Delphi Digital Outlook: 10 Paradigm Shifts in the Crypto Market by 2026

Tác giả | Delphi Digital

Biên dịch | Odaily (@OdailyChina)

Người dịch | Ding Dang (@XiaMiPP)

Lời mở đầu: Bitcoin đã mạnh mẽ vượt qua ngưỡng 96,000 USD, tâm lý thị trường một lần nữa nhanh chóng tăng nhiệt. Tuy nhiên, so với biến động ngắn hạn, điều đáng thảo luận hơn có lẽ là hướng đi thực sự đáng chú ý cho giai đoạn tiếp theo của thị trường tiền mã hóa. Trong báo cáo mới nhất "Triển vọng đến năm 2026", Delphi Digital đã đưa ra 10 nhận định cốt lõi.

1. AI Agent Bắt Đầu Giao Dịch Tự Chủ

Giao thức x402 cho phép bất kỳ API nào kiểm soát quyền truy cập thông qua thanh toán mã hóa. Khi một Agent cần một dịch vụ, nó có thể trực tiếp sử dụng stablecoin để hoàn tất thanh toán tức thì — không cần giỏ hàng, cũng không cần hệ thống đăng ký. ERC-8004 thì giới thiệu cơ chế tin cậy bằng cách thiết lập một sổ đăng ký uy tín cho Agent: ghi lại lịch sử hiệu suất và yêu cầu nó cung cấp tài sản thế chấp (staking).

Khi hai thứ này kết hợp, "nền kinh tế Agent tự chủ" thực sự bắt đầu hình thành. Người dùng có thể giao hoàn toàn việc lập kế hoạch du lịch cho một Agent: nó sẽ phân chia nhiệm vụ cho Agent tìm kiếm chuyến bay, trả phí dữ liệu thông qua x402, hoàn tất quy trình đặt vé trên chuỗi, toàn bộ quá trình không cần bất kỳ sự can thiệp thủ công nào.

2. Perp DEX "Nuốt Chửng" Tài Chính Truyền Thống

Tài chính truyền thống có chi phí cao, nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự phân mảnh cực độ: giao dịch diễn ra trên sàn giao dịch, thanh toán bù trừ phụ thuộc vào tổ chức thanh toán bù trừ, còn việc lưu ký tài sản do ngân hàng đảm nhận. Trong khi đó, blockchain đang nén tất cả các khâu này vào một hợp đồng thông minh thống nhất.

Hiện nay, Hyperliquid đang xây dựng chức năng cho vay gốc (native lending). Các DEX hợp đồng tương lai vĩnh viễn (Perp DEX) có tiềm năng đồng thời đóng vai trò nhà môi giới, sàn giao dịch, tổ chức lưu ký, ngân hàng và thậm chí là tổ chức thanh toán bù trừ. Các đối thủ cạnh tranh như @Aster_DEX, @Lighter_xyz và @paradex đang tăng tốc đuổi theo.

3. Thị Trường Dự Đoán Nâng Cấp Thành Cơ Sở Hạ Tầng Tài Chính

Chủ tịch Interactive Brokers (IBKR), Thomas Peterffy, mô tả thị trường dự đoán là "lớp thông tin thời gian thực cho danh mục đầu tư". Hiện tại, nhu cầu ban đầu trên IBKR chủ yếu tập trung vào hợp đồng thời tiết, được sử dụng để quản lý rủi ro trong lĩnh vực năng lượng, logistics và bảo hiểm.

Bước vào năm 2026, thị trường dự đoán sẽ mở rộng ra nhiều danh mục hơn: thị trường sự kiện cổ phiếu xoay quanh báo cáo tài chính doanh nghiệp vượt kỳ vọng và phạm vi hướng dẫn kết quả kinh doanh, thị trường dữ liệu vĩ mô như CPI, quyết định của Fed, và thị trường giá trị tương đối xuyên tài sản. Nhà giao dịch nắm giữ AAPL được token hóa có thể phòng ngừa rủi ro báo cáo tài chính thông qua một hợp đồng nhị phân đơn giản, mà không cần phải đi vòng qua cấu trúc quyền chọn phức tạp. Thị trường dự đoán sẽ chính thức trở thành một công cụ phái sinh hạng nhất.

4. Hệ Sinh Thái "Thu Hồi" Lợi Nhuận Từ Nhà Phát Hành Stablecoin

Chỉ riêng quyền phân phối, Coinbase đã thu được hơn 900 triệu USD lợi nhuận từ dự trữ USDC trong năm ngoái. Trong khi đó, các public chain như Solana, BSC, Arbitrum, Aptos và Avalanche có tổng doanh thu phí giao dịch hàng năm khoảng 800 triệu USD, nhưng lại chịu tải hơn 30 tỷ USD USDC và USDT. Các nền tảng thúc đẩy việc sử dụng stablecoin đang "thất thoát" lợi nhuận cho nhà phát hành, thậm chí cao hơn giá trị mà chính họ thu được.

Tình thế này đang bị phá vỡ. Hyperliquid khởi xướng đấu thầu cạnh tranh cho USDH và đưa một nửa lợi nhuận từ dự trữ vào Quỹ Hỗ trợ (Assistance Fund) của mình. Mô hình "Stablecoin như một Dịch vụ" của Ethena đã được Sui, MegaETH và Jupiter áp dụng. Lợi nhuận trước đây bị động chảy về các nhà phát hành lâu đời, giờ đang quay trở lại các nền tảng thực sự tạo ra các trường hợp sử dụng.

