Những tín đồ VIP trong mùa đông khắc nghiệt của tiền mã hóa: Hàng trăm tỷ bốc hơi, tại sao họ vẫn kiên trì?

Bài viết từ:Vanity Fair

Biên dịch｜Odaily (@OdailyChina); Dịch giả｜Moni

"Tôi thực sự không thể chịu đựng thêm nữa."

Trong vài ngày đầu tháng 2 năm nay, hộp thư Signal của một nhà tạo lập thị trường tiền mã hóa lớn ngập tràn hàng chục tin nhắn như vậy. Thị trường tiền mã hóa một lần nữa lao dốc 15% - chỉ trong vài ngày, 400 tỷ USD vốn hóa thị trường bốc hơi. Trong bốn tháng trước đó, dưới sự kéo lùi của Bitcoin, tổng vốn hóa thị trường tiền mã hóa đã giảm gần 50%, với Ethereum và Solana đều giảm gần 60%. Vụ sụp đổ này đã xóa sổ khoảng 2 nghìn tỷ USD giá trị, kéo ngành vào thị trường gấu, cộng đồng tiền mã hóa gọi đó là "mùa đông" - một phép ẩn dụ hơi mọt sách, tôn vinh câu thoại đáng lo ngại trong "Trò chơi vương quyền": "Mùa đông đang đến." (Winter is coming.)

Các nhà sáng lập dự án hoảng loạn: một số cố gắng tư nhân hóa khẩn cấp, một số vội vã khởi động vòng gọi vốn cổ phần khẩn cấp, và một số đơn giản là bỏ tàu rời đi. Thẳng thắn mà nói, các lão làng trong ngành tiền mã hóa đã trải qua những đợt giảm sâu hơn - thị trường từng lao dốc 80% thậm chí 90%, nhưng lần này, cái lạnh thật khác biệt.

Giám đốc điều hành Coinbase, Brain Armstrong, vừa vật lộn với các cơ quan quản lý ở Washington, vừa chứng kiến tài sản ròng cá nhân bốc hơi khoảng 10 tỷ USD. Những mâu thuẫn nội bộ Ethereum âm ỉ, đồng sáng lập Vitalik Buterin liên tục đăng tweet về khoai tây chiên, bày tỏ lo ngại về cách thức mở rộng quy mô của nền tảng; với tư cách là người ủng hộ sớm cho Polymarket, ông bày tỏ sự phản đối với hướng đi cực kỳ gây nghiện của thị trường dự đoán blockchain. Các nhà giao dịch bình thường bị các bậc tiền bối trong ngành chê là "khách du lịch", hoặc hoảng loạn bán tháo, hoặc chuyển sang các chủ đề nóng hơn như trí tuệ nhân tạo, thị trường dự đoán.

Một công nghệ không có niềm tin và tinh thần thì chẳng là gì cả, những gì chúng tôi xây dựng là một phong trào tôn giáo

"Tất cả bọn họ đều là kẻ hèn nhát."

Nhà đầu tư tiền mã hóa sớm, hiện là người sáng lập Crucible Capital, Meltem Demirors, đánh giá như vậy về những đồng nghiệp hoảng loạn bỏ chạy. Cô đeo chồng nhiều thánh giá kim cương, mặc bộ đồ thể thao màu đen, trên hông khắc khẩu hiệu công ty - "Giữ vững niềm tin".

Trong mùa đông tiền mã hóa này, cô bắt đầu mua lại Bitcoin.

Vào một buổi chiều tháng 2, khi thị trường tiếp tục giảm, một nhóm nhỏ những người thực sự tin tưởng tụ tập bên trong một tòa nhà mang phong cách Beaux-Arts mang tính biểu tượng ở Lower East Side, Manhattan - nơi từng là ngân hàng được mệnh danh là "Đền thờ của chủ nghĩa tư bản", nay được cải tạo với chi phí 300 triệu USD thành khách sạn Nine Orchard, Giám đốc điều hành Galaxy Digital Michael Novogratz trở thành chủ sở hữu đồng sở hữu mới của nó.

Sau khi tài sản trên sổ sách tập thể bốc hơi hàng chục tỷ, Michael Novogratz, Meltem Demirors, cùng với các nhân vật cốt cán trong giới tiền mã hóa như Olaf Carlson-Wee, "chị gỗ" Cathie Wood, Danny Ryan tụ tập để trao đổi kinh nghiệm - họ không nói về những gì đã bán, mà về những gì đang mua.

