Tiền điện tử không có lãi kép, liệu có thể vượt qua cổ phiếu?

Tác giả gốc: Santiago Roel Santos

Biên dịch: Luffy, Foresight News

Vào thời điểm viết bài này, thị trường tiền mã hóa đang trải qua một đợt sụt giảm mạnh. Bitcoin chạm mốc 60.000 USD, SOL rơi trở lại mức giá thời điểm thanh lý tài sản phá sản của FTX, và Ethereum cũng giảm xuống 1.800 USD. Tôi sẽ không nhắc lại những luận điểm bearish dài hạn nữa.

Bài viết này muốn thảo luận một vấn đề cốt lõi hơn: Tại sao token không thể đạt được tăng trưởng lãi kép.

Trong vài tháng qua, tôi vẫn kiên trì một quan điểm: Xét về mặt cơ bản, tài sản tiền mã hóa bị định giá quá cao nghiêm trọng, định luật Metcalfe không thể hỗ trợ định giá hiện tại, và sự chênh lệch giữa ứng dụng thực tế của ngành và giá tài sản có thể kéo dài trong nhiều năm.

Hãy tưởng tượng cảnh này: "Kính gửi các nhà cung cấp thanh khoản, khối lượng giao dịch stablecoin đã tăng 100 lần, nhưng lợi nhuận chúng tôi mang lại cho mọi người chỉ là 1,3 lần. Cảm ơn sự tin tưởng và kiên nhẫn của các bạn."

Ý kiến phản đối mạnh mẽ nhất trong tất cả những điều này là gì? "Bạn quá bi quan, bạn hoàn toàn không hiểu giá trị nội tại của token, đây là một mô hình hoàn toàn mới."

Tôi lại cực kỳ hiểu rõ giá trị nội tại của token, và đó chính xác là vấn đề then chốt.

Cỗ máy lãi kép

Vốn hóa thị trường của Berkshire Hathaway hiện nay vào khoảng 1,1 nghìn tỷ USD, không phải vì khả năng chọn thời điểm của Buffett chính xác, mà vì công ty này có khả năng tăng trưởng lãi kép.

Mỗi năm, Berkshire lại tái đầu tư lợi nhuận vào các hoạt động kinh doanh mới, mở rộng biên lợi nhuận, mua lại đối thủ cạnh tranh, từ đó nâng cao giá trị nội tại trên mỗi cổ phiếu và giá cổ phiếu cũng sẽ tăng theo. Đây là kết quả tất yếu, bởi vì cỗ máy kinh tế đằng sau nó đang không ngừng lớn mạnh.

Đây chính là giá trị cốt lõi của cổ phiếu. Nó đại diện cho quyền sở hữu một cỗ máy tái đầu tư lợi nhuận. Ban lãnh đạo kiếm được lợi nhuận, sau đó phân bổ vốn, bố trí tăng trưởng, cắt giảm chi phí, mua lại cổ phiếu, mỗi quyết định đúng đắn đều trở thành nền tảng cho sự tăng trưởng tiếp theo, tạo thành lãi kép.

1 USD với lãi suất kép 15% trong 20 năm sẽ trở thành 16,37 USD; 1 USD gửi với lãi suất 0% trong 20 năm, vẫn chỉ là 1 USD.

Cổ phiếu có thể biến 1 USD lợi nhuận thành 16 USD giá trị; còn token chỉ có thể biến 1 USD phí giao dịch thành 1 USD phí giao dịch, không có sự gia tăng giá trị nào.

Hãy cho tôi xem cỗ máy tăng trưởng của bạn

Hãy xem điều gì sẽ xảy ra khi một quỹ đầu tư tư nhân mua lại một doanh nghiệp có dòng tiền tự do hàng năm là 5 triệu USD:

Năm thứ nhất: Đạt được dòng tiền tự do 5 triệu USD, ban lãnh đạo tái đầu tư số tiền này, đầu tư vào R&D, xây dựng kênh giám sát vốn stablecoin, trả nợ - đây là ba quyết định phân bổ vốn then chốt.

Năm thứ hai: Mỗi quyết định đều mang lại lợi nhuận, dòng tiền tự do tăng lên 5,75 triệu USD.

