyền thống. Đối với độc giả, nếu một ngày bạn cần tiền gấp, về bản chất, cổ phần USVC không thể chuyển đổi thành tiền mặt.

Phần đáng xem xét kỹ lưỡng nhất trong toàn bộ câu chuyện về USVC là cấu trúc phí của nó.

Ở đầu trang chủ, USVC viết một dòng chữ với cỡ chữ lớn nhất: "Phí quản lý 1%, không chia lợi nhuận". Sau đó, nó tiện tay lấy mức phí quản lý 2% của VC truyền thống làm đối chiếu.

Đây là bộ mặt quảng cáo của USVC. Lật xuống bảng chi tiết phí ở cuối cùng một trang, câu chuyện đã khác. Bảng phân tích chi phí đầy đủ do USVC công bố như sau:

"Phí quỹ khác 2,61%" là gì? Đó chính là hướng đầu tiên trong ba hướng đầu tư của USVC đã nói ở trên: đầu tư tiền vào các nhà quản lý quỹ mới nổi khác. Các nhà quản lý quỹ đó tự thu phí quản lý 2% và 20% lợi nhuận từ USVC. Các khoản phí này là USVC phải chịu với tư cách là LP, và cuối cùng được phân bổ cho các nhà đầu tư cuối cùng.

Vì vậy, tỷ lệ phí thực tế của USVC thực ra phải là 2,50%. Đây không phải là hình thái cuối cùng. Trang web còn có một giới hạn quan trọng: AngelList đồng ý giảm một phần phí và chịu một phần chi phí hoạt động. Thời gian giảm phí này kéo dài ít nhất đến ngày 29 tháng 10 năm 2026, nhưng khi hết thời gian giảm phí, tỷ lệ phí sẽ trực tiếp là 3,61%.

Giả sử danh mục đầu tư cơ bản của USVC có lợi nhuận gộp hàng năm là 12%, tương đương với mức trung bình của các VC hàng đầu trong mười năm qua. Trong thời gian Waiver, tỷ lệ phí ròng là 2,50%, lợi nhuận ròng của nhà đầu tư khoảng 9,5%. Hết thời gian Waiver, tỷ lệ phí ròng trở lại 3,61%, lợi nhuận ròng của nhà đầu tư khoảng 8,4%.

Với lãi kép trong 10 năm, 10.000 đô la sẽ lần lượt trở thành 24.800 đô la và 22.400 đô la. Chênh lệch 2.400 đô la, tương đương 24% số vốn ban đầu.

Đây không phải là một câu chuyện gian dối. Tất cả các con số đều được viết rõ ràng trong trang công bố tuân thủ trên trang web của USVC. Tuy nhiên, đối với một quỹ chủ trương "bình đẳng tài chính", khoảng cách này đáng được đưa ra bàn luận.

Đằng sau câu chuyện, đây có thực sự là 'Dân chủ hóa đầu tư'?

Một nhà phân tích khá nổi tiếng trong giới sản phẩm Thung lũng Silicon, Aakash Gupta, đã trực tiếp lục soát các tài liệu USVC công bố cho SEC. Anh phát hiện ra rằng, tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2025, tổng quy mô quỹ USVC chỉ là 8,3 triệu đô la. Và trong 8,3 triệu đô la này, có 56% (khoảng 4,65 triệu đô la) nằm trong một quỹ thị trường tiền tệ của chính phủ với lợi suất 3,66%.

Những con số này tạo nên sự tương phản rõ rệt với đội hình bảy công ty ngôi sao trên trang chủ. Bạn thấy OpenAI, Anthropic