Cathie Wood nắm giữ nhiều dữ liệu nghiên cứu độc quyền, Olaf Carlson-Wee khẳng định mình không bao giờ quan tâm tin tức, cả hai đều tiếp tục mua thêm Bitcoin. Danny Ryan thì hoàn toàn không quan tâm đến biến động hàng ngày: "Tôi là một người Luddite," anh tuyên bố, "những gì cần biết, tự nhiên sẽ có người nói cho tôi."

"Công nghệ không có niềm tin," Meltem Demirors một lần nữa nhấn mạnh, "công nghệ không có cốt lõi tinh thần, vô giá trị." Khác với những môn đồ nghi ngờ sự phục sinh của Chúa Jesus, những tín đồ trung thành của tiền mã hóa chưa bao giờ dao động. "Thật lòng mà nói, thứ chúng tôi xây dựng, vốn dĩ là một phong trào tôn giáo."

Vàng, hàng hóa, bất động sản, trái phiếu, cổ phiếu - tất cả các loại tài sản, đều đang trả lời cùng một câu hỏi: Giá trị đến từ đâu? Thực tế, chúng là sản phẩm của sự đồng thuận xã hội, chỉ có ý nghĩa vì được tập thể công nhận.

Vàng: Giá trị bắt nguồn từ tự nhiên và sự khan hiếm; Trái phiếu: Bắt nguồn từ niềm tin vào thể chế; Bất động sản: Bắt nguồn từ đất đai và sự vĩnh cửu; Hàng hóa: Bắt nguồn từ bản thân vật chất; Cổ phiếu: Bắt nguồn từ sự sáng tạo của con người.

Mỗi loại tài sản đều cần một huyền thoại sáng thế, từ tính khan hiếm đến bản thân chủ nghĩa tư bản. Và trong mắt những người tin rằng tiền mã hóa là "loại tài sản thứ sáu", giá trị của tiền mã hóa vượt xa khía cạnh tài chính. "Kể từ khi đồng USD tách khỏi vàng vào năm 1971, tôi đã chờ đợi ngày này." Cathie Wood nhớ lại, Arthur Laffer, chuyên gia kinh tế học có thẩm quyền thời Reagan, người đề xuất đường cong Laffer, đã nói với cô như vậy. Cathie Wood, người quản lý quỹ ETF chủ động nặng đầu tư vào công nghệ đột phá, đã hỏi Arthur Laffer: "Ý tưởng này thực sự có thể lớn đến mức nào?" Câu trả lời của ông đã nói lên ảo tưởng tối thượng của những tín đồ tiền mã hóa sớm: "Cô nói xem, quy mô cơ sở tiền tệ của Mỹ là bao nhiêu?"

Đêm Halloween năm 2008, sáu tuần sau khi Lehman Brothers - ngân hàng đầu tư lớn thứ tư nước Mỹ phá sản, huyền thoại về sự an toàn của thể chế sụp đổ hoàn toàn, một nhân vật bí ẩn dưới bút danh Satoshi Nakamoto đã lặng lẽ gửi một tài liệu PDF 9 trang cho một số ít các nhà mật mã học, với tiêu đề "Bitcoin: Hệ thống tiền mặt điện tử ngang hàng". "Sách trắng" này phác thảo một hệ thống tài chính mới hoàn toàn bỏ qua các tổ chức trung ương như ngân hàng, chính phủ, Cục Dự trữ Liên bang, cho phép người bình thường thoát khỏi ảnh hưởng của lạm phát, đóng băng tài sản và chính sách tiền tệ tùy tiện. Bitcoin tự bảo vệ an toàn thông qua "khai thác" - máy tính chuyên dụng cạnh tranh giải các câu đố mật mã - việc lưu trữ và truy cập tài sản phụ thuộc vào một chuỗi cụm từ ghi nhớ riêng: mất cụm từ ghi nhớ, tiền biến mất vĩnh viễn; ghi nhớ trong lòng, có thể lấy lại tài sản mà không cần xin phép ở bất cứ đâu trên thế giới.