Năm thứ ba: Lợi nhuận từ giai đoạn trước tiếp tục được lãi kép, hỗ trợ thực hiện một loạt quyết định mới, dòng tiền tự do đạt 6,6 triệu USD.

Đây là một hoạt động kinh doanh tăng trưởng lãi kép 15%. 5 triệu USD tăng lên 6,6 triệu USD, không phải vì tâm lý thị trường lạc quan, mà vì mỗi quyết định phân bổ vốn do con người đưa ra đều trao quyền cho nhau và phát triển theo từng bước. Kiên trì như vậy trong 20 năm, 5 triệu USD cuối cùng sẽ trở thành 82 triệu USD.

Bây giờ hãy xem một giao thức tiền mã hóa có doanh thu phí hàng năm 5 triệu USD sẽ phát triển như thế nào:

Năm thứ nhất: Kiếm được 5 triệu USD phí giao dịch, phân phối toàn bộ cho những người staking token, tiền hoàn toàn chảy ra khỏi hệ thống.

Năm thứ hai: Có thể vẫn kiếm được 5 triệu USD phí giao dịch, với điều kiện người dùng sẵn sàng quay lại, sau đó vẫn phân phối toàn bộ, tiền lại chảy ra ngoài một lần nữa.

Năm thứ ba: Lợi nhuận bao nhiêu, tất cả phụ thuộc vào việc "sòng bạc" này còn bao nhiêu người dùng tham gia.

Không có bất kỳ lãi kép nào, bởi vì năm đầu tiên không có bất kỳ khoản tái đầu tư nào, đương nhiên sẽ không có bánh đà tăng trưởng vào năm thứ ba. Chỉ dựa vào kế hoạch trợ cấp là hoàn toàn không đủ.

Thiết kế token vốn dĩ là như vậy

Đây không phải là ngẫu nhiên, mà là một chiến lược thiết kế ở cấp độ pháp lý.

Nhìn lại giai đoạn 2017-2019, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã tiến hành kiểm tra nghiêm ngặt tất cả các tài sản có vẻ giống chứng khoán. Vào thời điểm đó, tất cả các luật sư tư vấn cho các nhóm giao thức tiền mã hóa đều đưa ra cùng một lời khuyên: Tuyệt đối không được để token trông giống cổ phiếu. Không được trao cho người nắm giữ token quyền đòi dòng tiền, không được để token có quyền quản trị đối với thực thể phát triển cốt lõi, không được giữ lại lợi nhuận, phải định nghĩa nó là tài sản tiện ích, không phải sản phẩm đầu tư.

Do đó, toàn bộ ngành công nghiệp tiền mã hóa khi thiết kế token đều cố tình tách biệt nó với cổ phiếu. Không có quyền đòi dòng tiền, tránh trông giống cổ tức; không có quyền quản trị đối với thực thể phát triển cốt lõi, tránh trông giống quyền cổ đông; không giữ lại lợi nhuận, tránh trông giống kho bạc doanh nghiệp; phần thưởng staking được định nghĩa là phần thưởng cho sự tham gia mạng lưới, không phải lợi nhuận đầu tư.

Chiến lược này đã có hiệu quả. Đại đa số token đã thành công tránh được việc bị xác định là chứng khoán, nhưng đồng thời cũng mất đi tất cả khả năng đạt được tăng trưởng lãi kép.

Loại tài sản này, ngay từ khi ra đời, đã bị cố tình thiết kế để không thể thực hiện động thái cốt lõi tạo ra của cải dài hạn - lãi kép.

Nhà phát triển nắm giữ cổ phần, bạn chỉ nắm giữ "phiếu lãi"

Mỗi giao thức tiền mã hóa hàng đầu đều tương ứng với một thực thể phát triển cốt lõi vì lợi nhuận đằng sau. Những thực thể này chịu trách nhiệm phát triển phần mềm, kiểm soát giao diện front-end, sở hữu quyền sở hữu thương hiệu, kết nối tài nguyên hợp tác doanh nghiệp. Còn người nắm giữ token? Chỉ có thể nhận được quyền bỏ phiếu quản trị và quyền đòi hỏi biến động đối với doanh thu phí giao dịch.

