Từ câu chuyện không tưởng đến hạ tầng tài chính: Sự 'giải ảo' và chuyển hướng của VC tiền mã hóa

Tác giả gốc: Suvashree Ghosh, Matt Haldane

Biên dịch: Saoirse, Foresight News

Không lâu trước đây, ngành công nghiệp tiền mã hóa vẫn còn hô vang khẩu hiệu "Blockchain, không phải Bitcoin", tuyên bố rằng công nghệ sổ cái phân tán sẽ vượt ra ngoài các ứng dụng tài chính và định hình lại hoàn toàn internet. Tuy nhiên, xu hướng gọi vốn gần đây cho thấy, trong thế giới thực, tiền mặt vẫn là vua.

Kể từ khi cơn sốt Web3 và NFT đầu những năm 2020 lắng xuống, sự nhiệt tình đầu tư vào ngành công nghiệp tiền mã hóa đã giảm rõ rệt. Nhưng có một phân khúc thị trường lại thu hút ngày càng nhiều vốn mạo hiểm ngược lại xu hướng — thanh toán bằng stablecoin.

Việc Stripe mua lại Bridge với giá 1,1 tỷ USD vào năm ngoái là tín hiệu ban đầu cho thấy các tổ chức tài chính truyền thống bắt đầu bố trí thanh toán stablecoin. Kể từ đó, một loạt công ty khởi nghiệp như ARQ, KAST, RedotPay liên tiếp nhận được vốn đầu tư mới để xây dựng kênh thanh toán xuyên biên giới và các dịch vụ tài chính dựa trên stablecoin. Việc Mastercard mua lại BVNK với giá 1,8 tỷ USD vào tuần trước càng khẳng định sự quan tâm mạnh mẽ của thị trường đối với lĩnh vực này.

"Các công ty khởi nghiệp liên quan đến stablecoin gần như là lĩnh vực gọi vốn mạo hiểm nóng nhất hiện nay," Rob Hadick, Đối tác chung tại Dragonfly Capital cho biết. "Stablecoin đã tách ra khỏi toàn bộ ngành công nghiệp tiền mã hóa, trở thành một trong số ít ứng dụng đột phá thực sự được triển khai rộng rãi trong thực tế."

Theo dữ liệu từ Architect Partners, công ty chuyên về báo cáo gọi vốn hàng năm trong lĩnh vực tiền mã hóa, tổng số vốn huy động của các công ty thanh toán tiền mã hóa đã tăng vọt lên 2,6 tỷ USD vào năm 2025, vượt quá tổng số của ba năm trước đó. Được thúc đẩy bởi thương vụ Mastercard mua lại BVNK, con số này dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong năm nay.

Cơ sở hạ tầng thanh toán tiền mã hóa gọi vốn: Số tiền gọi vốn của các công ty năm 2025 vượt quá tổng ba năm trước

Đồng thời, tổng số vốn huy động tư nhân của ngành công nghiệp tiền mã hóa tăng từ gần 13 tỷ USD năm 2024 lên 20,4 tỷ USD năm 2025, nhưng vẫn thấp hơn mức đỉnh 27,6 tỷ USD năm 2022.

Tổng số vốn huy động của các công ty tiền mã hóa: Số lượng giao dịch gọi vốn tiền mã hóa năm ngoái đã tăng nhưng vẫn chưa đạt mức đỉnh năm 2022.

Hiện tại, hai lĩnh vực tập trung vốn tư nhân nhiều nhất là "Cơ sở hạ tầng Đầu tư & Giao dịch" và "Nhà môi giới & Sàn giao dịch", đều là các hoạt động kinh doanh ứng dụng tài chính. Cơ sở hạ tầng thanh toán đứng vững ở vị trí thứ ba. Trái ngược hoàn toàn, lĩnh vực trò chơi trên chuỗi (GameFi), từng là trung tâm của cơn sốt Web3 và NFT, với số vốn huy động 3,76 tỷ USD năm 2022 (chiếm khoảng 14% tổng vốn huy động), đến năm 2025 đã không còn được liệt kê thành một danh mục thống kê độc lập.

Trên thực tế, tổng số vốn huy động của các loại ứng dụng phi tập trung (DApp - tầng chức năng Web3) năm 2022 là 5,2 tỷ USD; trong khi báo cáo năm 2025 chỉ giữ lại một mục DApp tiêu dùng, với số vốn huy động chỉ 864 triệu USD.