Năm 2009, Satoshi Nakamoto biến Bitcoin từ lý thuyết thành hiện thực, khai thác khối Genesis. Sau khi quy tắc được thiết lập, cơ chế chống giả mạo được triển khai, Bitcoin bắt đầu lưu thông (khi đó vẫn vô giá trị), ông biến mất hoàn toàn. Sự rút lui này không chỉ làm sâu sắc thêm huyền thoại của Bitcoin, mà còn trao cho nó tính phi tập trung thực sự: không còn người kiểm soát toàn năng, thí nghiệm này thuộc về mọi người, và cũng không thuộc về ai cả.

"Tôi yêu Bitcoin ngay từ cái nhìn đầu tiên." Erik Voorhees, người sáng lập sàn giao dịch ShapeShift và Venice AI, nói. Năm 2011, ông phát hiện ra Bitcoin khi tham gia dự án Free State Project theo chủ nghĩa tự do ở New Hampshire, "Tôi nghĩ Bitcoin có thể chinh phục thế giới, nó không thể bị mất giá, không cá nhân hay tổ chức nào có thể thao túng, không ai có thể ngăn cản."

Phong trào này bén rễ ở rìa xã hội, những người theo dõi là một nhóm người nổi loạn hậu khủng hoảng tài chính: thất vọng với thực tế, khao khát thay đổi xã hội và chính trị. Những tín đồ sớm phần lớn trẻ tuổi, nam giới, nghiện internet sâu, là những cypherpunk trên diễn đàn, xây dựng buồng kín thông tin của riêng mình, tin rằng mật mã học có thể làm được điều mà các nhà quản lý chưa bao giờ làm được: phân phối lại quyền lực - Michael Novogratz, mặc bộ vest đỏ Valentino mới, mô tả: "Bitcoin, giống như quân nổi dậy trong 'Chiến tranh giữa các vì sao'."

Từ "Quân nổi dậy ngoài rìa" đến Lực lượng Chủ lưu

Người sáng lập quỹ phòng hộ tiền mã hóa Polychain Capital, Carlson-Wee nói: "Một khi thực sự hiểu Bitcoin," bạn không thể làm ngơ được nữa." Năm 2011, khi đang học năm cuối tại Vassar College, anh lần đầu tiếp xúc Bitcoin trên diễn đàn mạng, nhanh chóng tin rằng tiền mã hóa là tương lai của tài chính toàn cầu, thậm chí thuyết phục người hướng dẫn luận văn cho phép anh viết luận văn tốt nghiệp về chủ đề này. Sau khi tốt nghiệp, Carlson-Wee làm nghề đốn gỗ ở Washington, gửi sơ yếu lý lịch và luận văn qua email lạnh lùng đến Coinbase, khi đó vẫn đang hoạt động trong căn hộ ở San Francisco, và được nhận vào làm trong vài ngày, trở thành nhân viên đầu tiên của công ty. "Những ngày đầu đó, dường như mọi người đều giữ một bí mật mà thế giới chưa biết."

Khi phong trào "Chiếm lấy Phố Wall" gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự gia tăng chênh lệch giàu nghèo ở Mỹ, tư tưởng tự chủ tài chính và tài chính toàn diện toàn cầu do tiền mã hóa ủng hộ cũng tạo được tiếng vang với một thế hệ - những người chứng kiến hàng nghìn tỷ USD tài sản gia đình bốc hơi, trong khi chính phủ lại giải cứu ngân hàng. "Ngày đầu tiên tôi bước vào sàn giao dịch, chính là ngày sau khi Lehman Brothers phá sản." Arthur Hayes nói. Khi đó anh bị mắc kẹt trên một hòn đảo xa xôi của Nhật Bản, tuyết phủ kín cửa, râu chưa cạo, mặc áo phông giữ nhiệt màu đỏ. "Bắt đầu sự nghiệp tài chính theo cách này, thật đặc biệt."

Arthur Hayes từng nhất quyết bám rễ vào tài chính truyền thống: Trường Wharton, Deutsche Bank, Citigroup. Nhưng việc chứng kiến đồng nghiệp bị sa thải khi thị trường sụp đổ khiến anh chuyển hướng sang tài sản có thể tự kiểm soát - đầu tiên là vàng, năm 2013 chuyển sang Bitcoin. Năm 2014, thất nghiệp, anh sống nhờ trên ghế sofa của bạn bè.

Năm 28 tuổi, Arthur Hayes đồng sáng lập BitMEX, đưa đòn bẩy và công cụ phái sinh cấp độ Phố Wall vào giao dịch tiền mã hóa, cuối cùng tạo ra "H