Mô hình này tồn tại khắp nơi trong ngành. Thực thể phát triển cốt lõi nắm giữ nhân tài, tài sản trí tuệ, thương hiệu, hợp đồng hợp tác doanh nghiệp và quyền lựa chọn chiến lược; người nắm giữ token chỉ có thể nhận được "phiếu lãi" biến động gắn với mức độ sử dụng mạng lưới và "đặc quyền" bỏ phiếu cho các đề xuất ngày càng bị thực thể phát triển phớt lờ.

Điều này cũng không khó hiểu, tại sao khi Circle mua lại một giao thức như Axelar, bên mua lại mua cổ phần của thực thể phát triển cốt lõi, chứ không phải token. Bởi vì cổ phần có thể lãi kép, token thì không.

Sự thiếu rõ ràng trong ý định quản lý đã thúc đẩy kết quả méo mó này của ngành.

Bạn thực sự đang nắm giữ cái gì

Gạt bỏ tất cả các câu chuyện thị trường, bỏ qua biến động giá, hãy xem những gì người nắm giữ token thực sự có thể nhận được.

Staking Ethereum, bạn có thể nhận được lợi nhuận khoảng 3%-4%, và lợi nhuận này được quyết định bởi cơ chế lạm phát của mạng lưới và được điều chỉnh động theo tỷ lệ staking: Càng nhiều người staking, lợi nhuận càng thấp; càng ít người staking, lợi nhuận càng cao.

Về bản chất, đây là một phiếu lãi với lãi suất thả nổi gắn với cơ chế định sẵn của giao thức, hoàn toàn không phải cổ phiếu, mà là trái phiếu.

Thừa nhận rằng, giá Ethereum có thể tăng từ 3.000 USD lên 10.000 USD, nhưng giá trái phiếu rác cũng có thể tăng gấp đôi do chênh lệch lãi suất thu hẹp, điều đó không biến nó thành cổ phiếu.

Câu hỏi then chốt là: Cơ chế nào khiến dòng tiền của bạn tăng trưởng?

Tăng trưởng dòng tiền của cổ phiếu: Ban lãnh đạo tái đầu tư lợi nhuận, đạt được tăng trưởng lãi kép, mức độ tăng trưởng = Tỷ suất sinh lợi trên vốn × Tỷ lệ tái đầu tư. Bạn, với tư cách là người nắm giữ, tham gia vào một cỗ máy kinh tế không ngừng mở rộng.

Dòng tiền từ token: Hoàn toàn phụ thuộc vào mức độ sử dụng mạng lưới × Tỷ lệ phí × Mức độ tham gia staking, những gì bạn nhận được chỉ là phiếu lãi dao động theo nhu cầu không gian khối, trong toàn bộ hệ thống, không có bất kỳ cơ chế tái đầu tư nào, cũng không có cỗ máy tăng trưởng lãi kép.

Biến động giá lớn khiến mọi người lầm tưởng rằng mình đang nắm giữ cổ phiếu, nhưng xét về cấu trúc kinh tế, những gì mọi người đang nắm giữ thực chất là sản phẩm thu nhập cố định, cộng thêm biến động hàng năm 60%-80%. Đây thực sự là một tình thế tiến thoái lưỡng nan.

Đại đa số token, sau khi trừ đi sự pha loãng do lạm phát, tỷ suất lợi nhuận thực tế chỉ là 1%-3%. Trên thế giới không có bất kỳ nhà đầu tư thu nhập cố định nào chấp nhận tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận như vậy, nhưng tính biến động cao của loại tài sản này luôn thu hút từng đợt người mua tham gia, đây chính là hình ảnh thực tế của "Lý thuyết kẻ ngốc hơn".

Quy luật lũy thừa của thời điểm, không phải quy luật lũy thừa của lãi kép

Đây là lý do tại sao token không thể đạt được tích lũy giá trị và tăng trưởng lãi kép. Thị trường đang dần nhận ra điều này, nó không ngu ngốc, mà đang bắt đầu chuyển hướng sang các cổ phiếu liên quan đến tiền mã hóa. Đầu tiên là trái phiếu kho bạc tài sản kỹ thuật số, sau đó ngày càng nhiều vốn bắt đầu chảy vào những doanh nghiệp sử dụng công nghệ tiền mã hóa để giảm chi phí, tăng doanh thu và đạt được tăng trưởng lãi kép.

Việc tạo ra của cải trong lĩnh vực tiền mã hóa tuân theo quy