Tình hình gọi vốn theo phân khúc tiền mã hóa: Lĩnh vực thanh toán lọt vào top 3 phân ngành thu hút vốn năm 2025

Stablecoin đang xây dựng cơ sở hạ tầng tài chính hoàn thiện hơn cho blockchain. Loại token này thường được neo 1:1 với đồng đô la Mỹ, giá trị gắn với tài sản cơ bản. Được thúc đẩy bởi chính sách thân thiện với tiền mã hóa của chính quyền Trump, sự nhiệt tình của thị trường đối với stablecoin đã đạt đến mức độ chưa từng có vào năm ngoái.

Theo dữ liệu từ Artemis Analytics, tổng khối lượng giao dịch stablecoin năm 2025 tăng mạnh 72%, đạt 33 nghìn tỷ USD. Hai stablecoin lớn nhất hiện nay lần lượt là USDT của Tether và USDC của Circle.

Giá cổ phiếu Circle đã giảm mạnh kỷ lục vào thứ Ba, khi các nhà đầu tư đang đánh giá tác động của những điều chỉnh có thể xảy ra trong quy định stablecoin tại Mỹ và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong ngành. Tuy nhiên, sức hấp dẫn cốt lõi của stablecoin vẫn rõ ràng: chuyển tiền một cách hiệu quả nhất có thể.

Thanh toán xuyên biên giới cho đến nay vẫn có quy trình chậm chạp, chi phí cao và chiếm dụng nhiều vốn. Mặc dù fintech đã phát triển nhiều năm, chuyển tiền xuyên biên giới vẫn phụ thuộc nhiều vào việc mở tài khoản tiền gửi trước ở các khu vực pháp lý khác nhau.

"Stablecoin đã thay đổi hoàn toàn bức tranh này," Prajit Nanu, Đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của công ty thanh toán xuyên biên giới Nium cho biết. "Nó cho phép giá trị lưu chuyển trên toàn cầu theo thời gian thực mà không gây ra mức độ hao hụt hiệu quả vốn tương đương, đó cũng là lý do các nhà đầu tư coi nó là cơ sở hạ tầng thanh toán cốt lõi của thế hệ tiếp theo."

Ngành công nghiệp này vẫn tồn tại những "người gác cổng" mạnh mẽ. Các mạng lưới thanh toán lớn như Visa, Mastercard nắm quyền truy cập vào các đầu cuối thanh toán. Eric F. Risley, Người sáng lập kiêm Đối tác quản lý tại Architect Partners viết trong báo cáo rằng, vấn đề phân phối kênh "là mối lo ngại lớn của mọi công ty stablecoin và thanh toán liên quan."

Biểu đồ xu hướng thị phần giao dịch giao ngay của Binance

Tính đến tháng 2 năm nay, thị phần của Binance trong giao dịch giao ngay Bitcoin đã giảm xuống 27%, thị phần giao dịch tất cả các loại tiền mã hóa giảm từ 52% xuống 32%. Thị phần trong mảng kinh doanh phái sinh có lợi nhuận cao nhất của họ cũng giảm mạnh, xuống còn 34%.

Franklin Templeton hợp tác với Ondo Finance để ra mắt sản phẩm token hóa ETF, có thể giao dịch 24/7 thông qua ví tiền mã hóa, bỏ qua các tài khoản môi giới và quy tắc giao dịch theo giờ mà các khoản đầu tư quỹ đã phụ thuộc trong nhiều thập kỷ.

Tiếng nói trong ngành

"Sự mỉa mai khi sự kiện hiện tại này được tổ chức tại Las Vegas thực sự quá rõ ràng," Ben Johnson, Giám đốc phụ trách Giải pháp Khách hàng tại Morningstar thẳng thắn nói, ngành công nghiệp này "đã hoàn toàn vượt qua ranh giới giữa đầu tư và cờ bạc, không còn chỗ để lấp lửng."

ETF, vốn được sinh ra để đơn giản hóa đầu tư, giờ đây lại trở thành phương tiện cho hình thức cờ bạc tài chính mới nhất của Mỹ. Dữ liệu từ Bloomberg Intelligence cho thấy, trong số 1000 quỹ mới được phát hành năm ngoái, 36% là các sản phẩm có đòn bẩy hoặc quỹ liên quan đến tiền mã hóa.