5. DeFi Phá Vỡ Tình Thế Cho Vay Thế Chấp Thấp

Các giao thức cho vay DeFi đã khóa hàng tỷ USD TVL, nhưng hầu như tất cả đều phụ thuộc vào thế chấp vượt mức (over-collateralization). Đột phá thực sự nằm ở giao thức truyền tải không kiến thức (zkTLS): người dùng có thể chứng minh số dư ngân hàng của họ cao hơn một ngưỡng nhất định mà không tiết lộ số tài khoản, lịch sử giao dịch hoặc thông tin danh tính.

@3janexyz đã cung cấp hạn mức tín dụng USDC thế chấp thấp tức thì dựa trên dữ liệu tài chính Web2 đã được xác minh, thuật toán của họ giám sát tình trạng người vay theo thời gian thực và điều chỉnh lãi suất động. Cùng một khuôn khổ này cũng có thể đưa "lịch sử hiệu suất" vào như một điểm tín dụng, cung cấp hỗ trợ tín dụng cho AI Agent. @maplefinance, @centrifuge và @USDai_Official đang thâm nhập vào các lĩnh vực liền kề. Năm 2026, cho vay không thế chấp/thế chấp thấp sẽ chuyển từ giai đoạn chứng minh khái niệm sang giai đoạn cơ sở hạ tầng.

6. Ngoại Hối Trên Chuỗi Tìm Thấy Điểm Phù Hợp Sản Phẩm-Thị Trường

Hiện tại, stablecoin bằng USD chiếm 99.7% tổng nguồn cung, nhưng vị thế thống trị này có lẽ đang tiến gần đỉnh cao giai đoạn. Quy mô thị trường ngoại hối truyền thống lên tới hàng nghìn tỷ USD, nhưng lại tràn ngập trung gian, hệ thống thanh toán bù trừ phân mảnh và phí cao. Ngoại hối trên chuỗi nén toàn bộ chuỗi trung gian bằng cách cho phép các loại tiền tệ khác nhau cùng tồn tại dưới dạng tài sản được token hóa trên cùng một lớp thực thi.

Điểm phù hợp sản phẩm-thị trường thực sự có thể xuất hiện đầu tiên ở các cặp tiền tệ thị trường mới nổi — những khu vực mà kênh ngoại hối truyền thống đắt đỏ và kém hiệu quả nhất, cũng chính là nơi giá trị đề xuất của tiền mã hóa rõ ràng nhất.

7. Vàng và Bitcoin Dẫn Đầu "Giao Dịch Mất Giá"

Sau khi chúng tôi liệt kê vàng vào "biểu đồ đáng chú ý nhất", giá của nó đã tăng khoảng 60%. Ngay cả khi ở mức cao kỷ lục, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu vẫn tích lũy mua hơn 600 tấn vàng, Trung Quốc là một trong những người mua tích cực nhất.

Môi trường vĩ mô vẫn hỗ trợ cho biểu hiện mạnh mẽ của nó: các ngân hàng trung ương toàn cầu tiếp tục cắt giảm lãi suất, thâm hụt ngân sách ít nhất kéo dài đến năm 2027, M2 toàn cầu lại lập kỷ lục mới, trong khi Fed đang kết thúc việc thắt chặt định lượng (quantitative tightening). Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, vàng thường dẫn trước Bitcoin từ 3 đến 4 tháng. Khi "tiền tệ mất giá" trở thành chủ đề chính trước cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026, cả hai loại tài sản sẽ đón nhận dòng tiền tìm nơi trú ẩn rõ rệt.

8. Sàn Giao Dịch Đang Biến Thành "Ứng Dụng Cho Mọi Thứ"

Coinbase, Robinhood, Binance và Kraken, không còn chỉ là các sàn giao dịch, mà đang xây dựng các siêu ứng dụng thực sự.

Coinbase có Base như một hệ điều hành, Base App như giao diện người dùng, doanh thu từ USDC tạo thành dòng tiền cơ sở, và bố trí phái sinh thông qua Deribit. Số lượng thành viên Gold của Robinhood tăng 77% so với cùng kỳ năm trước, dần trở thành động cơ giữ chân cốt lõi của họ. Binance từ lâu đã đạt quy mô siêu ứng dụng, với hơn 270 triệu người dùng và khối lượng thanh toán đạt 250 tỷ USD. Khi chi phí phân phối tiến gần đến 0, giá trị sẽ tập trung vào các nền tảng "nắm giữ người dùng". Năm 2026, hiệu ứng đầu ngành sẽ bắt đầu phân hóa rõ rệt.

9. Cơ Sở Hạ Tầng Quyền Riêng Tư Đang Đuổi Theo Nhu Cầu

Quyền riêng tư đang đối mặt với áp lực hệ thống: Liên minh Châu Âu thông qua "Đạo luật Giám sát Trò chuyện", giới hạn giao dịch tiền mặt được đặt ở mức 10,000 euro, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) có kế hoạch ra mắt đồng euro kỹ thuật số với giới hạn nắm giữ là 3,000 euro.

Đồng thời, cơ sở hạ tầng quyền riêng tư đang tăng tốc lấp đầy khoảng trống. @payy_link ra mắt thẻ mã hóa bảo mật, @SeismicSys cung cấp giải pháp mã hóa cấp giao thức, @KeetaNetwork thực